Nature

DNA ile veri depolanacak

Bilim insanları, dijital çağın iki büyük sorununa aynı molekülle çözüm arıyor: hızla artan veriyi depolamak ve onu yetkisiz erişime karşı korumak. Arizona State Üniversitesi’ndeki Biyotasarım Enstitüsü araştırmacıları, DNA’nın yalnızca genetik bilgi taşıyan bir yapı olmadığını; aynı zamanda son derece yoğun ve güvenli bir veri platformu olarak da tasarlanabileceğini gösterdi.

'Çürük kokusu' yakalatmıştı: 189 cesedi saklamanın cezası belli oldu

ABD'nin Colorado eyaletinde bir cenazeevi sahibi, 4 yıl boyunca 189 cesedi istismar etmekten 40 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Kuantum bilgisayarlarda büyük atılım

Kuantum bilgisayarların klasik makineleri gerçekten geride bırakabilmesi için, çok daha fazla kübite ihtiyaç var. Bugünün en gelişmiş sistemleri yaklaşık 1000 kübit seviyesinde dolaşırken, Columbia University’nden fizikçiler Sebastian Will ve Nanfang Yu, ölçeği “on binlerce” seviyesine taşıyabilecek yeni bir yöntem gösterdi.

NASA karanlık maddeyle ilgili yeni detaylara ulaştı

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA), karanlık maddenin evren üzerindeki etkisi hakkında yeni ayrıntılara ulaştığını açıkladı.

Gözleri koruyan 20-20-20 kuralı

Sömestr tatiliyle çocuklar eğitime kısa bir mola verirken uzmanlar bu süreçte çocukların tablet, telefon gibi cihazlara maruz kalmaması konusunda uyardı. 20-20-20 kuralı uzun zamandır göz sağlığını korumak için bilinen bir kural.

Beynin hafıza molekülü

Kolin, karaciğer ve beyin sağlığı için önemli. Eksikliği beslenmeye bağlı karaciğer yağlanmasının en önemli nedenlerinden biri. Uzmanlara göre kolin düzeylerindeki düşüşün kaygı bozukluğu ve dikkat eksikliğiyle de ilişkisi var.

Yeni bir ilaç vücuttaki kötü yağları yüzde 40 azaltıyor

Yemekten sonra vücut, fazla kaloriyi “trigliserit” denen yağ moleküllerine çevirip depoluyor. Ama bu yağ kanda fazla yükselirse “hipertrigliseridemi” denilen tablo ortaya çıkabiliyor; bu da kalp-damar hastalıkları, inme ve pankreatit riskini artırmasıyla biliniyor. Şimdi bilim insanları, karaciğerde bu yağ trafiğini yöneten ana bir kontrol yolunu “ince ayarla” hedefleyerek trigliseritleri düşürürken, kolesterolün bazı faydalı işlevlerini daha iyi koruyabilecek bir yaklaşım gösterdi.

Bilim dünyası şaşkın: Bu eller bildiğimiz her şeyi değiştirdi

Endonezya’nın Sulawesi adasında bulunan bir el çizimi, dünyanın en eski mağara resmi olabilir. 67 bin 800 yıl öncesine tarihlenen bu resmi özel kılan başka bir nokta daha var. El izi çizildikten sonra parmaklara bir pençe görünümü verilmesi, insan hayal gücünün bilinenden daha önce oluştuğunu gösteriyor. Bu da insanların yaratıcılığı konusundaki tarihi yeniden yazıyor.

Kuantum fiziğinde büyük ilerleme: Malzeme üretimi baştan yazılıyor

Bilim insanları, bir malzemenin elektronik “karakterini” değiştirmek için onu yüksek güçlü lazerlerle zorlamaya gerek olmayabileceğini gösterdi.

Kızıl Erik’ten Donald Trump’a 10 maddede Grönland

ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland’a göz dikmesinin ardında Kuzey Kutbu’nun paylaşımından, nadir element ve hidrokarbon potansiyeline, askeri ve güvenlik endişelerine kadar birçok başlık var.

Aynı süre, farklı etki: Egzersizin gizli gerçeği! Kadınlar için şaşırtıcı sonuçlar ortaya çıktı

Yıllardır doğru kabul edilen egzersiz önerileri yeniden masada. Geniş katılımlı bilimsel çalışmalar, kadın ve erkek bedenlerinin fiziksel aktiviteye aynı şekilde yanıt vermediğini ortaya koyuyor. Kadınlar için daha az egzersizle daha güçlü sonuçlara işaret eden bu bulgular, uzmanları bile şaşırttı. Peki bu fark nasıl oluşuyor? Hangi riskleri azaltıyor? Erkekler nerede hata yapıyor?

