×
Dünya Kupası’nda uygulanacak yeni oyun kurallarıyla ilgili 6 Haziran Cuma günü “Sorun süre mi, yoksa ahlak mı?” başlığıyla bir yazı paylaşmıştım. Hakemlerin 5 saniye, 8 saniye, 10 saniye gibi kurallarla artık sahanın her yerinde zorunlu kontrolleri olacak. Basketbol salonlarındaki gibi stadyumlara da ‘süre sayaçları’ gelirse şaşırmayacağımız zamanlar yakındır.
Futbola adalet getireceği vaadiyle hayatımıza giren Video Yardımcı Hakem (VAR), ne yazık ki adaletin değil, kaosun ve basiretsizliğin en büyük gerekçesi haline geldi. Dünyada VAR teknolojisine geçildiğinden bu zamana FİFA, UEFA ve yerel federasyonlar, kuralları harfiyen uygulamak yerine tabiri caizse ‘protokol cinlikleri’ icat ettiler. Hakem yöneticilerinin ‘asıl olan hakemin doğru karar vermesi, o halde VAR her pozisyonda fısıldasın’ muhtemel zihniyeti, karşımıza sahada sorumluluktan kaçan, silik bir hakem profili çıkardı.
ANORMAL MÜDAHALELER
Geçen sezon ligimizde de tanıklık ettik. Pozisyon bitiyor, aradan neredeyse 30 saniye geçiyor ve birden hakemin cebinden sarı kart çıkıveriyor. Yardımcıdan ya da 4. hakemden gelebilecek destekler asla bu kadar sürmez, pozisyonun gerçekleşme anıyla en fazla 10 saniye fark eder. Ancak süre anormal uzayıp kart çıkınca, desteğin VAR’dan gelmiş olabileceği izlenimi doğal olarak artıyor.
Ülkemizin 2 numaralı ismi Atilla Karaoğlan’ın Avrupa arenasında benzeri VAR desteği nedeniyle cezaya girdiği de düşünülürse, nelerin olabileceğini tahmin etmek güç olmuyor.
VAR’ın sarı kartları, faulleri, hatta taç ve kornerleri bile gizli kapaklı hakemin kulağına üflediği izlenimini güçlendiren çok fazla pozisyon yaşandı. Sonuç vahim noktalara gidiyor. Hakemler artık sahada yönetmiyor, adeta maçı idare ediyor. Risk almayan, önemli kararlar için sorumluluk üstlenmeyen, her kritik düdükten sonra “Acaba doğru mu yaptım?” diye gözünü VAR odasına diken bir hakem topluluğu yarattık.
GRiNiN DEĞiŞiK TONLARI
İşin kurnazlığını çözen hakemler ise sahada ne kadar skandal karar verirlerse versinler, ‘fatura nasıl olsa VAR’a çıkıyor’ rahatlığında konfor alanlarından çıkmıyorlar. Medya ve kulüplerin baskısıyla müdahale çıtası o kadar aşağı çekildi ki, VAR artık ‘açık ve bariz hataların’ değil, ‘grinin tonlarındaki daha doğru kararların’ peşine düştü.
Yerde kıvranırken göz ucuyla hakemi aramalar... Sakatlanmış numarasıyla yerden kalkmamalar... Ayağa kalkınca sekerek yürürken ansızın depar atmalar... Oyuncu değişikliğinde ağır hareketler...
TAMAMI SÜPER LİG'DE KÜÇÜK KISMI TOP 5 LİGDE
Serbest vuruş kullanırken el kol hareketleriyle uzayan geciktirmeler... Bir türlü topu oyuna sokamamalar... Taç ve autlarda bir sola bir sağa dönerek arkadaş arıyor gibi yapmalar... Atacakmış gibi yapıp başkasına bırakmalar... Bitmek bilmeyen hakeme itirazlar... Yedek kulübesinden koro halinde fırlamalar, isyanlar, el-kollar... Son düdükle birlikte, maç boyu uğraştığı hakemin yanına gidip samimiyetsiz tokalaşmalar... Tamamı Süper Ligi’mizde, çok küçük bir kısmı ise Avrupa’nın 5 büyük liginde yaşananlardan bir demet...
