Miras kalan Bitcoin’in vergisi var mı?

Eşi vefat eden mirasçı da haklı olarak tereddüt etmiş...

Eşinin adına kayıtlı olan bitcoin varlığının kendisine ve diğer mirasçılara intikali olacakken vergisel yönü aklına takılmış. Eşinden intikal eden dijital mal varlığı için Veraset ve İntikal Vergisi (VİV) ödeyip ödemeyeceğini Edirne Vergi Dairesi’ne sormuş...

Maliye’nin nihai cevabını kısaca söyleyelim öncelikle: “Evet, vergiye tabidir” demiş. Bitcoin alım-satım işlemleri muris adına bir anonim şirket üzerinden yürütülmüş... İnternet üzerinden bitcoin alım-satımı ve transfer işini yapan şirket, miras bırakan adına açılmış olan hesapta yer alan dijital varlığın toplam değerinin ölüm tarihindeki Türk Lirası karşılığını mirasçılarına bildirmiş. (Miktar-birim fiyat değerleri üzerinden o günkü toplam Türk Lirası karşılığını...)

Maliye’nin cevabında verginin beyanına ilişkin diğer ayrıntılar da yer alıyor: “Bitcoin varlığının toplam değerinin mirasçılar tarafından veraset ve intikal vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi ve tahakkuk edecek verginin ödenmesi halinde ilişik kesme belgesinin verilmesi gerektiği” belirtilmiş. “Mirasçılarca beyanname verilmemesi durumunda ise daha sonra ödenecek vergiye mahsuben ilgili anonim şirket  tarafından (yüzde beş) yüzde 5 oranında tevkifat yapıldıktan sonra kalan miktarın mirasçılara ödenmesi mümkündür” denilmiş. (Edirne Vergi Dairesi Başkanlığı, 23 Eylül 2020 tarih ve E.33826 sayılı özelge)

2021 YILI MİRASÇILARIN VERGİ TARİFESİ

Aralık ayının son haftasında yeni yılda geçerli olacak VİV tarifesi de açıklandı. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu Genel Tebliği, Seri No: 52 (29 Aralık 2020 tarihli Resmi Gazete) 2021’de mirasçılara isabet eden hisselerin 334.534 lirası istisna.  Füruğ (altsoy) bulunmaması halinde eşe isabet eden miras hissesinde istisna tutarı ise 669.479 TL

Ölüm halinde, mirasçıların dört ay içinde “veraset ve intikal vergisi” beyannamesi vermeleri gerekiyor. Ölüm Türkiye’de meydana gelmemişse ve/veya mirasçıların Türkiye’de bulunmaması durumlarında, beyanname verme süreleri farklılık gösterebileceğinden durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor. Veraset yoluyla intikal eden varlıkların değeri, istisna haddinin altında kalsa dahi beyanname verilmesi gerektiğini belirtmekte de yarar var. Muristen mirasçılara veraset yoluyla hiçbir mal intikal etmemişse, bu durumun da bir dilekçe ile (beyanname verilmeksizin) vergi dairesine bildirilmesi gerekir.

BAĞIŞ VE HEDİYELER İÇİN 2021 VERGİ TARİFESİ

Anne-babadan, kardeşten, eşten de gelmiş olsa fark etmiyor, bağış ve hediyeler vergiye tabi. Güncel istisna tutarı: 7.703 lira. 2021’de bu değeri aşan tutarda hediye, bağış alan kişiler vergi ödemek zorunda. Yalnız; anne, baba, eş ve çocuklardan bu hediyeleri alanlar için, verginin oranı yarı yarıya düşüyor.

Hediyenin taşınır (menkul)-taşınmaz (gayrimenkul) olması da fark etmiyor. Mücevherat, otomobil, konut vb. tüm karşılıksız olarak edinilen varlıklar için aynı zamanda vergi yükümlülüğü de söz konusu.

Bahsettiğimiz karşılıksız intikaller için beyanname verme süresi bir ay.  Sonrasında ödeme, üç yılda ve altı taksitte (her yıl Mayıs ve Kasım aylarında) yapılabiliyor.

 Miras kalan Bitcoin’in vergisi var mı

X

Bazı patronlar vergi iadesi alacak

Geçen yıl, ortağı olduğu şirketten kâr payı alan patronlar şimdi mart ayı içinde şahsen beyanname verecekler.

Şirketler ortaklarına kar dağıtırken yüzde 15 oranında da Maliye’ye stopaj-vergi ödüyorlar. Şirketlerin geçen yıl dağıttıkları kar üzerinden ödedikleri vergiyi, patronlar bu yıl beyannamelerinde mahsup edebilecekler. Eğer şirketin ödediği stopaj tutarı, beyannamedeki hesaplanan vergiden daha yüksek çıkıyorsa aradaki fark patrona vergi iadesi olarak ödenecek.

İADE NE KADAR

Tabloda hangi kâr payı tutarı için ne kadar vergi iadesi çıktığı görülebilir. Örneğin geçen yıl 250 bin lira kâr payı alan bir şirket ortağı için ilk başta 29 bin 620 lira vergi hesaplanır. Şirketin yıl içinde ödediği stopaj tutarı (37 bin 500 lira) mahsup edildiğinde ise aradaki fark olan 7 bin 880 lira patrona iade edilir.

HEPSİ ALAMIYOR

Tüm patronlara vergi iadesi çıkmıyor. Çünkü kâr payı tutarı arttıkça vergi oranı ve dolayısıyla hesaplanacak vergi artacağından, yıl içi ödenen stopaj tutarı, hesaplanan verginin altında kalabiliyor. Yine şirketin ödediği stopaj tutarı hesaplanan vergiden mahsup ediliyor ancak vergi iadesi alma imkânı ortadan kalkıyor, patronların bizzat vergi ödemeleri gerekiyor. Brüt kâr payı tutarı 565 bin 200 liraya (net: 480 bin 420 liraya) kadar vergi iadesi ödenmesi söz konusu. Brüt kar payı tutarı 565 bin 200 lirayı geçtikten sonra ortağın artık vergi ödemesi gerekiyor. Tablodan görülebilir; 1 milyon lira kâr payı alan şirket ortağının, 10 bin 870 lira vergi ödemesi gerekiyor. Her ne kadar 1 milyon liralık dağıttığı kar için yıl içinde stopaj olarak 150 bin lira ödenmiş olsa da, bu tutar patronun beyannamesinde yer alacak hesaplanan vergiden (160 bin 870)  mahsup edilebilse de, stopaj tutarı, hesaplanan vergiden düşük olduğundan aradaki farkın (10 bin 870 lira) Maliye’ye ödenmesi gerekecek.

HANGİ PATRONLAR BEYANNAME VERMEYECEK?
ELDE ettiği kar payı tutarı brüt-stopaj dahil 98 bin liranın (Net: 83 bin 300) altında olan patronların beyanname vermesi gerekmiyor. Stopaj yapılmadan önceki brüt kâr payı gelirinin yarısı, (varsa tevkif suretiyle vergilendirilmiş diğer menkul ve gayrimenkul sermaye iratları ile birlikte) 49 bin lirayı geçiyorsa şahsen gelir vergisi beyannamesi verilmesi gerekiyor.Yurtdışındaki şirketlerden elde edilen kâr payları için koşullar farklı... 2020 için yıllık 2 bin 600 liralık beyan sınırı geçerli. 2 bin 600 liradan fazla kâr payı elde edenler, kâr payının tamamını beyan etmek zorundalar.

