GeriSağlık Emeklilik dönemi kabusa dönüşmesin
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Emeklilik dönemi kabusa dönüşmesin

Emeklilik dönemi kabusa dönüşmesin

Bu dönemde fiziksel bir hastalık yaşama olasılığı %60 artıyor.

Uzaktan bakıldığında emeklilik özgür olmak, bolca boş vakte sahip olmak olarak görünebilir. Ancak duygusal olarak emekliliğin insanları olumsuz etkileyebileceğini belirten Uzman Klinik Psikolog Merve Büyükkucak, emeklilik döneminin kabusa dönüşmemesi için dikkat edilmesi gerekenleri anlattı.

Başlangıçta çalışma hayatının getirdiği zorunlulukların kalkması kulağa çok hoş gelebilir ancak bir şey üretememek ve bunun yaratacağı sıkılma duygusu zamanla baş edilemez olabilir; yoğun bir çalışma temposundan sonra saatler geçmek bilmeyebilir. Daha da önemlisi birçoğumuz için iple çekilen bir dönem olsa da emekliliğin fiziksel ve duygusal sağlık üzerine ciddi negatif etkileri olabiliyor. Emeklilikle geçirilen süre uzadıkça bu olumsuz etkilerin de arttığı biliniyor. Son yıllarda yapılan araştırmalar emekliliğin depresyon ihtimalini %40’a yakın oranda arttırdığını, fiziksel bir hastalık yaşama olasılığını ise %60 oranında arttırdığını gösteriyor. Dolayısıyla, emeklilik süreci başlangıçta ruhsal ve fiziksel sağlık açısından kişiye iyi geliyor olsa da uzun dönemde her iki alanda da kötüleşmelere sebebiyet veriyor. Bu sonuçlar elbette ki ölene kadar çalışma gerekliliği anlamına da gelecek şekilde de yorumlanmamalı.


Emeklilik bir kayıp olarak görülebilir!

Emeklilik dönemi kabusa dönüşmesin

Peki, bu kadar rahat olan bir dönem neden kişiyi özellikle duygusal anlamda bu kadar zorluyor? Bizler günlük hayatta belki sadece ölümü bir kayıp olarak nitelendiriyoruz ancak günlük hayatın hemen hemen her alanında “kayıp”tan ve kayıpla bağlantılı duygulardan bahsetmek mümkün. Örneğin alıştığınız bir mahalle ya da şehirden taşınmak, okuldan mezun olmak, arkadaşınızla küsmek ya da sevgilinizden ayrılmak da tıpkı bir ölüm gibi kayıp hissini kişiye yaşatacak durumlardır; çünkü eski ve alışmış olduğunuz ilişkisel durumlar artık devam etmemektedir. Benzer şekilde emeklilik de her ne kadar farklı ve daha rahat, daha özgür, daha keyifli olacağı tasarlanan yeni bir başlangıca kapı açıyor olsa da ister zorunlu ister isteğe bağlı olarak gerçekleşiyor olsun, kendi içerisinde bir kayıp olarak değerlendirilebilir.


Depresyon ileri yaşlarda da ortaya çıkabilir

Emeklilik dönemi kabusa dönüşmesin

Zaten 60 yaş üzeri grupta yaşlılık, genel sağlık durumunda bozulmalar, akranların kaybı ve aile fertlerinin kendi yaşamlarını kurmaları sonucu yalnızlaşma ile gelen depresyon hiç de azımsanamayacak bir sıklıkta görülmekte. Ancak fiziksel sağlığa bağlı birçok sorun daha ön planda tutulduğundan ve ruh sağlığı ile ilgili stigmalardan ötürü çoğunlukla teşhis edilemeden kalmaktadır. Bu yaş grubunda fiziksel sağlık sorunlarına odaklanmak çok daha öncelikli bir meseledir. Elbette hayatının önceki dönemlerinde depresif süreçler geçirmiş olan ya da ailesinde depresyon geçmişi bulunan yetişkinlerin bu hastalığa yakalanma ihtimalleri daha yüksektir. Eğer siz de en az iki hafta süreyle mutsuz, çökkün hissediyor, hiçbir şeyden keyif alamıyor, uyku ve iştahınızda değişimler yaşıyor, günlük aktivitelerinizi yerine getirmekte zorlanıyor ve güçsüz hissediyorsanız mutlaka bir ruh sağlığı uzmanına danışmanızda fayda var.


Depresyonu önlemek için hayatınızı yeniden planlayın

Emeklilik dönemi kabusa dönüşmesin

Her ne kadar emeklilik süreci kişiyi depresyona yatkın kılıyor olsa da elbette ki bu bir kader değildir. Ruh sağlığınızı korumak ve emekliliğinizi hayatınızın güzel bir dönemi olarak geçirebilmek aslında sizin elinizde. Emeklilik kendinize yeni bir kimlik ve yeni bir rol belirleyebilmek için bir anlamda özgür olduğunuz bir dönem. Örneğin kendinize yeni bir günlük rutin oluşturmakla işe başlayabilir, belki işe gider gibi sabahın çok erken bir saatinde kalkmak yerine daha makul ancak belirli bir saatte kalkmak üzere saatinizi ayarlayabilir ve günün geri kalanını önceden planlayabilirsiniz. Kendinize bahçeyle ilgilenmek, evcil hayvanınızı gezdirmek ya da model uçaklar yapmak gibi yeni hobiler edinebilirsiniz. Bunların yanı sıra gün içerisinde planladığınız aktivitelere başka kişileri de dahil etmeye özen göstermeniz iyi olacaktır. Bunlara ek olarak barınaklarda görev almak ya da görme engellilere kitap okumak gibi hem boşluk hem de çalışmıyor olmanın getirdiği bir şey üretememe ve işe yaramazlık hislerinden kurtulmanıza yardımcı olacak gönüllü işler yapabilir, aynı zamanda keyif de alacak şekilde yarı zamanlı olarak kendinize iş edinebilirsiniz.

Yakın arkadaşlar ve akranlarla etkileşimden uzak, keyif alacağınız hobiler edinmeden bütün gün evde oturur halde kendinizi bulursanız hem bedensel hem de zihinsel sağlığınızın olumsuz etkileneceği aşikar. Ancak emekliliğinizi uzun zamandır arzu ettiğiniz ilgi alanlarına yönelmenize ve arkadaşlar ve ailenizle daha fazla vakit geçirmenize olanak tanıyacak şekilde şekillendirebilirseniz eskisinden de daha mutlu olabilirsiniz. Araştırmalar böyle bir emeklilik sürecinde depresyon riski ve yorgunluğun, tükenmişliğin çok daha aza indiğini göstermektedir. İyi sosyal bağların yaşam süresini olumlu yönde etkilediği, aynı zamanda özellikle yaşlılıkta bir hastalık ve ihtiyaç durumunda yardım alma becerisini desteklediği ve zihni de aktif tuttuğu araştırmalar tarafından desteklenen bir gerçek. 

False