Bugün neler oldu?

CHP

CHP

9 Eylül 1923’te önce “Halk Fırkası” adıyla kurulmuştur. 1924 yılında “Cumhuriyet Halk Fırkası” adını alan Cumhuriyet Halk Partisi (kısaca; CHP), 1935 yılında ise “Cumhuriyet Halk Partisi” adını almıştır. Mustafa Kemal öncülüğünde kurulan CHP,  “Cumhuriyetçilik”, “Halkçılık”, “Milliyetçilik” ve “Laiklik”i 4 temel ilkesi olarak benimsemiştir. 1935 yılında “Devletçilik” ve “Devrimcilik” ilkeleri de ekleyerek 6’ya çıkarmıştır.  Partinin ablemindeki 6 ok bu ilkeleri simgelemektedir.

Kurtuluş Savaşını örgütleyen ve yürüten 'Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Cemiyetinin' devamı niteliğinde olan parti, Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihiyle özdeştir. Ulusal sanayinin ve ekonominin geliştirilmesine öncülük etmiştir. 2. Dünya Savaşı sonrasında tek parti konumunun tüm olanaklarına rağmen çok partili hayata geçiş sağlayarak öncü misyonunu sürdürdü. Cumhurbaşkanı ve CHP Genel Başkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938 Perşembe günü vefatından sonra TBMM 11 Kasım 1938 günü toplandı ve CHP Malatya milletvekili Mustafa İsmet İnönü toplantıya katılan 348 üyenin oybirliği ile Türkiye Cumhuriyeti'nin II. Cumhurbaşkanı seçildi. Cumhurbaşkanı İnönü hükümet kurma görevini Atatürk'ün son başbakanı Celal Bayar’a verdi ve  2. Bayar Hükümeti 11 Kasım 1938'de kuruldu.

1960’lı yıllarda Türkiye’nin yaşadığı modernleşme sürecinin yansımaları olarak ortaya çıkan göç, kentleşme, sanayileşme gibi dinamikler çerçevesinde toplumsal sınıfların olgunlaşmasıyla birlikte CHP sola açılarak kendisini siyaset yelpazesinde “ortanın solu”nda konumlandırmıştır. 1970’li yıllarda ideolojisini “demokratik sol” kavramıyla tanımlamıştır. CHP, önerdiği sosyal reformlarla “düzen değişikliği”ni hedeflemiş, “devlet partisinden” “halkın partisine”, düzen partisinden” “değişimin partisine” dönüşmüştür. 26 Aralık 1938 günü  CHP ilk olağanüstü kurultayı yapıldı. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü bu kurultayda partinin "Değişmez Genel Başkanı" seçildi. Vefat eden Mustafa Kemal ise ebedi şef olarak ilan edildi.  Haziran 1939'da yapılan V. Olağan Kurultay'da ise parti içinde mualefet parti olan Müstakil Grup kurulması kararı alındı.

14 Mayıs 1972 tarihinde yapılan kurultayda genel başkan Bülent Ecevit oldu. CHP Tüzüğünün 35 maddesi birden değiştirildi. 30 Ekim 1980 günü Bülent Ecevit, CHP Genel Başkanlığı’ndan istifa etti. Ecevit, 21 Şubat 1981'de Arayış dergisini çıkardı, buradan ya da başka kanallarla verdiği demeçlerden dolayı yargılandı ve cezaevine girdi. MGK Ecevit’in cezaevine girmesinden bir yıl sonra (16 Ekim 1981) tüm siyasi partileri kapattı.

Kapanma Dönemi
Böylece Türkiye Cumhuriyeti tarihinde CHP'nin ilk dönemi sona ermiş oldu. 3 Mayıs 1992'de CHP'nin hayatta olan son genel yönetim kurulu üyeleri bir bildiri yayımladı ve "Cumhuriyet Halk Partisi” ni yeniden açacağını duyurdu. Cumhuriyet Halk Partisi'nin doğum tarihi 9 Eylül 1992 olarak belirlendi.   Deniz Baykal ve Erol Tuncer 'in girdiği genel başkanlık yarışını Deniz Baykal kazanarak (679’a 425) CHP’nin 4. Genel Başkan’ı oldu.  26 Mart 1994 yerel seçimlerine aynı siyasî kulvardaki SHP, DSP ve CHP ayrı ayrı girdi. Çünkü üç sol parti toplam ancak %25 oy alabildi ve birleşmekten başka çare kalmadı. CHP kurultayında 1003 delege birleşmenin CHP, 635 delege de SHP çatısı altında olması yönünde oy kullandı. Bunun üzerine hemen toplanan SHP kurultayında 121'e karşı 508 oy ile parti fesh edildi ve CHP'ye katılım kararı alındı. Hikmet Çetin oybirliğiyle CHP Genel Başkanı seçildi ve CHP'nin 5. Genel Başkanı oldu. Chp, 1999 seçimlerinde TBMM dışında kalmıştır. 3 Kasım 2002 genel seçimlerinde Recep Tayyip Erdoğan 'ın başında olduğu Adalet ve Kalkınma Partisi tek başına iktidara geldi.  22 Temmuz 2007 seçimlerinde  AKP oyların % 46.58’ini alarak, iktidarda kaldı. Deniz Baykal 10 Mayıs 2010 günü düzenlediği basın açıklamasıyla yaklaşık 15 yıl 8 ay sürdürdüğü CHP genel başkanlığı görevinden istifa ettiğini duyurdu. 17 Mayıs 2010 tarihinde CHP grup başkanvekilliğinden istifa eden Kemal Kılıçdaroğlu, 33. Olağan Kurultay'da aday olacağını açıklamıştır. Günümüzde Kılıçdaroğlu, Ana Mualefet Partisi Liderliğine devam etmektedir.

CHP haberleri

DAHA FAZLA #CHP HABERLERİ

CHP’a ait tüm site haberleri