SINIRLAMADA SÜRE DOLDU

Yazının Devamını Oku

Okul faturaları kira gelirinden düşülebilir mi?

Özel okullar ya da sağlık sigortası için ödenen tutarlar yasada yer alan sınırlar dahilinde kira gelirinden düşülebiliyor. Bu ödemeleri gelirden düşmek için gerçek gider yönteminin seçilip seçilmediğinin de bir önemi yok. Çünkü bu harcamalar, beyannamede ‘gider’ olarak değil ‘indirim’ olarak dikkate alınıyor.

Nihal Hanım, geçen yıl iki farklı konut üzerinden birisi kendisine ait, diğeri hisseli olarak toplam 34 bin 666 lira kira geliri elde etmiş. Çocuğunun özel okul masrafı olarak da (2020 yılı için) 13 bin 128 lira ödeme yapmış. Öncelikle “Okul masrafının tamamını gelirimden düşebilir miyim?” diyor e-postasında. Ayrıca 6 bin 665 lira da özel sağlık sigortası masrafı yaptığını, bunu nasıl beyannamede göstereceğini soruyor… Her iki sorunun cevabı da aşağıdaki tabloda yer alıyor…

İNDİRİM SAYILIYOR

Ancak zaman zaman karıştırılabilen bir konuyu özellikle açıklamak istiyorum. Okul harcamalarını da, sigorta harcamalarını da gelirden düşmek için gerçek gider yönteminin seçilip seçilmediğinin bir önemi yok. Çünkü bu harcamalar, beyannamede ‘gider’ olarak değil ‘indirim’ olarak dikkate alınacak. Nihal Hanım e-postasında ‘gerçek gider’ yöntemini seçeceğinden de bahsettiğinden bu konunun altını çiziyorum. Nihal Hanım’ın özel okula ödediği bedel de sağlık sigortası için ödediği bedel de götürü gider seçilmiş olsa da ‘yasada yer alan sınırlar dahilinde’ kira gelirinden düşülebiliyor.

YÜZDE 10 VE 15 SINIRI

Çünkü bu harcamalar beyannamenin giderler bölümünde-satırında değil, indirimler satırında kira gelirinden düşülebiliyor.

Giderler de, özel okul, özel hastane ve özel sigorta masrafları da gelirden düşülebiliyor ama koşulları da farklı, beyannamede yer aldıkları bölümler-satırlar da farklı… Giderleri ayrıntılı olarak yazı dizimizin ilk iki gününde ele almıştık. Götürü gider için belge gerekmediğini, ‘gerçek gider’ kabul edilen masrafların hangileri olduğunu (emlak vergisi, tapu harcı, onarım vb. masraflar) açıklamıştık. Özel okullara, özel hastanelere, özel sağlık sigortalarına ödenen bedeller beyannamede ‘gider’ olarak değil ‘indirim’ olarak yer alabiliyor. Beyan edilecek gelirin (İstisna ve gider düşülmüş gelir) yüzde 10’u ve yüzde 15’i oranındaki sınırlara tabi… Eğitim ve sağlık harcamaları yüzde 10’la, sigorta poliçeleri yüzde 15’le sınırlı…

Yazının Devamını Oku

İşyeri kira gelirinde vergi hesabı değişti

İşyeri kira geliri elde edenlerde bu yıl vergi hesabı değişti. Bu yıl stopajdan daha az hesaplanan vergisi çıkan mülk sahiplerine ‘vergi iadesi’ yine yapılacak. Ancak stopaj oranının düşmesi nedeniyle, geçmiş yıllarda iade almış birçok mülk sahibi bu yıl ‘vergi iadesi’ alamayacak, vergi ödeyecek.

İŞYERİ kira geliri elde edenlerde bu yıl vergi hesabı değişti. İşyeri kira geliri elde eden çok sayıda mülk sahibi vergi ödemek bir yana Maliye’den ‘vergi iadesi’ alıyorlardı. Vergi iadesi almasının nedeni, kiracı işyerinin yıl içinde ödediği stopajın, mülk sahibinin beyannamesindeki hesaplanan vergiden yüksek olması. Aradaki fark mülk sahibine nakden iade ediliyordu. Bu yıl da; stopajdan daha az hesaplanan vergisi çıkan mülk sahiplerine ‘vergi iadesi’ yine yapılacak ancak stopaj oranının düşmesinden dolayı, geçmiş yıllarda iade almış birçok mülk sahibi bu yıl ‘vergi iadesi’ alamayacak, vergi ödeyecek.

İşyeri kiralarında stopaj oranı yüzde 20’den yüzde 10’a, 31 Temmuz 2020 tarihinden itibaren düşürülmüştü. İlk yedi ay boyunca kiracı işyerleri mülk sahiplerine ödedikleri net kira bedeline ilaveten Maliye’ye yüzde 20 oranında stopaj ödemişlerdi. (31 Temmuz 2020 tarihli Resmi Gazete, 2813 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı) 2020 sonuna kadar bu oran yüzde 10 olarak belirlendi. (Sonradan bu düşük stopaj oranının 31 Mayıs 2021 tarihine kadar uygulanmasına da karar verildi. 23 Aralık 2020 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan 3319 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı)

KİRACI ÖDEYECEK

Stopaj oran değişikliğinin, mülk sahibinin net tahsil edilen kira bedelinde bir düşüşe neden olmadığını da ayrıca belirtelim. Çünkü kira sözleşmelerinde öncelikle ‘net kira bedeli’ belirtilir, bu net kiraya göre hesaplanan brüt kira üzerinden kiracının stopaj ödeme yükümlülüğü olduğu vurgulanır. Dolayısıyla mülk sahipleri açısından yalnızca, (kiracının yıl içinde ödediği) stopaj tutarı değişmiş oluyor. Stopaj tutarının daha düşük olması, hesaplanan vergiden mahsup edilecek-düşülecek tutarın da düşük olmasına yol açacak. Neticede kiracının ödediği stopajın düşmesi, kiracının avantajına olurken, mülk sahiplerinin birçoğunda vergi iadesi alamamasına neden olacaktır.

VERGİ İADESİ ALAMAYACAK

Stopaj oranlarının yıl içi değişimlerini dikkate alan tablodan mülk sahipleri kendi beyan durumlarını görebilir. Stopaj değişikliği yapılmasaydı vergi iadesi alabilecek çok sayıda mülk sahibi artık vergi iadesi alamayacak, vergi ödeyecek. Örneğin geçen yıl her ay için 5 bin lira iş yeri kira geliri tahsil eden bir mülk sahibi için; stopaj oranı değişmeden aynı kalsaydı 2 bin 318 lira vergi iadesi alabilecekti. Son beş ayda stopaj oranının yüzde 10’a düşmesinden dolayı kiracı iş yerinin daha az ödediği stopaj tutarı mülk sahibinin 358 lira vergi ödemesine yol açıyor. (Tabloda yer alan gelir vergisi hesaplamaları, yüzde 15 götürü gider dikkate alınarak hesaplanmıştır. Gerçek gider yöntemini seçen mülk sahipleri için hesaplamalar farklılık gösterecektir.)

