Gökbilim

Bu galakside hiç yıldız yok

Derin uzayda tespit edilen gizemli bir cisim, gökbilimcilerin “şimdiye kadarki en güçlü aday” dediği türden bir keşfe işaret ediyor: Henüz yıldız oluşturmaya başlamadan gelişimi durdurulmuş bir galaksi. Araştırmacıların Cloud-9 adını verdiği bu yapı, Dünya’dan yaklaşık 14,3 milyon ışık yılı uzaklıkta, M94 adlı sarmal galaksinin yakınlarında bulunuyor.

“Kayıp” galaksiyi Hubble görüntüledi

Hubble Uzay Teleskobu, Başak (Virgo) takımyıldızı yönünde bulunan sarmal galaksi NGC 4535’i nefes kesen ayrıntılarla görüntüledi.

Evrenin renkli röntgeni çekildi

NASA’nın SPHEREx uzay teleskobu, göreve başladıktan yalnızca 6 ay sonra tüm gökyüzünün ilk kızılötesi haritasını tamamladı. İnsan gözüyle görülemeyen kızılötesi ışığı 102 farklı dalga boyunda “renk” gibi ayırarak tarayan teleskop, bilim insanlarına hem evrenin en erken anlarına hem de galaksilerin yaklaşık 14 milyar yıllık evrimine yeni bir pencereden bakma şansı veriyor.

Gökyüzünde ilk kez görüldü: Süper’kilo’nova

Gökbilimciler, teoride yıllardır konuşulan ama bugüne kadar net biçimde kanıtlanamayan “süperkilonova” senaryosuna uyan ilk güçlü adayı yakalamış olabilir. On sekiz Ağustos 2025’te LIGO ve Virgo’nun kaydettiği kütleçekim dalgası sinyalinin ardından, Palomar’daki Zwicky Transient Facility (ZTF) teleskobu aynı bölge ve zaman aralığında AT2025ulz adlı bir patlamayı tespit etti. Araştırmacılara göre olay, tek bir patlama gibi görünse de aslında iki aşamalı olabilir: önce bir süpernova, ardından onun “içine karışmış” bir kilonova.

Güneş’te bazı renkler kayıp

Güneş “beyaz” görünse de, ışığının gökkuşağına ayrılmış tayfı binlerce ince karanlık çizgiyle dolu. Bu çizgilerin büyük kısmı, Güneş atmosferindeki atom ve moleküllerin belirli dalga boylarını “yutmasıyla” oluşuyor. Ancak şaşırtıcı bir şekilde, tayftaki bazı karanlık çizgilerin hangi maddeye ait olduğu bugün bile net biçimde açıklanamıyor.

Evrenin en uzun dönen yapısı keşfedildi

Bir grup gökbilimci, yakın uzaydaki galaksi dağılımını incelerken son derece olağanüstü bir keşfe imza attı: Evrenin en uzun dönen yapısını keşfettiler. Bu, adeta yavaş çekimde dönen bir kozmik tornadoyu andıran dev bir galaksi sarmalından oluşuyor.

Samanyolu’nda karanlık madde izi

Samanyolu Galaksisi’nin etrafını saran dev gaz ve ışınım balonunda, daha önce hiç görülmemiş garip bir parıltı tespit edildi. Yeni analiz, bu zayıf ama enerjisi çok yüksek gama ışını parıltısının, evrenin gizemli bileşeni “karanlık madde”nin bugüne kadarki en güçlü izi olabileceğini gösteriyor.

Kriz masası dağılıyor! Yükselen burçlara göre haftanın manşeti

23–30 Kasım 2025 haftası, gökyüzünde aylarca bekletilen konuların son kez masaya geldiği, “tamam mı, devam mı?” diye soran bir final perdesi.

Samanyolu Galaksisi’ndeki 100 milyar yıldız dijital ortama aktarıldı

Samanyolu’nda 100 milyardan fazla yıldız var; her biri doğuyor, yaşlanıyor ve bazen de süpernova patlamalarıyla çok şiddetli bir şekilde ölüyor. Astrofizikçilerin yıllardır kurduğu hayal, bu dev galaksinin eksiksiz bir “dijital ikizini” oluşturup, galaksilerin nasıl oluşup evrimleştiğini bilgisayar ortamında test edebilmekti. Ama iş pratiğe gelince, bugüne kadar hep hesaplama gücü engeline takıldılar.

