Gökbilim

Gökyüzüne yolculuk

İZMİR Büyükşehir Belediyesi’nin, Hasan Âli Yücel Kütüphanesi’nde düzenlediği Yaz Dönemi Çocuk Atölyeleri, ‘Yıldızlara ve Gökyüzüne Yolculuk’ atölyesiyle sona erdi.

Perseid meteor yağmuru ‘Yanık Ülke’yi aydınlattı

HER yıl ağustos ayında gözlemlenen ve halk arasında ‘yıldız kayması’ olarak bilinen Perseid meteor yağmuru, Kula-Salihli UNESCO Global Jeoparkı’nın mistik atmosferinde unutulmaz anlara sahne oldu.

Samanyolu'nda 170 milyon kara delik olabilir

Astronomların hazırladığı yeni bir simülasyon, Samanyolu’nda yaklaşık 170 milyon yıldız kütleli kara deliğin gizleniyor olabileceğini ortaya koydu. Araştırma yalnızca bu görünmez cisimlerin sayısını değil, galaksi içinde nerelerde bulunabileceklerini ve hangi yıldız patlamaları sonucunda oluştuklarını da tahmin ediyor.

NASA’nın yeni uzay teleskobu fırlatılmaya hazır

NASA’nın 4 milyar dolarlık Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu’nun 30 Ağustos’ta fırlatılması planlanıyor. Roman’ın Samanyolu’nu bir ayda tarayacağı alanı Hubble’ın görüntülemesi yaklaşık bir asır sürecek.

27 yıldır asteroit sanıldı: Meğer kuyruklu yıldızmış

Bilim insanlarının 1998’den bu yana asteroit olarak takip ettiği 1998 SH2 adlı gök cisminin aslında son derece zayıf faaliyet gösteren bir kuyruklu yıldız olduğu ortaya çıktı. Keşif, Dünya’ya yakın gök cisimlerinin yörüngelerinin neden beklenmedik biçimde değişebildiğini gösterirken gezegen savunması açısından da önem taşıyor.

Gökbilimcilere beklenmedik yardım: Vantablack

Alçak Dünya yörüngesindeki uydu sayısı hızla artarken, uzay araçlarından yansıyan Güneş ışığı teleskop görüntülerinde parlak çizgiler bırakıyor. İngiltere’de yapılan yeni bir araştırmaya göre gelen ışığın yaklaşık yüzde 98’ini soğuran Vantablack 310 kaplaması, uyduları belirgin ölçüde karartarak astronominin büyüyen ışık kirliliği sorununa pratik bir çözüm sunabilir. Ancak kaplamanın uzayda nasıl davranacağı henüz bilinmiyor.

Dünya'nın "minik" uydusu ilk kez görüntülendi

Çin’in Tianwen-2 uzay aracı, Dünya’nın nadir “yarı uydularından” biri olan Kamoʻoalewa’nın ilk yakın plan görüntüsünü gönderdi. Gökbilimciler, bu küçük asteroidin Ay’dan kopmuş bir parça olup olmadığını anlamaya çalışıyor.

Ölü yıldızın çevresinde ikinci hayat

Gökbilimciler, ölü bir yıldızın çevresinde dönen dev bir gezegenin atmosferine ilk kez bu kadar yakından baktı. James Webb Uzay Teleskobu ile incelenen WD 1856b adlı gezegen, beklenenden çok daha sıcak çıktı. Araştırmacılara göre bu bulgu, Jüpiter benzeri dev gezegenlerin yıldızları öldükten sonra bile “ikinci bir hayat” yaşayabileceğini gösteriyor.

Uzayın derinliklerinde dev yapı keşfedildi

Gökbilimciler, uzak evrende yaklaşık 1,3 milyar ışık yılı çapında dev bir galaksi halkası tespit etti. “Büyük Halka” adı verilen yapı, bilinen oluşum modelleriyle kolayca açıklanamıyor. Üstelik aynı bölgede daha önce keşfedilen “Dev Yay” adlı başka bir kozmik yapı da bulunuyor.

Mars’ı yaşanabilir hale getirmek mümkün mü?

Bilim insanları, Mars’ın dondurucu koşullarını gelecekte insanlar ve yaşam için daha elverişli hale getirmenin yollarını araştırıyor. Yeni yol haritası, Kızıl Gezegen’i ısıtmanın mümkün olup olmadığını, bunun neye mal olacağını ve hangi riskleri beraberinde getirebileceğini anlamayı amaçlıyor.

Karanlık madde gizeminde ezber bozan keşif

Evrenin en büyük bilmecelerinden biri olan karanlık madde, galaksilerin nasıl oluştuğunu açıklayan modellerin merkezinde yer alıyor. Ancak Dünya’dan yaklaşık 67 milyon ışık yılı uzaktaki NGC 1052-DF9 adlı galaksi, bu tabloyu bir kez daha sarstı. Çünkü bilim insanlarına göre bu galaksinin hareketleri, karanlık maddeye ihtiyaç duyulmadan açıklanabiliyor.