Yazının Devamını Oku

İşte vergiyi azaltan belgeli giderler

Dün belgesiz olarak kira gelirinden düşülebilen götürü giderden bahsettik.

İstisna (6 bin 600 lira) düşülmüş konut kira gelirinden yüzde 15 oranında da götürü gider düşülerek ödenecek vergi azaltılabiliyor. Belgeli, gerçek giderde ise yüzde 15’lik sınır yok. Belgeli gerçek giderler, yüzde 15’lik sınıra takılmadan vergi matrahını azsaltıyor, dolayısıyla ödenecek vergiyi de azaltıyor. Bazı gider belgelerinin tümü ‘gerçek gider’ olarak vergi hesabında dikkate alınabiliyor. Ödenen emlak vergisi, kiraya verilen gayrimenkule yönelik onarım masrafları, ısı yalıtımı ve enerji tasarrufu sağlamaya yönelik yapılacak dış cephe mantolama masrafları gibi. Bazı giderler ise yıllara yayılarak gider yazılabiliyor. Binanın değerini artıracak nitelikte; kombi harcaması, tesisat döşenmesi gibi harcamaların, gayrimenkulün maliyet bedeline ilave edilerek her yıl yüzde 2 oranında amortisman (yıpranma) gideri hesaplanması gerekiyor.

KİRA GELİRİNDEN DÜŞÜLEN GİDERLER

* Son beş yılda konut alanlar, konut edinim bedelinin (tek bir konut için) yüzde 5’ni kira gelirinden düşebiliyor. İşyeri kira gelirinin vergi hesabında, yüzde 5 giderden faydalanılamıyor.

* Kiraya verilen gayrimenkul için borçlanılan kredinin (2020’de ödenen) faizleri gelirden düşülebilir.

* Kiraya verilen taşınmazla ilgili sigorta giderleri.

* Emlak vergisi de dâhil olmak üzere taşınmazla ilgili olarak ödenen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle belediyelere ödenen harcamalara katılma payları gider yazılabilir.

* Konut kira geliri elde ederken, diğer taraftan kendisi de kirada oturanların ödedikleri kira bedelleri de (lojman kiraları dâhil) hesaplamada gider olarak dikkate alınabiliyor.

Vergi hesaplamasında dikkate alınabilecek diğer ‘gerçek giderleri’ de; amortisman giderleri, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri, onarım, idare giderleri, sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar olarak özetleyebiliriz.

Yazının Devamını Oku

Kira gelirinde beyan sınırı 6 bin 600 TL

Mart ayı vergi ayı, beyanname ayı. Geçen yıl elde edilen kira gelirlerinin mart sonuna kadar beyan edilmesi gerekiyor. 2020’de yıl içinde toplam 6 bin 600 liraya kadar konut kirası elde edenler beyanname vermeyecek. Beyanname vermeyen mülk sahiplerinin vergi ödemesi de söz konusu değil.

Mülk sahipleri sorularını aslında şubat ayının başından itibaren bize iletmeye başlamışlardı. Beyanname vermek için en az ne kadar kira geliri elde etmek gerekiyor? İşyeri kiralarında stopaj geçen yıl düşmüştü, ödeyeceğim vergimi etkiliyor mu? Hisseli olarak mülk sahibiyim, beyan sınırı değişiyor mu? Götürü gider ve gerçek giderin farkı ne? Çocuklarımın özel okul faturalarını vergiden düşebilir miyim? Sigorta poliçelerini vergi hesabında indirim olarak gösterebilir miyim? Beyannameyi internetten nasıl göndereceğim? Ve diğer ayrıntılar...

SORULARA YANIT

Kira gelirlerinin beyanındaki kritik tüm konuları beş gün boyunca ele alıyoruz. 2021 beyannameleri için güncel değerler üzerinden merak edilen tüm soruları cevaplıyoruz. Bugün, konut kira gelirlerinde beyan sınırını, gerçek gider götürü gider ayırımını, hisseli mülk sahipleri için hesaplama yöntemlerini açıklıyoruz. Farklı konut kira gelirleri için örnek vergi hesaplamaları da tablo üzerinden görülebilir…

KİMLER BEYANNAME VERECEK?

2020’de; yıl içinde toplam 6 bin 600 liraya kadar konut kirası elde edenler beyanname vermeyecek. Beyanname vermeyen mülk sahiplerinin vergi ödemesi de söz konusu değil. 6 bin 600 liranın üzerinde konut kira geliri olanlar mart ayı içinde beyanname verecek. Hissedarlar için de aynı tutar geçerli. Kişi başı elde edilen konut kira geliri 6 bin 600 lirayı geçmiyorsa beyanname verilmeyecek. Hissedarların eş olması da durumu değiştirmiyor. Kira geliri; hissedar başına 6 bin 600 lirayı geçtiği andan itibaren, her bir hissedar ayrı ayrı 6 bin 600 liralık istisnayı vergi hesabında gelirinden düşebiliyor.

Bir kişi, birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde istisna, her bir konut için ayrı ayrı değil, kira gelirleri toplamına bir defa (6 bin 600 lira) uygulanabilecek.

YÖNTEM SEÇİLEBİLİYOR

Ne kadar vergi ödeneceği hesaplanırken kira gelirinden istisna tutarı (6.600 TL) ve giderler düşülebiliyor. Kalan tutar (matrah) üzerinden vergi hesabı yapılıyor. İki farklı gider yöntemi var; belgesiz götürü gider ve belgeli gerçek gider. Götürü giderin avantajı herhangi bir belgeye ihtiyaç duyulmaksızın direkt yüzde 15 oranında hesaplanan tutar, kira gelirinden düşülebiliyor. Götürü gider yöntemini seçenlerin iki yıl bu yöntemden vazgeçme haklarının olmadığını da ayrıca belirtelim.

Yazının Devamını Oku

İşte aylara göre çalışan maaşları

Brüt ücretler aydan aya değişmese de, yıl içinde gelir vergisi oranının artması nedeniyle net ücretler yılın ilk ayına göre sonraki aylarda azalma gösteriyor. Kesilen gelir vergisindeki artış, net maaşta azalmaya neden oluyor.

Yeni yılın ilk maaşı ocak sonunda çalışanların hesabına yattı. Şubat ayının maaşları da üç-beş gün içinde çalışanların hesaplarına yatırılacaktır. Ücretin her ay aynı net üzerinden hesaplandığı işletmelerde, aylar ilerledikçe çalışanların net maaşlarında değişen bir şey olmayacaktır. Ocak ayındaki net maaşları ne kadar ise; şubatta da sonraki aylarda da aynı net maaşı banka hesaplarında görebileceklerdir. Bir de ücreti brütten hesaplanan çalışanlar var… Brüt ücretler aydan aya değişmese de, net ücretler yılın ilk ayına göre sonraki aylarda azalma gösterir. Nedeni; yıl içinde gelir vergisi oranının artması… Brüt ücret yıl içinde hep aynı kalmış olsa da, brüt ücret üzerinden kesilen gelir vergisindeki artış, net maaşta azalmaya neden olur.

