‘Tutsak değildik zamana, başına buyruk yaşardık’

Kenneth Branagh’ın otobiyografik öğeler taşıyan filmi ‘Belfast’, Ağustos 1969’da Kuzey İrlanda’nın çalkantılı günlerinde geçiyor ve küçük bir çocuğun gözünden dönemin panoramasını çiziyor. Siyah-beyaz yapım En İyi Film ve En İyi Yönetmen de dahil yedi dalda Oscar’a aday.

Haberin Devamı

‘Tutsak değildik zamana, başına buyruk yaşardık’

Alfonso Cuarón, çocukluğunun izlerini sürdüğü ‘Roma’da Meksika siyasi tarihinin utanç sayfalarından Corpus Christi Katliamı’na uğrarken eylemi filminin bir parçası olarak sunar. Kenneth Branagh’ın otobiyografik unsurlarla dolu ‘Belfast’ı ise dönemin siyasal dalgalanmalarının ortasında açılıyor. Film, Ağustos 1969’da Belfastlı çocukların mutlu günleri, sokak çatışmaları ve Protestanlarla Katolikler arasındaki zorlu süreçüzerinden biçimleniyor.

‘Sir’ unvanlı sinemacının son filmi, odağına 9 yaşındaki Buddy’yi alıyor; yaşananları onun perspektifinden anlatıyor. Baba çoğu zaman iş dolayısıyla şehir dışındadır, fedakâr anneleri ona ve abisi Will’e kol kanat gerip evin düzenini sağlar. Büyükannesi ve büyükbabası da
sürekli didişen ama birbirlerine sevgileri her hallerinden belli iki tatlı ihtiyar olarak gündelik hayatlarının en büyük neşesidir.
İki kardeş dışarıda oyun oynarken etraftaki mezhepsel ve politik çekişmenin yansımalarını sokağın gerçekleri eşliğinde öğrenirler...

Haberin Devamı

Branagh’ın siyah-beyaz çektiği (sadece günümüzün Belfast’ı renkli görüntülerle perdeye yansıyor) film, yer yer komik, yer yer hüzünlü, nostaljik bir yolculuk. Buddy’nin büyüme ve hayatı kavrama sürecinin (ilk aşk da dahil) kimi zarif anlarla yansıtıldığı yapımda ailece sinema ve tiyatroya gitme ritüeli de var. Ki ‘Kahraman Şerif’ (High Noon), ‘Kahramanın Sonu’ (The Man Who Shot Liberty Valance) gibi western klasiklerinin yanı sıra ‘Uçan Otomobil’ (Chitty Chitty Bang Bang), ‘Bir Milyon Yıl Önce’ (One Million Years BC) gibi yapımları izlediklerini, Dickens’ın ‘Bir Noel Şarkısı’ (A Christmas Carol) oyunu için de tiyatronun yolunu tuttuklarını görüyoruz.

Buddy rolünde minik oyuncu Jude Hill’in döktürdüğü ‘Belfast’ta anne ve babayı Caitriona Balfe ve Jamie Dornan canlandırıyor. Filmde ikisi de son derece başarılı ve uyumlu. Ama asıl etkileyici ikili, büyükanne ve büyükbabada izlediğimiz Judi Dench ve Ciarán Hinds adlı iki muhteşem çınar. Ki performanslarıyla yarın gece sabaha karşı dağıtılacak Oscar’larda Dench En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu; Hinds, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dallarında aday oldular. Meraklısına not: Filmin soundtrack’inde Van Morrison’ın şarkıları yer alıyor.

Haberin Devamı

‘Umut ve Zafer’ tadında

Başta En İyi Film ve En İyi Yönetmen olmak üzere yedi dalda Oscar’a aday gösterilen ‘Belfast’ı, özellikle Britanyalı eleştirmenler çok beğenmiş. Kimileri dokusunda az biraz ‘Roma’dan izler bulmuş ama daha asıl kan bağının Terence Davies’in ‘Uzun Günün Sonu’yla (The Long Day Closes) olduğunu yazmışlar. Bense John Boorman’ın ‘Umut ve Zafer’ine (Hope and Glory) yakın buldum. İki film de bir çocuğun zor zamanlarda yaşadığı mutlu anları anlatıyordu. Lakin Branagh’ın ‘Belfast’ı belki de yönetmenin kökleri bakımından fazla teatral. Gerçi bu tercihte bir sorun yok, birçok sahne dekor hissi verse de öykünün kendisi tüm dezavantajları yok ediyor.