BASKETBOLA ÖYKÜNÜLEN BİR TURNUVA
Yine bir Dünya Kupası öncesinde yeni kurallara merhaba diyoruz. 2018 Rusya’da VAR ilk kez sahne almıştı. Oyunculara “Birileri sizi gözetleyecek” uyarısı gelmiş ve son 10 turnuvanın en az kırmızı kart gösterilen Dünya Kupası olmuştu. 2022 Katar’da hakemlerden kaybolan zaman hassasiyeti istenmişti ve abartılı uzatma sürelerine tanıklık etmiştik. 2026 Dünya Kupası öncesi ise basketbola öykünülen bir turnuvaya doğru ilerliyoruz. · TAÇ ve autlarda 5 saniye; oyuncu değişikliklerinde 10 saniye kurallarını hakemler kontrol edecek. Muhtemelen topun oyunda en çok kaldığı kupaya tanıklık edeceğiz. Yeni sınırlandırmaların ‘kaleciye verilen pasa elle oynama yasağı’ getirilen dönemdeki gibi devrim niteliğinde olduğunu düşünüyorum. Hem futbolseverlerin hem de takımların tahammülünü zorlayan saha içi hareketlerin bu kararlara yönelinmesinde etkisi olmuştur.
ORTAK DERT; ZAMANIN SUİSTİMAL EDİLMESİ
Oyuna, rakibe, seyirciye, organizasyona saygı adına önemli bir adım. İFAB’ın yeni kurallarına bakınca dünya futbolundaki ortak derdin ‘suistimal edildiği, çalındığı, verimsiz kullanıldığı düşünülen zaman’ olduğu anlaşılıyor. ‘Kazanmak uğruna her yol mübah’ kültürünün futbola neşter vurduğu aşikar. ‘Profesyonellik’ adı altında galibiyetin maddi/manevi artılarının çok olması, öne geçen takımın oyunu soğutma moduna şarteli indirmesi, zamanın öyle ya da böyle tüketilmesine odaklanılması, aktif oyunun süresinden küçük tırtıklamalar galip ya da mağlup da olsa tarafların canını hayli sıkıyor.
DAHA İYİSİNİ HAK EDİYOR
Türk hakemliği adına son derece talihsiz ve başarısız bir sezonu geride bıraktık.
· TALiHSiZLiK: TFF kanadında Süper Lig hakemlerinin bahis oynadıklarına dair yaratılan hava ekim ayında başladı. Zorbay Küçük’ün de aklanmasıyla en üst lig seviyesinde son 5 yıl içinde sorunlu hakem olmadığı tescillendi. Ancak kamuoyunda ve medyadaki aklanma paylaşımları, şaibe yaratılan ve yaftalandıkları haberlere göre devede kulak kaldı. Algı bu yönde yaratıldı ve maalesef iyi yönetilemedi.
· BAŞARISIZLIK: Kasımpaşa Teknik Direktörü Emre Belözoğlu’nun dikkat çekici açıklamasına imza atılacak kadar kötü bir sezon geride bırakıldı. Genç teknik adam, “30-40 yıldır futbolun içindeyim, bu kadar kötü hakem performansları hatırlamıyorum” şeklinde konuşmuştu. Atama tutarsızlıkları, ödül-ceza sisteminin devre dışı bırakılması, havuz sistemindeki 50’den fazla hakemin iyi yönetilememesi, yeteneği veya tecrübesi olmayan genç isimlerin Süper Lig seviyesinde süreklilik arz eden önemli hataları, VAR odasının standartsızlığı, kritik maçlarda hayatında ilk kez VAR odasına oturtulan isimler, görevlendirme sayılarında adaletsizlikler... Evrensel hakemlikte kadronun en iyileri olması beklenen FİFA hakemlerinin kritik maçlarda esamisinin az okunduğu bir sezon geride bırakıldı.