Brüt ücretten; gelir vergisi, damga vergisi ve sigorta primleri kesilir. Brüt ücret aynı kaldığı sürece damga vergisi ve sigorta prim kesintilerinin tutarı değişmese de, ‘gelir vergisi’ aydan aya değişim (artış) gösterebilir. Brüt ücret gelirinin yıl içi toplamı; belirli seviyeleri aştığında yüzde 15’lik vergi oranı (önce) yüzde 20’ye yükselir. İlk vergi oran artışı; 24 bin liralık vergi matrahı aşıldığında meydana gelir. 2021’de bir çalışanın vergi matrahı; hangi ayda 24 bin lirayı aşarsa, o ay yüzde 15’den, yüzde 20’lik vergi dilimine geçiş yapmış olur. Yüzde 20 oranındaki verginin, yüzde 27’ye yükselmesi için yıl içi toplam gelirin (kümülatif matrahın) 53 bin liraya çıkması gerekiyor. Yüzde 35’lik oran için 190 bin lirayı ve son olarak yüzde 40’a çıkması için yıl içi toplam ücret gelirinin (kümülatif matrahın) 650 bin lirayı aşması gerekiyor.



ÖRNEK MAAŞ ÖDEMESİ

Tablodan görülebilir. Örneğin brüt ücreti 7 bin lira olan bir çalışan ilk olarak mayıs ayında net maaşında azalma yaşayacak. Mayıs ayına kadar hep yüzde 15 oranında vergi hesaplanan çalışan için, mayıs ayıyla beraber yüzde 20’lik vergi hesaplaması yapılacak. 7 bin lira brüt ücreti olan bir çalışanın; ocak net maaşı 5 bin 272 lira iken, mayıs ayında 4 bin 985 liraya düşecek. Haziran, eylül ve ekim aylarında da dilim artışından kaynaklı olarak net maaşında düşüşler yaşanacak. Aralık ayına gelindiğinde; yılbaşına göre net maaş 714 lira azalarak 4 bin 558 lira olarak banka hesabına yatırılacaktır. Diğer brüt maaş örnekleri için de net maaşların hangi ayda ne kadar azalacağı tablodan görülebilir.

Yazının Devamını Oku

EFT yapılırken ‘diğer ödemeler’ neden seçilemiyor?

İnternet bankacılığı aracılığıyla işlem yapılırken vatandaştan ‘ödeme türünü’ seçmesi isteniyor.

Nedeni malum... İşyeri kirası ödemelerinin bankadan yapılması zorunlu. Konut kira ödemeleri de 500 lirayı aşıyorsa yine bankadan yapılması gerekiyor. Dolayısıyla internet bankacılığından kira ödemesi yapılırken, ‘konut kirası’ veya ‘işyeri kirası’ seçeneğinin seçilmesi isteniyor. Kira ödemesi değilse seçenekler arasından ‘diğer ödemeler’ seçilebiliyordu.



‘Seçilebiliyordu’ diyorum çünkü artık seçilemiyor. Enteresan olan bin lira üstü herhangi bir para transferi yapacaksanız ‘diğer ödemeleri’ seçebiliyorsunuz. Eğer bin lira altı transfer yapacaksanız ‘diğer ödemeleri’ tıklayarak işlem yapamıyorsunuz.

Bu kez konunun Maliye ile ilgisi yok belli ki. Çünkü Maliye’den kaynaklı olsa bin lira altı için değil, “bin lira üstü için ’diğer ödemeler’ seçilemez” kuralı getirilirdi. Maliye düşük tutarlı işlemler yerine büyük tutarlı işlemleri öncelikle kontrol altına almak ister.

ENGELE TAKILDIM

Yazının Devamını Oku

Tapuda konut görünen ‘işyerleri’ DKV ödeyecek mi?

Değerli konut vergisi için 20 Şubat’a kadar beyanname verilmesi, şubat sonuna kadar ilk taksitin, ağustos sonuna kadar da ikinci taksitin ödenmesi gerekiyor.

5 milyon 227 bin lirayı aşan emlak vergi değerine sahip birden fazla konutu olanlar vergi ödeyecek. Bu değeri aşan tek konutu olanlar vergiden muaf tutuluyor. 5 milyon 227 bin liranın altında emlak vergi değerine sahip mülkü olanlarsa zaten değerli konut vergisi ödemekle yükümlü değiller. Değerli konut vergisi ilk defa bu yıl ödeneceğinden mülk sahiplerinden çok sayıda soru alıyoruz... 19 Ocak 2021 tarihli yazımda yeni verginin hangi konutları-hangi mülk sahiplerini ilgilendirdiğini ele almıştım. Bugün; konutunu işyeri olarak kullanan/kullandıran mülk sahiplerinin tereddütlerini ele alıyoruz. Tabi tam tersi durumlar da olabilir. Tapu kayıtlarında işyeri olarak görünen bir taşınmaz aslında fiilen konut olarak da kullanılabilir. Bu konuyu da açıklıyoruz.

KONUT GÖRÜNEN İŞYERLERİ

Tapu kayıtlarında mesken (konut) olarak görünen taşınmaz eğer fiilen işyeri olarak kullanılıyorsa mülk sahibinin bu konut için değerli konut vergisi ödememesi gerekir. 15 Ocak 2021 tarihli Resmi Gazete ’de yayımlanan tebliğde de (Madde 2/3) “Taşınmazın mesken niteliğini haiz olup olmadığı hususunun değerlendirilmesinde, taşınmazın kayıtlardaki niteliğinin yanında fiilen kullanım durumuna da bakılır.” deniliyor. Dileyen mükelleflerin vergi dairelerine başvurarak özelge isteme hakları da var. Kendi durumlarını özetleyerek; tapuda konut görünen konutlarının fiilen işyeri olarak kullanıldığından dolayı değerli konut vergisi ödeme yükümlülükleri olup olmadığını bizzat Maliye’ye sorabilirler. Özelge isterken söz konusu taşınmazın fiilen işyeri olarak kullanıldığını gösteren belgelerin de sunulmasında yarar var. İşyeri kira ödemesi stopaj belgelerini, emlak vergisi (bina-işyeri) ödeme belgelerini... Eğer imar barışına başvurulmuşsa ve işyeri olarak yararlanılmışsa, imar barışı ödeme belgeleri de özelge talep formu ekinde sunulabilir. Nitekim emlak vergisi (bina vergisi) uygulamasında ‘tapuda konut olarak görünen taşınmazların fiilen işyeri olarak kullanılmaları durumunda, fiili kullanım dikkate alarak vergilendirme yapılacağı Maliye’nin özelgelerinde belirtiliyor. (İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı, 05 Şubat 2018 tarih ve 56068 sayılı özelge)

İŞYERİ GÖRÜNEN KONUTLAR

Yukarıdaki örneğin tersi de olabilir. Taşınmaz tapuda ‘işyeri’ olarak görünmesine rağmen, fiilen ‘konut’ olarak kullanılabiliyor. Bu durumda da; fiili durum dikkate alınarak vergiye tabi olup olmadığı değerlendirilecektir. Maliye, fiili durumu dikkate alarak kuvvetle muhtemel bu kez verginin ödenmesini talep edecektir. Eğer tapuda işyeri olarak görünen taşınmazın değeri 5 milyon 227 bin lirayı geçiyorsa ve diğer şartları taşıyorsa (mülk sahibinin yasal sınırı aşan tek taşınmazı değilse...) 20 Şubat’a kadar beyanname verilerek ardından da vergi ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmesi gerekir. Ancak bu konuda da tereddüt yaşayan mülk sahipleri ilk defa bu yıl- bu ay tahakkuk edecek değerli konut vergisi hakkında hiç tereddüt yaşamamak adına, Maliye’ye başvurarak özelge isteyebilirler.