Dünya’daki yaşam kaynakları Ay’a saçılmış olabilir

Ay yüzeyi ilk bakışta kupkuru ve cansız görünüyor. Ama yeni bir araştırma, Ay toprağının içinde milyarlarca yıldır biriken “Dünya’dan kopup gelen” atmosfer parçacıkları olabileceğini söylüyor. Üstelik bu taşınmayı mümkün kılan şeyin, çoğumuzun “koruyucu kalkan” diye bildiği Dünya’nın manyetik alanı olması bilim insanlarını şaşırtmış durumda.

Ünlü nötrino teorisi çöktü

Parçacık fiziğinin yıllardır peşinden koştuğu “steril nötrino” fikri, en güçlü sınavlarından birinden geçemedi. ABD’deki Fermilab’da çalışan MicroBooNE ekibi, Nature’da yayımlanan yeni analizlerle, uzun süredir tartışılan 4. nötrino türünün (steril nötrino) gözlenen “anomalleri” açıklamadığını ortaya koydu. Bilim insanları için bu, tek bir gizemin çözülmesinden çok daha fazlası: Nötrinoların tuhaf davranışlarına dair “popüler bir çıkış yolu” kapanırken, geriye daha zor ama daha zengin bir soru listesi kaldı.

Yıldız patlaması yakından görüldü

Bir yıldız patlamasını “olduğu an” izlemek şimdiye kadar neredeyse imkânsızdı. Çünkü nova adı verilen bu kısa ömürlü patlamalar çok hızlı gelişiyor; ilk saatler ve ilk günler genellikle kaçırılıyor, geriye de uzaktan bakıldığında tek bir parlak nokta kalıyordu. Ancak ABD’de Georgia State Üniversitesi’nin Kaliforniya’daki CHARA Array sistemiyle çalışan uluslararası ekip, 2 nova patlamasını patlamadan sadece günler sonra görüntülemeyi başardı. Üstelik ortaya çıkan manzara, klasik “tek seferlik, ani bir püskürme” fikrini sarsacak kadar karmaşık: Birden fazla yönde akan gaz akımları, birbirine çarpan malzeme dalgaları ve bazı novalarda şaşırtıcı gecikmeler…

Saç beyazlamasını yavaşlatmak hatta tersine çevirmek mümkün mü? Uzmanlar uyarıyor! Cımbızdan uzak durun

Saç beyazlaması, yaşlanmanın kaçınılmaz bir işareti mi, yoksa durdurulabilir bir süreç mi? Bilim insanlarına göre, saçların rengini veren melanosit kök hücrelerinin zamanla işlevini yitirmesi, saç tellerinin pigment üretimini durdurmasına neden oluyor. Genetik faktörler bu sürecin en büyük belirleyicisi olsa da bizim de bir miktar kontrolümüz olabilir.

Akıl sağlığınızda ‘ortak gen haritası’ önem taşıyor

Psikiyatrik hastalıklar çoğu zaman tek başına gelmiyor. Depresyon tanısı alan birinin hayatının bir döneminde anksiyete yaşaması, travma sonrası stres bozukluğu belirtileri göstermesi ya da madde kullanım sorunlarıyla karşılaşması ne yazık ki çok yaygın. Peki neden?

Çocuklarla keşfedilecek Avrupa’nın doğa cenneti: Slovenya

Doğaya karşı içgüdüsel bir merak ve sevgi besleyen çocuklar için Slovenya, Avrupa’nın gizli cennetlerinden biri. Kano gezilerinden kanyon geçişlerine, yüzmeden vahşi yaşam gözlemlerine kadar açık hava aktiviteleriyle dolu Slovenya, kaleler, mağaralar, plajlar, Orta Çağ panayırları, zipline ve macera parkları gibi seçeneklerle çocukları büyülüyor. Ülkenin organik çiftlikleri ve nefis yerel mutfağı ise hem büyüklerin hem de çocukların beğenisini kazanıyor.

Bilim insanlarından inanılmaz keşif: Tarihte bir dönüm noktası! En önemli kanıt aptal altını | '36 yıldır burada çalışıyoruz, ilk kez bulduk'

İnsanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri İngiltere'de keşfedildi. Ülkede yapılan arkeolojik kazılarda, insan eliyle yakılmış ateşlere dair en eski kanıt olduğu düşünülen bulgular elde edildi.