SADECE KAYATEPE VE BOLAK FIFA'YA ADAY OLABİLİRLER
· Dertler bir hayli fazla ancak sevindirici taraflar da var:
· “Bu hakemlerle lig bitmez” klişesinin en sert sezonlarından biri yaşandı ancak ne mutlu ki bitti.
· Sadece iki isim geleceğe dair umut taşımamızı sağladı: Adnan Deniz Kayatepe ve Batuhan Kolak... Belki bu iki isim FIFA listesine yeni sezonda aday olabilirler.
'NİSAN'LAR ABDULLAH BUĞRA TAŞKINSOY'UN
1-)
· Ev sahibi saltanatı.
· 9 maç-7 galibiyet.
· Deplasman mutluları: Karagümrük&Samsun.
2-)
· Derbide istatistik farkı da ezici.
· TO: %63-37, Şutlar: 21-5, İsabet: 8-1.
Her hafta PFDK sayfasında çirkin ve kötü tezahürat nedeniyle ceza alan takım sayısına bakıyor musunuz? Küfürün olmaması için sahaya pankartla çıkılan ama bir gram fayda etmeyen başka bir ülke hatırlıyor musunuz? Sosyal medyada “Bize sövülürken yayıncı kuruluş ses kısmadı, rakibe sövülürken kıstı” tartışmalarını başka liglerde görüyor musunuz? Her ne kadar skandal yönetim ve atama tarzıyla MHK çanak tutsa da, yıllardır sadece hakem üzerinden konuşulan başka bir lig var mı? Premier Lig’i 12 senedir yılda en az iki dönem bizzat yerinde izleme şansı buluyorum. Kısır çekişmeleri, çirkin tezahüratları, kötü futbolu ve hakem tartışmalarını ardımda bırakıp, futbolun mabedinde detoksun hazzını yaşıyorum..
BİR DAHA DENK GELMEZ
İngiliz takımlarının Avrupa kupalarındaki başarısı, Premier Lig’in olağan akışıyla birleşip öyle bir fikstür doğmasına neden oldu ki, soluğu hiç düşünmeden Ada semalarında aldım. 13 Nisan Pazartesi günü Manchester United-Leeds United maçıyla ‘perde’ dedim. Michael Carrick ile toparlanıp 3. sıraya yerleşen Kırmızı Şeytanlar, düşme hattından uzaklaşma arzusundaki Leeds’e 75 bin taraftarının önünde 2-1 kaybetti. Buna rağmen alkış vardı 90 dakika sonunda. Sir Alex Ferguson’un sadece 6-7 sıra arkamda oturuyor olması anıların en fevkaladelerinden biri olarak yerini aldı.
ASLA YALNIZ YÜRÜMEYECEK
14 Nisan Salı günü istikamet Şampiyonlar Ligi için Liverpool’du. 45 dakikalık yolculuğun ardından, futbolun kalbinin bambaşka attığı Anfield’daki “You’ll never walk alone (Asla yalnız yürümeyeceksin)” şarkısı her zamanki gibi tüyler ürperticiydi. Akıllarda Klopp dönemindeki Liverpool’un muazzam geri dönüşlerinden biri olur mu merakı vardı. İtalyan hakem Mariani’nin 0-0’ken Liverpool’a verdiği penaltı, VAR’dan dönmeseydi bir ihtimal olabilirdi. Ancak fişi, 2 golle Dembele çekti ve PSG yarı finale uzandı.