İKİ DEĞERLİ KONUT VARSA BİRİSİ VERGİYE TABİVergi ödenmesi için konutun değerli olması gerekiyor. 5 milyon 227 bin lirayı aşan emlak vergi değerine sahip olması gerekiyor. Eğer bu değeri aşan iki konut varsa birisi için vergi ödenecek, diğeri (değeri düşük olan) için vergi ödenmeyecek. Eğer 5 milyon 227 bin lirayı aşan 3 veya daha fazla sayıda konut sahipliği söz konusu ise yine bir adet konut (değeri en düşük olan) için vergi ödenmeyecek, diğerleri için vergi tarifesine göre vergi hesaplanıp şubat ve ağustos ayı içinde iki taksitte vergilerini ödemeleri gerekiyor.

Yazının Devamını Oku

5 soruda değerli konut vergisi

Bu yıl ilk defa, yine ‘emlak vergi değeri’ üzerinden yeni bir vergi tahsilatı yapılacak: ‘Değerli konut vergisi’. Konutlarının emlak vergi değeri 5 milyon 227 bin lirayı aşanlar vergi ödeyecekler. Vergi tutarı nasıl belirlenecek? Ödemeler ne zaman nasıl yapılacak? Kimler muaf olacak? Değerli konut vergisi ile ilgili tüm detayları derledik.

25 milyondan fazla mükellefi olan emlak vergisi nasıl ödeniyor? İsteyen internetten, isteyen belediye veznesinden. Peki hangi mülk sahibinin ne kadar vergi ödeyeceği nasıl hesaplanıyor? Mülklerin emlak değerinin üzerinden. Her yıl yeniden değerleme oranının yarısı kadar değerleme yapılarak otomatik olarak belirleniyor. Emlak vergisi için vatandaştan beyanname vermesi isteniyor mu? İstenmiyor, çünkü otomatik hesaplanan vergi için beyannameye gerek yok. Belediyeye vergisini ödeyen mükellef, hiç ekstra kırtasiyeyle-bürokrasiyle uğraştırılmadan vergi yükümlülüğü kolaylaştırılmış olarak yerine getirilmiş oluyor.

Şimdi; bu yıl ilk defa, yine ‘emlak vergi değeri’ üzerinden yeni bir vergi tahsilatı yapılacak: ‘Değerli Konut Vergisi-DKV’. Konutlarının emlak vergi değeri 5 milyon 227 bin lirayı aşanlar DKV ödeyecekler. İlk taksitin şubat sonuna, ikinci taksitin Ağustos sonuna kadar ödenmesi gerekiyor. Ancak ödemeden önce bir de 20 Şubat’a kadar vergi dairesine beyanname verilmesi gerekiyor.

KIRTASİYE YÜKÜ

Dünya gazetesi yazarı Dr. Bumin Doğrusöz de 31 Aralık 2020 tarihli yazısında bunu vurguluyor, Değerli Konut Vergisi için ‘beyannameye ne gerek var?’ diyor özetle. “Vergi daireleri web sayfasından mükellefleri ilan etse, mükellefler de ilana göre bankalardan ödeme yapsa sistem daha basit olmaz mı?” diyor. Doğrusöz’ün bu sözünün üzerine “Doğru söze ne denir?” sözünden başka ne söylenebilir ki? Dileyelim bu öneri dikkate alınarak yasal düzenleme yapılır ve hiç gereği olmayan kırtasiye yükü vatandaşın üzerinden alınır. Bu yıl ilk defa Değerli Konut Vergisi ödeyecek vatandaştan yalnızca vergiyi ödemesi istenir, beyanname verme yükü üzerilerinden alınır.

İlk defa bu yıl ödenecek DKV hakkında en çok merak edilen 5 konuyu da sırasıyla açıklayalım

1. Verginin mükellefi kim?

Emlak vergisi değeri 5 milyon 227 bin lirayı geçen birden fazla konutu olanlardan vergi isteniyor. Değerli konut vergisini; konutların sahipleri, varsa intifa (kullanım) hakkı sahipleri ödeyecek. Konutların emlak vergi değerleri konutun bulunduğu yerdeki belediyeden öğrenilebilir. Konuta paylı mülkiyet hâlinde sahip olanlar, hisseleri oranında mükellef kabul ediliyor. Elbirliği mülkiyette sahipleri vergiden müteselsilen (zincirleme olarak) sorumlu oluyorlar.

2. Kimler vergi ödemeyecek?

Yazının Devamını Oku

Beni gözetleyenlerin olmadığı bir adaya gidiyorum

"Eğer başka gelirleriniz varsa, vergi kaçırıyorsunuz demektir” sözünü işitiyor telefonun diğer ucundaki pizzacıdan. Adamın tepesi atıyor tabii. Sipariş vermek için pizzacıyı arayan müşteriye söylenebilecek bir söz mü bu?

Öyle ki; pizzacının üç-beş dakika içindeki kendinden emin ve sivri çıkışlarına maruz kaldıktan sonra bir anda memleketi terk noktasına da geliyor adam. Animasyon videoda izledim bu diyalogları. Cep telefonuma mesaj olarak gelmişti. 

Pizzacıya gelen telefonun açılmasıyla başlıyor gariplik. Her zaman sipariş verdiği pizzacı dükkânının el değiştirdiğini öğreniyor ilk olarak müşteri. Dünya devi bir bilişim şirketi tarafından; herkesin her an başvurduğu arama motoru şirketi tarafından satın alınmış hikayedeki pizzacı. Peki; nasıl oluyor da pizza siparişi için açılan telefon “vergi kaçırma suçlamasına” kadar ilerliyor? 

Uzatmayayım... Pizzacı ve müşterisinin diyaloglarıyla baş başa bırakayım sizi.

Pizzacı: “Son 20 siparişinizde de sucuklu pastırmalı büyük boy pizza istediğinizi görebiliyorum”

Müşteri: “Yine aynısından istiyorum”. Pizzacı “Üzgünüm size vejetaryen pizza gönderebilirim, çünkü kolesterolünüz çok yüksek”

Müşteri: “Nereden biliyorsun”. Pizzacı: “Şirketimiz dünyadaki en büyük veri tabanına sahip. Tüm tıbbi tahlil kayıtlarınıza erişebiliyoruz.”

Müşteri: “Kolesterolüm için ilaç kullanıyorum, istediğim her şeyi yiyebilirim.”

Pizzacı:

Yazının Devamını Oku

Kapıcılar ve bahçıvanlar için yeni asgari ücret

Yeni yılın asgari ücreti geçen hafta net 2 bin 825 lira olarak açıklanmıştı. Açıklanan brüt ücretten yola çıkılarak yeni yılda kapıcıların net asgari ücreti ise 3 bin 40 lira olarak hesaplanacak. Brüt ücretlerinden vergi kesilmediğinden kapıcıların net asgari ücreti 215 lira daha yüksek hesaplanıyor.