Kağıt inceliğinde beyin çipi geliştirildi

İnsan–bilgisayar etkileşimini baştan tanımlayabilecek yeni bir beyin implantı geliştirildi.

Çevreyi kirletmeyen plastik üretildi

New York’taki Bear Mountain State Park’ta yürüyüşe çıkan Rutgers Üniversitesi’nden kimyager Yuwei Gu, patika boyunca gözüne çarpan plastik şişelere bakarken aklına basit ama iddialı bir soru takıldı: Doğadaki polimerler sorunsuzca yok olurken, neden plastikler ortalığı yıllarca kirletiyor?

‘Kıyamet Buzulu’nda yeni tehdit! Bilim insanlarını korkutan senaryo gerçek oluyor: ‘Tüm dünyayı etkileyecek’

Buzulların eridiğini artık hepimiz biliyoruz. Yüzyıllardır donmuş halde duran devasa buz kütleleri, küresel ısınmanın etkisiyle her geçen yıl biraz daha geri çekiliyor. Fakat bilim insanlarının Antarktika’da son zamanlarda keşfettiği bir şey, sıradan bir erime sürecinden çok daha fazlasını işaret ediyor!

Bu araştırma yaşla ilgili bildiğimiz her şeyi yerle bir etti! 32 yaşında ergenlikten çıkıyor, 66’da ise yaşlanmaya başlıyormuşuz

Sizce ergenlik kaç yaşında sona eriyor? Genel algı, ergenlik döneminin 20’li yaşların başlarında sona erdiği yönünde. Cambridge Üniversitesi'nden bilim insanlarına göre ise sorunun cevabı bu değil. Yeni bir çalışma, insan beyninin beş temel aşaması olduğunu ortaya çıkardı. Bu beş temel aşamaya göre ise ergenlik 9 yaşında başlıyor ve 32 yaşına kadar devam ediyor. Evet yanlış duymadınız tam 32! İşte çok ilginç detaylar...

Cambridge Üniversitesinden çarpıcı araştırma: İnsan beyni 5 evreden geçiyor, ergenlik 32 yaşına kadar sürüyor

Bilim insanları, insan beyninin yaşam boyunca 5 gelişim evresinden geçtiğini ve 9 yaşından 32 yaşına kadar ergenlik dönemini yaşadığını ortaya koydu.

Yapay zekânın da beyni çürüyor

Sosyal medyadaki yüzeysel içerikler yapay zekâyı da olumsuz etkiliyor. Nature Dergisi’nde geçtiğimiz günlerde yayımlanan araştırma, 2024 yılının sözcüğü olarak belirlenen ‘beyin çürümesi’ kavramını, yapay zekâ ile de ilişkilendirdi. Araştırmacılar, sosyal medya içerikleriyle eğitilen yapay zekânın beyin çürümesi yaşadığını belirtti.

Başka bir yıldızın “fırtınası” ilk kez gözlemlendi

Kuzey Işıkları’nın gökyüzündeki o büyüleyici dansını yine Güneş’e borçluyuz. Güneş’te meydana gelen ve koronal kütle atımı (CME) diye adlandırılan dev patlamalar, uzaya yüklü parçacık bulutları savuruyor. Bu parçacıklar Dünya’nın manyetik alanıyla etkileşince atmosfere çarpıp gökyüzünü yeşil, mor, kırmızı renklere boyuyor; bazen de elektrik şebekelerini ve uyduları tehdit ediyor.

Çürük dişi onaran jel

İngiliz biliminsanları geliştirdikleri yeni bir jelle diş çürüklerine çare bulmuş olabilir.

Hareketlilik ama ne uğruna?

Yeni bir araştırma her yıl yaklaşık 55 milyon deniz hayvanının akvaryum balığı ticaretinin parçası olarak satıldığını ortaya koyuyor. Bir başka araştırmaya göre insanların hareketliliği tüm vahşi kara memelileri, kuşlar ve böceklerin toplam hareketliliğinden 40 kat daha fazla!

Organ naklinde bir ilk: Böbreğin kan grubu değiştirildi

Tıp tarihinde bir ilk yaşandı. Kanada’daki British Columbia Üniversitesi (UBC) araştırmacıları, bir insana ait böbreğin kan grubunu laboratuvar ortamında A tipinden evrensel O tipine çevirip nakletmeyi başardı. Bu çığır açan gelişme, yalnızca organ nakillerinde değil, gelecekte evrensel donör kan kaynağı oluşturulmasında da devrim yaratabilir.