FUTBOL FAKİRİ BİR MAÇ
15 Nisan Çarşamba öğle saatlerinde Manchester’dan Londra’ya 2.5 saatlik tren yolculuğu sonrası Emirates Stadı’nda soluğu alıyordum. İki takım taraftarının stat çevresindeki birlikte pozları eğlenceliydi. Aynı saatlerde Arda Güler Almanya’da golleri sıralarken, biz ise ilk maçı Portekiz’de 1-0 kazanan Arsenal’in hiç üretemediği futbol fakiri anlara tanıklık ediyorduk. Sporting’in son atağında direği yalayıp giden top, ev sahibinde yürekleri ağıza getirse de tatsız ve golsüz 90 dakikaydı.
İMDADA ASTON VILLA YETİŞTİ
Futbolun pek çok paydaşına göre bu oyunun en büyük dahisi olan Pep Guardiola, “21. yüzyılda futbolu değiştiren adam” tanımını fazlasıyla hak ediyor. Oyun ve oyuncular üzerindeki radikal hamleleri, sıra dışı yaklaşımları ve icatları herdaim merak uyandırmaya devam edecek.
Teknik direktörlük mantalitesi ve uygulamalarıyla sıra dışı işlere bugünlerde imza atanlardan biri de henüz 38’indeki Cesc Fabregas. Arsenal ve Barcelona’daki üst düzey oyunculuk kariyerini 27 yaşından sonra Chelsea ve Monaco’da devam ettirip 2022-23 sezonunda Como’da noktalamıştı. 36’sında emekli olup, nefeslenmeden Como’da teknik direktörlük koltuğuna oturdu.
Kulüp, Como Gölü’nün kıyısında, George Clooney’nin villasına neredeyse komşu, 13 bin kapasiteli, nefis manzaralı Giuseppe Sinigaglia Stadı’nda boy gösteriyor. 10. sırada bitirdiği geçen sezonun ardından mütevazı takımını bu yıl Şampiyonlar Ligi’ne göz kırpan noktaya getirdi. Endonezyalı milyarder kardeşler Robert ve Michael Hartono tarafından yönetilen Djarum Grubu’na ait kulübün hissedarları arasında Fabregas, Thierry Henry ve Raphael Varane da bulunuyor.
AZ PARAYLA ÇOK iŞ YAPIYOR
Como kulübü’ndeki özgür çalışma ortamı Fabregas’ın çalışma-cesaret-uygulama üçlüsünü güzel harmanlamasına imkan sağladı. Nico Paz’ın kaydettiği aşama, 750 bin Euro’ya transfer edilen Da Cunha’nın performansı Fabregas etkisine en güzel örneklerden. Çok geniş bir scout ekibi ve AZ, Brentford gibi kulüp ve kurumlarla iş birliği de mevcut.
TOP RAKiPTE iKEN DEFANSTA TAKIMINDA iKEN HÜCUMDA
Kulüpteki bu 'proje takımı' ortamı, son dönemin en fantastik taktiksel uygulamasına Como-Roma maçında imza atılmasına fırsat tanıdı. Maçı anlatan S Sport spikeri Erim Dereli şaşkınlığını gizleyemezken, yorumcu Doruk Keskin bu ilginç olayı şöyle izah ediyordu:
"Fabregas'ın stoper Jacobo Ramon'u forvet oynattığını görünce 'yok artık' dedim. Roma karşısında santrforlaştırılmış bir Ramon vardı. Fabregas hep diyor ki; ‘Bağlantısal değil, rotasyonel futboldan yanayım. Oyuncuların daha özgür hareket etmesini istiyorum.’
1-)
· Bu kadar sessizliğe alışkın değiliz!
· Üç maç 0-0.
· Göztepe-Eyüp, G.Birliği-Kayseri, Samsun-G.Antep
2-)
· Halil Umut ve Atilla’dan VAR hataları
· Derbi yine Yasin Kol’a mı gidiyor?
1-)
· 90+4’e kadar: 24 şut 6 isabet-GOL YOK.
· 90+5 sonrası 2 şut 2 isabet 2 gol.
· Fenerbahçe-Kasımpaşa
2-)
· Veriler nefis, sonuç sıfır!
· Top süresi: 64 dk, 19 şut