Asgari ücretin brütü (3.577,50 lira) tüm çalışanlar için aynı iken, kapıcıların brüt ücretlerinden yalnızca sigorta primleri kesilip kalan tutar olan 3.040,88 TL net ücret olarak ödenecek. Konutlarda çalışan kapıcılar gibi bahçıvanların, hizmetçilerin ücretlerinden de vergi kesintisi yapılmıyor. (Gelir Vergisi Kanunu-GVK- Md. 23/6). Tablo 1’den; kapıcının bordrosunda yer alan kalemler, çalışan ve işveren açısından ayrı ayrı görülebilir.



ENGELLİLERE VERGİ AVANTAJI

Vergi mevzuatı; engellilerin vergilerinin indirimli olarak hesaplanmasını öngörüyor. (GVK- Md.31) Çalışma gücünün asgari yüzde 80’ini kaybetmiş bulunan çalışan birinci derece engelli, asgari yüzde 60’ını kaybetmiş bulunan çalışan ikinci derece engelli, asgarî yüzde 40’ını kaybetmiş bulunan çalışan ise üçüncü derece engelli sayılır. Engellilik dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, çalışanın vergi hesabında ücretinden indirilir. 2021’de; birinci derece engelliler için 1.500 lira, ikinci derece engelliler için 860 lira ve üçüncü derece engelliler için 380 lira aylık olarak ücret hesabında dikkate alınacak. (29 Aralık 2020 tarihli Resmî Gazete, 313 no.lu GV Genel Tebliği)

İŞVERENİN MALİYETİ ARTMIYOR

Yazının Devamını Oku

Emlak vergisini kimler ödemeyecek?

Mülklerin emlak vergi değerinin yeni yılda ne kadar artacağına ilişkin tebliğ de dünkü Resmi Gazete’de yayımlandı. (Emlak Vergisi Kanunu Genel Tebliği, Seri No: 78) Mülk sahiplerinin 2021’de ödeyeceği emlak vergisi tutarı da bu değer dikkate alınarak hesaplanacak.

Yeni yılda mülklerin emlak vergi değerleri, 2020 yılı emlak vergi değerlerinin üzerine yüzde 4.55 oranında değer artırımı uygulanarak bulunacak. Bu yüzde 4.55’lik oran da; bu yıla ait yeniden değerleme oranının (%9.11/2=) yarısına denk geliyor. Dün yayımlanan tebliğde de yer alan bir örnekle değerleme işlemini somutlaştıralım:

Mükellef (A) Bursa ili, Nilüfer Belediyesi sınırları içinde yer alan meskeni 2014 yılında satın almıştır. 2020 yılı emlak vergi değeri 220.000,00 TL olan meskenin 2021 yılı emlak vergi değeri belirtildiği şekilde hesaplanacaktır. (Tablo-1)



EMLAK VERGİSİNİN ORANLARI

Yüzde 4.55’lik oran dikkate alınarak 2020’den, 2021’e yeniden değerlenen mülkler için tabloda yer alan vergi oranları uygulanarak emlak vergisi iki taksitte (Mayıs sonu ve kasım sonuna kadar) ödenebilecek. (Tablo-2)

Yazının Devamını Oku

Çalışan ve işveren açısından yeni yılın asgari ücreti

Yeni yılın asgari ücreti dün açıklandı. Yüzde 21.56 oranında yapılan artışla 2021’de uygulanacak en az aylık net asgari ücret 2 bin 825 lira olarak belirlendi. Asgari ücretli çalışanların net maaşına net 501 lira zam yapılmış oldu.

İşçi, işveren ve hükümetin temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu’nun dördüncü ve son toplantısından sonra asgari ücreti netleşti. Resmi Gazete’de yayımlanan ‘günlük’ brüt asgari ücret 119.25 lira. Dolayısıyla ‘aylık’ brüt asgari ücret 3 bin 577 lira 50 kuruş. Yasal kesintilerin (vergiler ve sigorta primlerinin) brüt ücretten düşülmesinden sonra net asgari ücrete ulaşılıyor.

2021 yılında; asgari ücretli çalışanların brüt ücretlerinden ne kadar vergi ve sigorta primi kesileceği Tablo 1’den görülebilir.

AGİ ETKİSİ

Net ücret 2 bin 825 lira olarak belirtilse de; aslında net asgari ücret 2 bin 557 lira. Asgari geçim indiriminin (AGİ) bekar çalışan için 268 lira olarak ilavesi sonrasında net asgari ücret 2 bin 825 liraya çıkıyor. Evli ve çocukluların ücret bordrolarında AGİ etkisiyle en fazla 187 lira daha net ücret artışı görülecektir. Dolayısıyla asgari ücretli bir çalışanın ‘çalışmayan eş ve çocuklarından dolayı’ AGİ kaynaklı olarak net maaşı, 3 bin 13 lira 72 kuruşa kadar çıkabilecektir. Çalışmayan eşten ve çocuklardan dolayı AGİ kaynaklı ne kadar maaşın artabileceği Tablo 2’den görülebilir.

İŞVERENE ETKİSİ

Asgari ücretin işveren için de önemi var tabii ki… İşveren bir yandan çalışanına net ücret ödemekle yükümlüyken, diğer yandan devlete karşı da yükümlülükleri var. Brüt asgari ücret üzerinden hesaplanan sigorta primlerini SGK’ya, damga ve gelir vergisini ise Maliye’ye ödemekle yükümlü. Yeni yılda her bir asgari ücretli çalışan için işverenin ne kadar maliyete (net ücret + sigorta primleri + vergiler) katlanacağı Tablo 1’in işveren bölümünden görülebilir.

Yazının Devamını Oku

Dekontu olmayan futbolcu daha çok vergi ödeyecek

Kökten değişim oldu sporcuların vergilendirilmesinde.

Futbolcuların hiçbir sorumlulukları yoktu, tüm vergisel ödevleri kulüpleri yerine getiriyordu. Kulüpler; sporcuların ücretleri üzerinden hesapladıkları vergileri, Maliye’ye ödeyerek yükümlülükler tamamlanmış oluyordu.

Şimdi; 600 bin lirayı aşan gelire sahip sporcular, 2021 Mart ayında bizzat beyanname verecekler. Dekontu olan sporcunun avantajı da burada ortaya çıkıyor. Kulübün Maliye’ye ödemesi gereken vergilere ait dekontu elinde olan sporcular, hazırlayacakları beyannamede kulübün ödemiş olduğu stopaj tutarlarını vergiden düşerek daha az vergi ödeyecekler. Eğer kulüp; yıl içinde futbolculara yaptığı ödemeler üzerinden hesapladığı stopaj tutarlarını ödememişse, bu mahsup da yapılamayacak, daha yüksek vergi ödenecek.