Ortaçağ şiirlerinde süpernova izi

İnsanlığın gördüğü en büyük patlamalar olan süpernovalar, gökyüzünde kısa süreliğine Ay kadar parlak bir “yeni yıldız” gibi belirip sonra kayboluyor. Bugün güçlü teleskoplarla her yıl onlarca süpernova yakalıyoruz ama bunların neredeyse hepsi başka galaksilerde. Kendi Samanyolu’muzdaki tarihî patlamaları anlamak içinse astronomlar bazen hiç beklenmedik bir kaynağa başvuruyor: Yüzyıllar önce yazılmış şiirlere ve kroniklere.

Güneş Sistemi’nin “ölümü” gözlendi

Gökbilimciler, Hawaiʻi Mauna Kea’daki W. M. Keck Gözlemevi ile, Güneş’e benzeyen bir yıldızın beyaz cüceye dönüştükten milyarlarca yıl sonra parçalanmış bir gezegeni yutarken bıraktığı kimyasal izleri yakaladı.

Otobanda giden Tesla’ya göktaşı mı çarptı?

Avustralya’da bir adamın otobanda seyir halindeyken kullandığı Tesla otomobiline çarpan gizemli bir cisim, göktaşı olabileceği şüphesiyle incelemeye alındı.

Samanyolu’nun en ayrıntılı radyo haritası yayınlandı

Sayısız yıldızdan oluşan Samanyolu, yalnızca görünür ışıkta izlenebilen bir manzara değil. Astronomlar, radyo dalgalarıyla gözlem yaptığında, çok daha karmaşık bir tablo ortaya çıkıyor: yüklü parçacıklar, manyetik alanlar ve yıldız doğumevleriyle dolu bir galaksi.

Bilim insanları: Tanımlanamayan gökyüzü olayları nükleer testlerle bağlantılı olabilir

1940’lar ve 1950’lerde kaydedilen gizemli ışıklar ve tanımlanamayan anomalik fenomen (UAP) raporları, bilim insanlarına göre nükleer denemelerle bağlantılı olabilir.

Evrenin derinliklerinde görünmez bir “kütle lekesi” keşfedildi

Evrenin derinliklerinden gelen, 7,3 milyar yıl önce yola çıkan bir ışık huzmesi, gökbilimcileri tarihin en küçük “kozmik yerçekimi ipucuna” ulaştırdı.

Gezegen mi yıldız mı? Bilim insanlarını şaşırtan keşif

620 ışık yılı uzaklıktaki Chamaeleon yıldız oluşum bölgesinde bulunan Cha 1107-7626, sadece Jüpiter’in 5 ila 10 katı kütleye sahip. Yani ne bir yıldız (80 Jüpiter kütlesi alt sınır) ne de bir kahverengi cüce (13 Jüpiter kütlesi alt sınır). Buna rağmen bir yıldız gibi diskinden madde yutarak büyüyor.

Galaksimizin en kapsamlı 3 boyutlu haritası çıkarıldı: 44 milyon yıldız

Avrupa Uzay Ajansı’nın (ESA) Gaia görevi, Samanyolu’nun en kapsamlı üç boyutlu haritasını çıkardı. Dünya’dan ayrılmadan 4 bin ışık yılı uzaklığa götüren bu model, 44 milyon yıldızı, dev toz bulutlarını ve kozmik enerji bölgelerini içeriyor. Temmuz 2014 ile Mart 2025 arasında toplanan verilerle oluşturulan harita, gökbilimcilerin galaksimizi eşi benzeri görülmemiş bir doğrulukla gözlemlemesine olanak tanıyor.

İki kara deliğin çarpışması ilk kez ölçüldü

Yerçekimi dalgaları sayesinde iki kara deliğin çarpışmasının ardından oluşan geri tepme ilk kez hem hızı hem de yönüyle ölçüldü. Bu gelişme, kara delik birleşmelerini anlamak için yeni bir pencere açıyor.

Dünya “ikizi” sadece 40 ışık yılı ötede

Dünya’dan sadece 40 ışık yılı uzaklıktaki TRAPPIST-1 sisteminde bulunan bir ötegezegen, yaşamı destekleyebilecek bir atmosfere sahip olabilir. James Webb Uzay Teleskobu (JWST) ile yapılan yeni gözlemler, Dünya büyüklüğündeki TRAPPIST-1e’nin, sıvı suyun yüzeyde var olmasına izin verecek türden bir gaz zarfıyla kaplı olabileceğini gösteriyor.

Yıldızlararası ziyaretçinin kuyruğu görüntülendi

Astronomlar, Güneş Sistemi’ni ziyaret eden ender misafirlerden biri olan 3I/ATLAS kuyruklu yıldızının büyüyen kuyruğunu görüntülemeyi başardı. Şili’deki Cerro Pachón’da bulunan Gemini South teleskobuyla 27 Ağustos 2025’te çekilen görüntü, bilim insanları ve öğrencilerin ortak çalışmasıyla elde edildi.