Dev asteroid Dünya’nın yakınından geçecek

Gök bilimciler, 27 Haziran’da Dünya’nın yakınından geçecek 1997 NC1 adlı büyük asteroide hazırlanıyor. “Potansiyel olarak tehlikeli asteroid” sınıfında yer alan gök cismi için çarpma riski beklenmiyor. Ancak bu yakın geçiş, asteroidin boyutu ve yapısı hakkındaki belirsizlikleri gidermek için önemli bir gözlem fırsatı sunacak.

Uzaylılardan mesaj gelmiş olabilir mi?

SETI Enstitüsü’nden araştırmacılara göre, Dünya dışı yaşam arayışında kullandığımız yöntemlerde kritik bir eksik olabilir. Yeni çalışma, olası uzaylı radyo sinyallerinin bize ulaşmadan önce kendi yıldızlarının çevresinde bozulabileceğini ve bu yüzden fark edilmeden geçip gidebileceğini öne sürüyor.

Kara delikten çıkan jet görüntülendi

NASA’nın Chandra X-ışını Uzay Teleskobu, tarihte ilk kez görüntülenen kara delik M87’den uzaya fırlayan dev parçacık jetini şimdiye kadarki en ayrıntılı haliyle gözlemledi. Yeni veriler, kara deliklerin galaksileri nasıl etkilediğini anlamak için önemli ipuçları sunuyor

Yıldızlararası ziyaretçinin gizemi çözülmüş olabilir

Güneş Sistemi’ne dışarıdan gelen 3I/ATLAS adlı gökcismi için yapılan “uzaylı teknolojisi” taraması sonuç verdi. SETI araştırmacıları, nesneden yapay bir radyo sinyali gelmediğini belirledi. Bulgular, 3I/ATLAS’ın beklendiği gibi doğal bir kuyruklu yıldız olduğunu güçlendiriyor.

NASA aracı Mars'ın yakınından geçecek

NASA’nın Psyche uzay aracı, Güneş Sistemi’nin en ilginç hedeflerinden birine ulaşmadan önce Mars’ın yanından geçerek kritik bir hız desteği alacak. Araç, 2029’da metal zengini Psyche asteroidine varmayı hedeflerken bu yakın geçişte hem rotasını değiştirecek hem de bilimsel cihazlarını gerçek bir gezegen üzerinde test edecek.

İki dev kara delik çarpışacak: Neden önemli?

Gökbilimciler, evrenin en büyük bilmecelerinden biri olan süper kütleli kara deliklerin nasıl bu kadar büyüdüğüne dair şimdiye kadarki en güçlü kanıtlardan birine ulaştı. Dünya’dan yaklaşık 420 milyon ışık yılı uzaklıktaki bir galaksinin merkezinde, birbirinin çevresinde dönen iki dev kara deliğin çarpışmaya doğru ilerlediği belirlendi.

Evrenin ilk ışıklarına açılan kapı: Samanyolu dışında bulunan bu çok yaşlı yıldız, ilk yıldızların izini taşıyor olabilir

Gökbilimciler, Samanyolu dışındaki çok yaşlı bir cüce galakside bulunan PicII-503 adlı yıldızın, evrenin ilk yıldızlarının bıraktığı kimyasal izleri taşıyor olabileceğini açıkladı. Son derece düşük demir oranı ve sıra dışı bileşimiyle dikkat çeken bu yıldız, erken evrenin nasıl aydınlandığını ve ilk ağır elementlerin nasıl oluştuğunu anlamada kritik bir “kozmik zaman kapsülü” olarak görülüyor.

Galaksimiz karanlık maddenin içinde yüzüyor olabilir

Samanyolu’nun uzayda başıboş şekilde sürüklenmediği, aksine dev bir karanlık madde tabakasının içine gömülü olabileceği öne sürüldü. Yeni araştırmaya göre galaksimizin bulunduğu yer, adeta bir krepin içindeki yaban mersini gibi, görünmeyen ama kütle çekimiyle etkisini hissettiren büyük bir yapının parçası olabilir. Bilim insanları bunun, gökbilimcilerin uzun süredir açıklamakta zorlandığı üç kozmik gizemi aynı anda açıklayabileceğini söylüyor.

Ay’a çarpması beklenen asteroitten iyi haber geldi

NASA, son dönemde tartışılan 2024 YR4 adlı asteroitle ilgili yeni verileri açıkladı. Daha önce yapılan hesaplamalarda gökcisminin 2032 yılında Ay’a çarpma ihtimali bulunduğu belirtiliyordu. Ancak yeni gözlemler, bu senaryonun artık tamamen ortadan kalktığını gösterdi.