Dolayısıyla kulübün Maliye’ye stopaj ödemelerini yapıp yapmadığı kritik öneme sahip… Eğer stopajlar ödenmemişse futbolcular için büyük kayıp yaşanacak… 2020’de yıl içinde süper lig futbolcularına yapılan ödemeler üzerinden kulüplerin yüzde 20 oranında da gelir vergisi stopajı-kesintisi hesaplaması gerekiyor. (Örnek: Futbolcuya yapılan 800 bin liralık net ödeme için, 200 bin lira da Maliye’ye stopaj ödenmesi gerekiyor.) Mart ayı gelip beyanname hazırlandığında, kulübünden stopaj ödeme dekontlarını edinebilmiş futbolcular, kulübün ödediği stopaj tutarlarını beyannamede hesapladıkları vergiden mahsup edebilecekler-düşebilecekler.

2019 KASIM'DAN ÖNCE SÖZLEŞME İMZALANMIŞSA

Önemli bir ayrıntıyı da hemen belirtelim: Kulüple futbolcunun yaptığı sözleşme eğer 2019 Kasım ayından daha önceki bir tarihte yapılmışsa beyanname verilmesi gerekmiyor. Sözleşme tarihi eski olan sporcuların ücretlerinden de yüzde 20 oranında değil, eski hükümlere göre yüzde 15 oranında vergi-stopaj hesaplanıyor.

2019 Kasım’dan önceki sözleşmelere ilişkin olarak sonradan yapılan süre uzatımı ve ücreti etkileyen değişiklikler yapıldığında bu kez yeni hükümler geçerli oluyor, stopaj oranı yüzde 20’ye çıkıyor.

VERGİ NASIL HESAPLANACAK?

Beyanname verecek sporcular için vergi oranlarını da hatırlatalım: Yüzde 15’ten başlıyor, gelirin büyüklüğüne göre yüzde 20, yüzde 27, yüzde 35 ve en son yüzde 40 oranında gelir vergisi hesaplanıyor. Sporcular; 2020’de elde ettikleri gelirlerine sırasıyla bu oranları uygulayarak vergilerini hesaplayacaklar.

Yazının Devamını Oku

2021’de asgari ücret ve kesintiler kaç lira olacak?

Yeni yılın asgari ücretin belirlenmesi için bugün ikinci toplantı yapılacak. Yılın son haftasına girilmeden ücret tespit komisyonu son toplantısını da yaparak, 2021’in asgari ücreti açıklanacaktır.

İşçilerin, işverenlerin ve hükümetin temsilcilerinden oluşan tespit komisyonu, milyonlarca asgari ücretlinin yalnızca net maaşını belirlemiyor. Asgari Geçim İndirimi de (AGİ) asgari ücretle beraber belirlenmiş oluyor, brüt ücretten hesaplanacak sigorta primleri ve vergiler de (damga ve gelir vergisi) belirlenmiş oluyor.

Asgari ücrette geçen yıl (2019’dan 2020’ye) yüzde 15 artış yaşanmıştı. (Net 2.020 liradan, 2.324 liraya çıkmıştı) 2020’den, 2021’e gerçekleşecek ücret artışının ne kadar olacağı konusu da işçi için de, işveren için de kritik öneme sahip. Her ne kadar müzakereler devam ederken tahminde bulunmak zor olsa da, artış oranının yüzde 12 ila, yüzde 29 arasında olabileceğini varsayarak beş farklı net ücret üzerinden hesaplamalar yaptık…

Tabloda net 2 bin 600 lira (yüzde 12 artış) ile net 3 bin lira (yüzde 29 artış) aralığında beş farklı olası asgari ücret tutarları yer almakta. Her bir olası asgari ücret üzerinden çalışana ne kadar ilave AGİ ödeneceği ve brüt ücret üzerinden kesilecek vergi ve sigorta primlerinin kaç liraya denk geldiği yer almakta. Ayrıca işverenin her bir asgari ücretli çalışan için yükleneceği tüm maliyetin de (net maaş + sigorta primleri + vergiler) ne kadar hesaplanacağı yer almakta.

2021’de net asgari ücretin 2 bin 800 lira olarak kesinleşmesi durumu için ayrıntılı olarak diğer kalemleri inceleyelim: Ücretin artış oranı 2020’ye göre yüzde 20’ye denk gelir. Net 2 bin 800 liranın brütü 3 bin 545 lira olarak, işveren maliyeti ise aylık 4 bin 165 lira olarak hesaplanır. 75 liralık asgari ücret desteğinin 2021’de de uygulanacağı düşünüldüğünde bu kez işveren maliyeti 4 bin 90 liraya düşecektir.

Yazının Devamını Oku

Yapılandırmada indirimler nasıl hesaplanacak

24 Ağustos 2019 tarihinde ödenmesi gereken 488 liralık trafik cezası için vatandaşın normalde 366 lira da faiz ödemesi gerekir. Yapılandırmaya başvuran vatandaş için bu faiz Yurt içi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ ÜFE) dikkate alınarak 25.62 liraya düşürülüyor. Yapılandırılan toplam (488+25.62) 513.62 lira; 18 taksitle (iki ayda bir ödemeli, üç yılda) ödenmek istendiğinde, ‘1.15’ katsayı da dikkate alınarak toplam ödenecek tutar 590.66 lira olarak hesaplanıyor.

Üç yılda-18 taksitte ödeme yapmak yerine 6, 9 veya 12 ay taksit seçenekleri tercih edildiğinde, daha düşük katsayılar dikkate alındığından toplam ödenecek tutar da daha düşük hesaplanacaktır. (tabloda taksit sayılarına göre değişen katsayılar yer almakta) Vatandaş eğer trafik cezasını (488 lira) ve ÜFE üzerinden hesaplanan tutarı (25,62) tek seferde ödemek isterse, bu kez hem trafik cezasında indirim (yüzde 25) hem ÜFE üzerinden hesaplanan tutarda indirim (yüzde 90) uygulanıyor. trafik cezası 366 liraya, ÜFE üzerinden hesaplanan tutar 2.56 liraya düşüyor. toplam ödenecek tutar: 368.56 lira olarak hesaplanıyor.

ÖRNEK ÖDEME

2018 Kasım vadeli 9 bin 300 liralık KDV borcunu ödemeyen işletmeye normalde 4 bin 186 lira da gecikme zammı borcu işletilir. Şimdi bu işletme, yapılandırmaya başvurduğunda 4 bin 186 liralık faiz siliniyor yalnızca 771.50 lira geç ödeme bedeli talep ediliyor. Faizin yerine ödenecek tutar ÜFE üzerinden hesaplanıyor. Anapara (KDV) borcu olan 9 bin 300 lira ve 771.50 liralık tutar üç yıla kadar da yayılabiliyor. taksitlendirilen tutarlar da yine uygun koşullarda katsayılar uygulanarak 6, 9, 12 ve 18 taksitlerden biri tercih edilerek ödenebiliyor. İşletme eğer vergi aslını (9.300 lira) ve ÜFE üzerinden hesaplanan tutarı (771,50 lira) tek seferde ödemek isterse bu kez, 771.50 liranın yüzde 90’nı da (694,35 lira) siliniyor, vergi aslına ilaveten yalnızca 77.16 lira ödenerek hesap kapatılmış oluyor.