Haberin Devamı

Fakat ben filmi fazla apolitik buldum. ‘Böyle ortamlardan masumlar da etkileniyor’ ya da ‘Tarafsız kalanlar da gözetilmeliydi’ türünden bir yaklaşımı var. Bunları savunmak çocukluğunda yaşadıkları itibariyle yönetmenin hakkı. Ama dağarcığımızda aynı meselede daha önce dolaşmış ‘O da Bir Ana’ (Some Mother’s Son), ‘Babam İçin’ (In the Name of the Father), ‘Özgürlüğün Bedeli’ (Michael Collins), ‘Kanlı Pazar’ (Bloody Sunday) gibi filmler varken Kenneth Branagh’ınki fazla naif bir çaba gibi geldi bana.

İngiliz bir eleştirmen filmle ilgili şöyle bir yargıda bulunmuş: “Belfast siyasi bir eleştiriden ziyade bir anı filmi.” Belki de doğru saptama budur...

Haberin Devamı

‘Tutsak değildik zamana, başına buyruk yaşardık’

Eiffel
Yönetmen: Martin Bourboulon
Oyuncular: Romain Duris, Emma Mackey,
Pierre Deladonchamps, Armande Boulanger, Bruno Raffaelli, Alexandre Steiger,
Philippe Herisson, Andranic Manet
Fransa-Belçika-Almanya ortak yapımı

Fransa tarafından ABD’ye hediye edilen ‘Özgürlük Heykeli’ni inşa eden gruptaki isimlerden Gustave Eiffel, elbette ki asıl ününü Paris’teki büyük eseri Eyfel Kulesi’yle edinmişti. Dünya çapında birçok yapıda imzası bulunan bu yetenekli mühendisin yaşamöyküsünden kimi kesitleri aktaran ‘Eiffel’ adlı yapım, haftanın yenileri arasında... Martin Bourboulon’un yönettiği çalışma, Eiffel’in ‘1889 Dünya Fuarı’ için görkemli bir yapı inşa etme sürecinde geçiyor ve öykü geri dönüşlerle mühendisin kariyerinin başında, Bordeaux’daki döneminde de geziniyor.

Haberin Devamı

Eşini kaybettikten sonra çocuklarıyla birlikte hayatını sürdüren Gustave Eiffel kimi çatlak seslere, muhalif erkâna ve ekonomik zorluklara karşın Fransa için bir gurur anıtı olmasını umduğu kuleyi dikmeye kararlıdır. Bu devasa yapıya emek harcarken karşısına gençlik aşkı Adrienne Bourges çıkar. Ama o artık evli bir kadındır...

Eiffel’de Romain Duris, Adrienne’de (muhteşem güzelliğiyle) Emma Mackey filmi sürüklüyor ama ikili arasında, geçmişe dönük sahnelerde hissedilmeyen yaş farkı, öykü şimdiki zamana atlayınca fazlaca sırıtıyor. Sonuçta ‘Eiffel’ biyografik yanlarıyla değil ama Paris’in silüetini değiştiren, milyonlarca turisti şehre çeken, 300 metrelik tarihsel bir yapının inşa sürecini aktarmasıyla kayda değer bir çalışma...

‘Tutsak değildik zamana, başına buyruk yaşardık’

Ve diğer seçenekler...

Adam ve Aaron Nee imzalı ‘Kayıp Şehir’ (The Lost City) inzivaya çekilmiş bir yazarla bir modelin orman macerasını anlatıyor.
Kadroda Sandra Bullock, Channing Tatum, Daniel Radcliffe ve Brad Pitt gibi isimler var. Ferzan Özpetek son filmi ‘Şans Tanrıçası’nda
(La Dea Fortuna) gerçek bir hayat hikâyesinden pasajlar sunuyor. Filmde Stefano Accorsi, Jasmine Trinca, Edoardo Leo ve Serra Yılmaz rol alıyor. Ben Stassen ve Jeremy Degruson’un yönettiği ‘Kocaayak ve Ailesi’ (Bigfoot Family) de haftanın animasyon seçeneği...

 

Yazarın Tüm Yazıları