Dr Ayça Kaya

Ramazanda sağlığımızı ve cebimizi nasıl koruruz

11 ayın sultanı ramazan geldi, hoş geldi! Sokakları mis gibi pide kokusu sardı. Ruhsal anlamda değişim ve dönüşüm yaşadığımız bu ayda pidesi, hurması, güllacı, ev yapımı baklavasıyla şüphesiz sofralarımız da bir değişim yaşıyor. Saatlerce sürebilen uzun ve kalabalık iftar sofraları sağlıksız beslenmeye yol açabiliyor. Oysaki ramazan, tıpkı ruhu dinlendirdiğimiz gibi, bedenimizi de zorladığımız değil dinlendirdiğimiz bir ay olmalı. Ki yanı sıra Türkiye’de obezite oranları da alarm verdi, yetişkin nüfusunun yüzde 30’dan fazlası obez. Ramazanda nasıl beslenmeli sorusu ile İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya ile konuştum. Konumuz gıda olunca fiyatlara yansıyan “ramazan zamları”na da baktım.

Göbek deliği ve ağız bantlamak… Sosyal medyadaki tehlikeli akım

Sosyal medyanın saçma sapan trendlerine yenileri eklendi. Bir; daha iyi bir uyku, ağız sağlığına katkı, burun nefesine teşvik ve hatta estetik fayda iddialarıyla ‘ağız bantlamak.’ İki; şişkinlik, kabızlık gibi bağırsak problemlerini çözmek ve yağ yakımını artırdığı iddiasıyla ‘göbek deliğini Hint yağı ile yağlayıp bantlamak.’ Elbette her iki akımda bize yurtdışından; Hollywood yıldızı Gwyneth Paltrow ve reality şov kızları Kardashianlar eliyle geldi. Gerçekten sağlık açısından bu uygulamaların bir faydası var mı yoksa bu da sosyal medyanın bir ‘tık’ oyunu mu? Sordum.

‘Sağlıklı ve az işlenmiş gıdalar erişilebilir ve sürdürülebilir olmalı’

Trump yönetimi ABD beslenme politikasını yeniden belirledi ve geçen hafta bir rehber ve piramit yayımladı. Ülkenin kendi yarattığı işlenmiş gıda ve şeker canavarıyla mücadelesini sorduğumuz uzmanlar: “ABD’nin yıllar boyunca büyük porsiyonlu, şekerli ve gazlı içecek kültürünü küresel ölçekte yaydığı düşünüldüğünde şimdi bunun tersine bir mesaj vermesi önemli ama geç kalınmış bir adım.”

Kahraman karnabahar süper brokoliye karşı

Mutfakların sağlık ve lezzet deposu iki sebzesi kendi aralarında bir yarışa katılsa kim kazanır sizce? Sözü önce onlara bıraktık, ardından Dr. Ayça Kaya’ya faydalarını danıştık. Pişirme, lezzetlendirme önerileri de benden. Sizin kazananınız hangisi?

Tahinin en iyi 10 adresi: Dünya onu seviyor

Ateşlerde kavruluyor, değirmenlerde eziliyor ve o muhteşem lezzetine kavuşuyor. Ait olduğu topraklardan çıktı ve dünya mutfaklarının yıldızı oldu. Hammaddesi susam olan sağlık kaynağı tahin artık sadece kahvaltıların değil, gurme mutfakların da vazgeçilmezi. Şeflerden, gastronomi yazarlarından oluşan jürimiz Türkiye’nin en iyi tahinlerini seçti.

Tuz: Zararları, faydaları, uygun tüketim miktarı...

Vücudumuzun sıvı dengesini korumaktan sinir ve kasların düzgün çalışmasına kadar birçok hayati görevi üstlenen, yemeklere tat veren, sofraların vazgeçilmezi tuz; doğru miktarda kullanıldığında vücuda birçok yarar sağlıyor. Uzmanlara tuz hakkında bilinmesi gerekenleri sorduk.

Ağlar denizle buluştu, haydi rast gele!

Av yasağının sona ermesiyle birlikte balık tezgâhları da çeşitlenmeye başladı. Bu dönem, sadece damak tadımız için değil, aynı zamanda sağlığımız için de önemli bir fırsat. Çünkü balık, içerdiği besin öğeleriyle hem kalp, hem beyin hem de bağışıklık sistemi için eşsiz bir koruyucu kalkan niteliğinde.

Bakanlık fruktoz alarmı verdi... Avrupa’nın 4 katı şeker içeren ürünlere düzenleme geliyor

Türkiye’de gazlı içeceklerdeki fruktoz oranı Avrupa ülkelerinin yaklaşık 4 katı. Ben değil Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, geçtiğimiz hafta açıkladı ve ekledi: “Şekerli-gazlı içecek ve yiyecekler için yeni düzenleme yeni yasama döneminde Meclis’e gelecek.” Binlerce kez “Çok zararlı” dememe rağmen, 12 yaşındaki oğluna sözünü dinletemeyen bir anne olarak, sağlığımızın yeni bir yasal düzenleme ile güvence altına alınacağını duyduğuma çok sevindim. Peki ama “endüstriyel şekerin” yaratıcısı ABD ile Avrupa’da oranlar ve etiketlerde durum ne? Nişasta bazlı, fruktozlu mısır şuruplarının tüketimi, insan bedenine neler yapıyor? Beraber bakalım.

