GeriDoç. Dr. Salih Boğa Ramazanda mide bağırsak hastalıkları ve beslenme
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Ramazanda mide bağırsak hastalıkları ve beslenme

Ramazanda mide bağırsak hastalıkları ve beslenme

Ramazan ayında oruç tutmak kişinin sağlığını iyileştirebilir, ancak doğru şekilde beslenme ve gerektiğinde ilaç kullanımı uygulanmazsa sindirim sağlığıyla ilgili bazı hastalıkların tetiklenmesine neden olabilmektedir. Oruç ve sahurda fazla yemek yemek ve iftarı geciktirmek olumsuz etki eder. Ramazan ayında özellikle iftar veya sahur yemeklerinde çok fazla yedikten sonra reflü, hazımsızlık, şişkinlik ve mide ekşimesi gibi sindirimle ilgili şikayetlere sıklıkla rastlanır. Ölçülü yemek yemeye ve bu şikayetleri tetikleyebilecek yiyeceklerden kaçınmaya dikkat edilmelidir.

Mide ve bağırsak sağlığını korumak için dikkat edilmesi gerekenler

Gastriti ve ülseri olan kişiler uzun süre aç kaldığında, midede bulunan asitler ağrıya ve ülserin şiddetlenmesine neden olabilir. Bu oldukça yaygın görülen bir sorundur ve doğru tıbbi destek ile yönetilebilir. Gastrit kabaca mide mukozasının iltihabına, ülser de üst sindirim kanalındaki açık yaralara verilen isimdir. Ülser, mideyi sindirim sıvılarından koruyan kalın mukus tabakası hasar gördüğünde sindirim asitlerinin, midenin iç dokusuna zarar vermesiyle ortaya çıkar. Gastrit ve ülserde en yaygın şikayet göğüsle göbek deliği arasındaki bölgede yanma hissi veya ağrıdır. Normalde, mide boşken ağrı daha yoğun olur ve birkaç dakika veya birkaç saat sürebilir. Gastrit ve ülserinin diğer semptomları arasında şişkinlik, geğirme, mide ekşimesi bulunur. İftarla beraber gıda alındığında ağrı azalır.

Bazı yiyecekler bu mide hastalıklarına bağlı ağrıyı daha da kötüleştirebilirken, bazıları hafifletici bir etki sağlar. Yağlı ve asitli yiyecekler, baharatlı yiyecekler bu ağrıyı artıran yiyeceklerin başında gelmektedir. Ülser ağrısını artırmamak için kahve, gazlı içecekler ve sosis salam gibi işlenmiş gıdalardan uzak durulması gerekmektedir. Süt ve süt ürünlerinin de mide ağrılarını bir nebze giderdiği hastalar tarafından ifade edilmektedir. Yine de bilinen mide hastalığı olan hastaların gastroenterolog ile görüşerek uygun dozda mide koruyucu ilaç ve antiasit şuruplar kullanmaları hastaların önemli bir kısmında şikayetleri giderebilmektedir. Uygun ilaç kullanımına rağmen şikayetlerin devamı halinde, hastaların gereğinde oruç tutmaya belli bir dönem ara vermeleri ve de endoskopi ile ileri tetkik edilmeleri gerekebilmektedir.

Uzun süreli ilaç kullanan hastalar, gerekli değişiklikleri doktoruyla görüşmeli, hekim önerisi ile ilacın etkisini optimize etmek için doz alış saatlerini ayarlamalıdır. Oruç tutmanın ilaçlarınıza uymanızı etkilemesine izin vermeyin.

Gastrointestinal problemler, özellikle diyabetik olmayan kişilere kıyasla diyabetli kişilerde daha yaygın ve şiddetli olma eğilimindedir. Bu nedenle hekimlerine danıştıktan sonra oruç tutmasına izin verilen şeker hastalarında ekstra ihtiyat gereklidir.

Orucunuzu bozarken ılımlı bir yaklaşım benimsenmeli, daha küçük porsiyonlarda ama daha sık yemek yenmelidir. Mesela akşam namazından sonra dinlenmeden önce hurma ve hafif yiyeceklerle başlayıp, ardından teravih namazından önce ana yemek yenilmesi bu açıdan makul bir beslenme önerisidir. Sahurdan hemen sonra uyunması önerilmemektedir, çünkü bu asit reflü ile sonuçlanabilir. Nefes alma, terleme ve tuvalete gitme yoluyla kaybedilen günlük su kaybını gidermek için bol su içilmesi akıldan çıkarılmamalıdır.

Dikkate alınması gereken yeme alışkanlıkları

Kızarmış, yağlı ve asit içeren yiyecekler ve meyveler (örneğin limon, misket limonu, greyfurt ve portakal gibi turunçgiller) ve domates bazlı ürünler (domates teknik olarak çok fazla asit içerir) uzun süre aç kalmış midedeki asit yükünü daha da artıracağı için önerilmemektedir.

- Kızarmış ve yağlı yiyecekler yerine fırında pişirilmiş yiyecekler tercih edin.

- Uzun raf ömrüne sahip işlenmiş gıdalar, tipik olarak, gastriti daha da kötüleştirebilecek koruyucular başta olmak üzere birçok kimyasal içerir, bu nedenle önerilmemektedir.

- Çok fazla şeker ve rafine karbonhidrat içeren yiyecekler tüketilmemelidir.

- Hurma mükemmel bir şeker, lif, karbonhidrat, potasyum ve magnezyum kaynağıdır.

- Badem, protein ve lif açısından zengindir. Öğütülmüş badem ve sütle sağlıklı içecekler tüketebilirsiniz.

- Muz iyi bir karbonhidrat, potasyum ve magnezyum kaynağıdır.

İftar ile sahur arasında mümkün olduğunca su, asit içermeyen meyve suları ve potasyum içeren içecekler içerek vücudunuzun ertesi gün sıvı ve mineral seviyelerini ayarlayabilirsiniz. Sigara içmek de gastrit ve peptik ülser hastalığı ile ilişkilidir. Yani Ramazan, sigarayı azaltmak için harika bir fırsattır. Sigara içmek aynı zamanda mevcut ülserlerin iyileşmesini yavaşlatır ve ülser nüksüne katkıda bulunur. Bu alışkanlığı ortadan kaldırmaya çalışarak Ramazan ayında bulacağınız sıhhati artırabilirsiniz.

False