TEBLİĞ YAYIMLANDI

7256 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden sonra uygulamaya yönelik tebliğ de Resmi Gazete’ de (27 Kasım 2020) yayımlandı. (Yukarıda yer alan; KDV ve trafik cezası yapılandırma örnekleri de bu tebliğde yer almakta. Faiz hesabında yasanın yayımlandığı tarih – 17 Kasım 2020 - dikkate alınıyor.) Vergiler süresinde ödenmediğinde gecikme zammı işletilir. Gecikme zammı oranları güncelde yüzde 1.6 oranında uygulanmasına rağmen, geçmiş yıllarda yüzde 2 ve yüzde 2.5 oranında da uygulanmıştı. (05 Eylül 2018’den, 30 Aralık 2019’a kadar aylık yüzde 2 ve yüzde 2,5’luk oranlar geçerliydi.) Şimdi yapılandırma yasasıyla yüksek gecikme zammı oranları yerine, Yİ ÜFE endeksleri dikkate alınarak faiz hesabı yapılıyor (1 Kasım 2016’dan sonrası için aylık 0.35 tek oran) ve borç tutarlarında yüksek indirimler yapılarak borçların avantajlı olarak ödenmesinin yolu açılıyor.

İLK 2 TAKSİT ÖDEMESİ KRİTİK

Yazının Devamını Oku

‘Zincir bakkal anonim şirketi’

25 yıldır müşterisi olduğum Bakkal Mustafa’dan yalnızca alışveriş yapmıyorum, dükkânın önündeki tabureye oturup laflıyoruz da. Birçok kez şahit oldum evin anahtarının bakkala bırakıldığına. Müşterilerinin “Bizim kız okuldan döndüğünde evde olamayacağım, senden alır anahtarı” dediğini de “hafta sonu ben yokum, cumartesi kuzen gelecek, senden alır anahtarı” dediğini de çokça işittim. Müşterileri için, yalnızca bir bakkal değil o. Düşünsenize, evin anahtarını, evin dışında kime emanet edebilirsiniz? Güveniyor yani müşterileri bu müesseseye. Tabelasında da ‘Güven Gıda’ yazıyor zaten. Since 1975 (kuruluş tarihi). Bakkalın kurucusu; birinci nesil Mehmet Amca on yıl önce rahmetli oldu. İkinci nesil Mustafa, Bağ-Kur’dan sekiz yıl önce emekli oldu.

VERESİYE DEFTERİ

Üçüncü nesil, üç kardeş. Büyükten küçüğe sayayım. Murat, Mert ve Mete (Ben onlara 3M diyorum) aktif görevde şu an. (Kurucu dedeyi ve babalarını da ekleyince 5 M oluyorlar) Hani hep, şirketler için nesiller arası geçişin sancılı olduğu, hatta birçok devasa şirketin nesiller arası geçişi sağlayamamasından piyasadan kaybolduğundan bahsedilir. Güven Gıda’da; nesiller arası görev-yetki devri sancısız gerçekleşti. Yine dev şirketler için sosyal sorumluluktan bahsedilir. Şirketler yalnızca kârı hedeflemezler, ilaveten ‘sosyal sorumluluk kapsamında da faaliyet göstermelidir’ denilir. Bizim bakkalda sosyal sorumluluk bir slogandan ibaret değil, hakkıyla ve gönülden yapılıyor. Mahallede kimin düğünü var mutluluğu paylaşılır, kimin cenazesi var acısı paylaşılır. Bitti mi? Hayır. Alışverişe paran mı çıkışmadı, kredi kartının limiti mi doldu, sorun değil, Güven Gıda’nın veresiye defteri hizmetinizde.

İKLİM DEĞİŞİYOR

Eve servis mi istiyorsun, telefon aç “iki ekmek, bir şişe süt” söyle. Merak etme, beş dakikayı bulmaz M’lerden birinin zili çalması. Hangi devasa markette; kasiyerle Fener - Cim Bom muhabbeti yapabilirsin ki? Değil muhabbet etmek, “sıra gelse de, ödeyip kaçayım” deriz hep. Halbuki Bakkal Mustafa’yla maç muhabbetinin en keyiflisini yaparsın. Yalnızca ‘ucuz mal’ kriteri ile devasa marketlere yöneldikçe, bakkalımızı ihmal ediyoruz. Hepsi bakkal Mustafa gibi kahraman değil, baş edemiyor devasa marketlerle rekabette, ‘dükkânı kapatmak zorunda’ kalıyorlar. Kapanan yalnız bakkal olmuyor, mahalledeki iklim de değişiyor. Evimizin anahtarını emanet edebilecek bir dostumuzu, maç muhabbeti yapıp, acımızı sevincimizi paylaşacak dostumuzu da kaybediyoruz aslında. Yalnızca bakkal değil; manav da, kasap da, nalbur da birer birer mahalleyi terk ediyor. Ucuz malın cazibesinden esnafımızı ihmal ederken parayla ölçülemeyen sosyal faydalardan mahrum kalıyoruz. Bu işletmelerin/esnafların mahallelerdeki varlığının; toplumsal dayanışmaya, iletişime farkında olmadan ve bedel tahsil etmeden, mahallede var olmalarıyla gönülden sağladıkları fayda çok açık.

Yazının Devamını Oku

Varlık barışında vergi de yok, inceleme de

VARLIK barışının vergisi yok. Vergi incelemesi de yok. Yurt dışından getirilecek varlıklar için; öncelikle (30 Haziran 2021’e kadar) bildirim yapılması, bildirimden sonraki üç ay içinde de varlıkların Türkiye’ye getirilmesi gerekiyor. Türkiye’deki banka veya aracı kuruma varlıklarını bildiren ve ardından ülkeye getiren kişinin (veya şirketin) varlıkları serbestçe tasarruf hakkı da mevcut.

3 AY ŞARTI

Yasada; bildirilen varlıklar nedeniyle ‘hiçbir suretle vergi incelemesi ve vergi tarhiyatı yapılmaz’ denilerek güvence veriliyor. Barışın bozulmasının tek koşulu; bildirim yapılan varlıkların –üç ay içinde- ülkeye getirilmemesi.

Yurt dışında bulunan para, altın, döviz, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının, bildirimden sonraki üç ay içinde Türkiye’ye getirilmesi veya Türkiye’deki banka ya da aracı kurumlarda açılacak bir hesaba transfer edilmesi şart koşuluyor. Aksi durumda; incelenmeme güvencesi kalmıyor, barış bozuluyor…

KREDİ KAPAMA

Yurt dışı varlıklar, yurt dışındaki bankalardan kullanılan kredilerin kapatılmasında da kullanılabiliyor. Bu kredilerin, yasal defterlerde kayıtlı olması ve en geç 30 Haziran 2021 tarihine kadar (kredinin) kapatılması da gerekiyor.

Dolayısıyla; defter kayıtlarından düşülmesi kaydıyla, borcun ödenmesinde kullanılan varlıklar için Türkiye’ye getirilme şartı aranmıyor.

Defter tutan vergi mükellefleri, Türkiye’ye getirdikleri varlıklarını, dönem kazancının tespitinde dikkate almaksızın işletmelerine dâhil edebilecekleri gibi vergiye tabi kazancın hesaplanmasında dikkate almaksızın işletmelerinden çekebilecekler.

YURTİÇİ VARLIKLAR

Yazının Devamını Oku