Türkiye bir hafta kavrulacak... Aşırı sıcaklardan nasıl korunacağız

Bugünden itibaren bir hafta boyunca çok ciddiye alınması gereken sıcak hava koşulları içindeyiz. Doğu Karadeniz hariç, Türkiye’nin her bölgesinde mevsim normallerinin yaklaşık 8 derece üzerinde rekor sıcaklıklar bekleniyor. Termometre İstanbul’da 38, Ankara’da 35, İzmir, Çanakkale, Edirne ve Adana’da 40, Diyarbakır’da 43 dereceyi gösterecek olsa da hissedilen tahmini sıcaklıklar 50’yi bulabilecek. Özellikle kalabalık, parksız, ağaçsız, asfaltın güneşi adeta emdiği büyükşehirlerde... Bu, son yıllarda alıştığımız bir tablo olsa da şüphesiz sağlık açısından yılın en riskli günleri içindeyiz. Hem sağlığımız hem de çevremiz için bu sıcak havalarda nasıl davranmak gerekiyor, sordum.

Ben sana VKİ’ni söyleyeyim, sen gerekeni yap

Sağlık Bakanlığı kamusal alanda kişilerin vücut kitle indeksini (VKİ) ölçüyor. Tartışmalara da yol açan bu taramayla Bakanlık bireylerde farkındalık oluşturarak olası sağlık risklerinin önüne geçmeyi hedefliyor. Nedir bu VKİ dedik ve bu konuda uzman yazarlarımıza sorduk.

Eti yumuşak, tadı şahane, faydası çok

Yağlı yapısı nedeniyle hem sağlıklı hem de çok lezzetli. Somon içerdiği yüksek kaliteli protein sayesinde uzun süre tokluk sağlayarak kilo kontrolüne de destek oluyor. Fırında, buharda ya da ızgarada pişirerek sofralarınızı renklendirebilirsiniz.

Yapay zekâ buldu zayıflama molekülü

Stanford Üniversitesi’nden araştırmacılar yapay zekâyı kullanarak yeni bir molekül keşfetti. BRP adı verilen molekül yeni nesil zayıflama ilaçlarına benzer bir mekanizma ile çalışıyor. Ancak kas kaybı gibi yan etkileri az.

Yumurtalı, peynirli doyurucu sahur tabakları

Sahuru dengeli bir beslenme düzeniyle geçirmek hem sağlığımızı korumak hem de oruç ibadetini daha rahat yerine getirebilmek açısından büyük önem taşır. Yazarlarımız doktor Ayça Kaya ideal sahur tabağını yazdı; diyetisyen Berrin Yiğit ise hem sahurda yapılmaması gerekenleri hem de enerjik ve zinde bir oruç için sağlıklı ve pratik tariflerini...

Yatağa düşen kalkamıyor... 4’lü virüs kokteyli

10 günü devirdim, hastayım. Boğaz ağrısı, halsizlik, burun ve sağ kulakta tıkanıklık ile yoğun öksürük var. Onca ilaç ve takviyeye rağmen iyileşemiyorum da. Adeta, ‘geçmeyen’ bir hastalık ile mücadele ediyorum. Ve biliyorum yalnız değilim. Herkes hasta. İyi de ne oldu bu virüslere? Ne değişti de bizi bu kadar çok ve uzun hasta eder oldular? Türkiye Solunum Araştırmaları Derneği İnfeksiyon Çalışma Grubu üyesi Prof. Dr. Berna Kömürcüoğlu, virüslerin COVID öncesine göre yapıca değiştiğini ve artık ‘yeni’ bir grip türü ile karşı karşıya olduğumuzu söylüyor. Şu anda ise dört farklı karma virüs saldırısı altındayız. Yani biri bitiyor diğeri başlıyor.

‘Uzun vadeli gençlik artık bir hayal değil’

Cildimizin geleceğini bugünden koruma altına almak mümkün. ‘Skin longevity’ trendi cilt sağlığını uzun yıllar korumaya odaklanarak, ışıltılı bir görünüm vaat ediyor. Uzmanlar cildin yaş alma sürecini yavaşlatmak ve genç görünümü korumak için etkili çözümler olduğunu söylüyor.

Birine yarayan, başkasına zarar verebilir

Sosyal medyada “Yatmadan şunu iç”, “Sabah kalkar kalkmaz şu karışımları ye” gibi onlarca sağlıklı yaşam tavsiyesi sürekli ekranımıza düşüyor, ayrıca bir bakıyoruz ki herkesin de bu tavsiyelerle ilgili bir fikri mutlaka var. Ancak bunları sorgulamadan, uzmana danışmadan uygulamamak gerekiyor. Çünkü bize iyi gelmesi, başkasında da aynı etkiyi yapacağı anlamına gelmiyor. Hatta çok zararlı bile olabilir.

Bu diyet hasta ediyor: ‘Etobur’ çılgınlığı

Bu yıl dünyanın yeni trend diyeti belli oldu: Carnivore (etobur) diyeti. Sadece hayvansal protein, et, süt, yumurta tüketerek kilo verdirmeyi hedefleyen diyet, çılgınlığa döndü bile. Sosyal medyada kime baksanız carnivore diyeti yapıyor. Ancak uzmanlar uyarıyor: “Bu kadar çok et yemek karaciğer, kalp ve böbreklere çok zararlı.”

Doktordan, temiz! Sağlıklı kalma ipuçları

Kış mevsimi bağışıklığımızı düşürüyor. Bu da grip, nezle gibi hastalıkları beraberinde getiriyor. Bu kez sağlık profesyonellerine hastalıklarla nasıl başa çıktıklarını, bağışıklıklarını nasıl güçlü tuttuklarını sorduk. Uzmanlar şifa niyetine içtikleri çorbalardan stres attıran oyunlara uygulaması kolay öneriler verdi.