Bir koyundan üç post vergisi

Yeni çıkan bir kanun var. O kanuna göre, maliyeciler bir koyundan; bir değil, iki değil, tam üç post çıkartıyorlar, sonra da bunlardan "üç post vergisi" istiyorlar.

LİMON SIKMA OLAYI

Önce, konu ile ilgili bir fıkra anlatalım.

Bir ilde, "limon sıkma" yarışması varmış.

Yarışmacılar, daha önce sıkılmış olan limonları, baştan sıkıyor ve bir ya da iki damla limon suyu çıkartıyorlarmış. Yarışmanın sonlarına doğru, artık kimse bir damla bile limon suyu çıkartamamış. O sırada gelen birisi, sıkılmış limonu almış ve başlamış sıkmaya:

Bir damla, iki damla, üç damla, o da ne? Devam ediyor ve tam 28 damla...

Yarışmayı yöneten, dayanamamış ve hayretle sormuş;

- Beyefendi, mesleğiniz neydi acaba?

- Ben mi? Ben maliyeciyim...

BORÇ PARADA ÜÇ POST

Limon sıkmanın bir başka örneği; şirket ortağı, şirkete borç para verdiğinde ya da şirketten borç para aldığında, üç ayrı vergi ödenmesi söz konusu!..

"Bu da nereden çıktı?" diye soranlar için açıklayalım:

Bunlar Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu’nun; "Örtülü Sermaye" başlıklı 12/7 ve "Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı" başlıklı 13/6. maddelerinde yazıyor.

Örtülü sermaye konusu, biraz daha teknik ve az rastlanan bir olay (Bu konuda ayrıntılı açıklama için Bkz. Şükrü KIZILOT, "Yeni Kurumlar vergisi Kanunu’nda Örtülü sermaye", Yaklaşım Dergisi, Ağustos 2006, s. 32-36).

Bu nedenle, yazımızda, daha yaygın olan, şirketin ortağının hissesi yüzde 99 bile olsa şirketten borç para çekmesi olayındaki vergileri açıklayacağız. Hemen belirtelim, buradaki borç verme olayı, ortağa faizsiz ya da düşük faizle borç para verilmesi ile ilgili...

Yeni Kurumlar vergisi Kanunu’nun 13/6. maddesine göre, anonim ve limited şirketlerin; ortağına ya da ortaklarına borç para vermesi halinde; kazanç tamamen veya kısmen, transfer fiyatlandırması yoluyla örtülü olarak dağıtılmış sayılıyor.

HANGİ VERGİLER?

Ortağa, faizsiz ya da emsaline göre düşük faizle borç para verilmesi olayında, üç ayrı vergi ve bunlarla ilgili cezalar var;

1. Borç veren şirket, borç verilen paranın emsal faiz getirisini gizlemiş kabul edilecek ve gizlendiği varsayılan faiz geliri üzerinden; kurumlar vergisi ve vergi ziyaı cezası kesilecek.

2. Örtülü kazanç dağıtımı yapıldığı kabul edilen yılın, son günü itibariyle, kár payı dağıtılmış sayılacak. Bu kár payı üzerinden de yüzde 15 vergi kesintisi (stopaj) ve vergi ziyaı cezası istenecek.

3. Dağıtıldığı varsayılan kár payının yarısı, yasada belirtilen sınırı (2006 yılında 18 bin YTL) aşıyorsa, gerçek kişi ortak tarafından "kár payı geliri" olarak beyan edilecek.

İşte!.. Bir koyundan çıkartılan üç post vergisi bunlar... "Limon sıkma" olayına da çok benziyor!..

Yeni Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yer alan "örtülü kazanç dağıtımı" 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren yürürlüğe girecek. Bu tarihe kadar, yukarıdaki hatalı uygulamanın düzeltilmesinde yarar var.

Yarınki yazımızda da, 21 Haziran 2006’da Resmi Gazete’de yayımlanıp, geriye dönük olarak 1 Ocak 2006’da yürürlüğe giren "Şirkete borç vermenin vergileri"ni ele alacağız...

Kár dağıtmada stopaj yüzde 15’e çıktı

ANONİM ve limited şirketlerin; kár dağıtımında uygulanan yüzde 10 stopaj, 23 Temmuz 2006 tarihinden itibaren yüzde 15’e yükseltildi (Bkz. 23.7.2006 Tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan 2006/10731 sayılı Kararname).

Aynı kararname ile borsa kazançları ile Hazine bonosu ve Devlet tahvilleri, özel sektör bono ve tahvillerine uygulanan stopaj da yüzde 15’ten 10’a indirildi. Bilindiği gibi, borsa, bono ve tahvil kazançlarındaki stopaj, yabancılar için daha önce yüzde sıfıra indirilmişti. Bu durumda, stopaj "yabancıya" sıfır, "yerliye" 10 olarak uygulanacak!..