Doğan Hızlan

Tanıdığım edebiyatçı semtleri/evleri

16 Haziran 2022
Gülsüm Cengiz’in hazırladığı ‘Bir Edebiyat Durağı Küçükçekmece’ kitabını okurken geçmişin sayfaları açıldı belleğimde.

Yalnız büyük kentler değil, semtler de edebiyatçılarla anılıyor. Benim için Ankara, ‘Türk Dil Kurumu’ kurultaylarına gittiğimde tanıdığım dostlarımdan ibaretti. Başta Cahit Külebi, Mustafa Şerif Onaran.

İzmir denilince elbette Halikarnas Balıkçısı. İstanbul’da yaşadığım için bu kentte dost sayısı çoktur.

Florya, Şenlikköy, daha sonra Soğuksu yazlık yerlerdi. Geçenlerde Ateş Yalazan’ın köşesinde o dönemin yazlıklarını okudum. İstanbul dışında yazlıkların ortaya çıkmasını anımsadım.

Gülsüm Cengiz’in Önsöz’ünden satırlar:

“Küçükçekmece geçmişten günümüze, ilçede yaşasın yaşamasın edebiyatçıların ilgisini çekmiştir. Küçükçekmece’de, mahallelerinde ya da Bakırköy ilçesine bağlı olmakla birlikte Küçükçekmece’nin Menekşe’ye sınır komşusu olan Basınköy’de de ülkemiz edebiyatının önde gelen şair ve yazarları belli bir süre de olsa yaşadılar ya da kiminin yolu buradan geçti.

Yolu Küçükçekmece’den geçen edebiyatçılar arkalarında iz bıraktılar. Kimi doğrudan buradaki kendi yaşamından kaynaklanan romanlar, şiirler yazdı; kendisiyle birlikte semt insanının yaşadıklarına, döneme ve çevreye tanıklık etti. Kiminin yapıtlarına dolaylı olarak yansıdı, kimi de yapıtlarında adından söz etti. Bu kitaptaki ilgili bölümlerde, araştırmalarımız sonucunda ulaşabildiğimiz bilgi, tanıklık, anı vb. anlatımların yanı sıra şiir, öykü, roman alıntılarına ve fotoğraflara da yer verilmiştir.”

Yazının Devamını Oku

Edebiyatın kaptanı Şişli’de anılacak

14 Haziran 2022
Türk edebiyatının ‘kaptan’ lakaplı ustası Attilâ İlhan doğumunun 97. yıldönümünde Attilâ İlhan Vakfı ve Şişli Belediyesi işbirliği ile düzenlenecek olan ‘Attilâ İlhan Edebiyat Buluşmaları’nda anılacak.

Anmanın bu yılki sloganı: ‘Bir Kere Doğmuşum/Ölmek Yasak’

Tarih: 15 Haziran Çarşamba. Saat 18.00 Şişli Belediyesi Nâzım Hikmet Kültür ve Sanat Evi

Program:

1.Oturum

19.00-20.00

Konu: Attila İlhan ve Sanat

Moderatör:

Yazının Devamını Oku

Orhan Veli’nin şiirinden yapılmış besteler

12 Haziran 2022
Kalan Müzik’ten çıkan 3 Hisar’ın ‘Aşk-ı Alem’ albümünde, Orhan Veli’nin şiirinden yapılmış iki beste de yer alıyor.

Erdinç Şenyaylar, Hakan Dedeler ve Engin Gürkey’in kurduğu 3 Hisar grubu, geleneksel Türk müziği motiflerini klasik Batı müziği formlarıyla birleştirerek özgün bir sound yaratıyor.

Parça Listesi

Albümdeki ‘Gün Olur’ ve ‘Birdenbire’ eserleri, Orhan Veli Kanık’ın sözlerinin bestelenmesiyle ortaya çıktı. ‘Aşk’ parçası ise Yunus Emre’nin bir şiiri.

KLASİK TÜRK MÜZİĞİNDE MUSEVİ BESTEKÂRLAR

Albümün adı: ‘Türk Müziğinde Museviler’ (Gözlem)

“15. asrın son yılları ile 16. asırda İspanya ve Portekiz’den Osmanlı İmparatorluğu’na yerleşen Museviler, birinci derecede ticaretle uğraşmışlardır. Ancak Endülüs’te kazandıkları ilim, sanat ve hünerleri de beraber getirmişlerdir. Yahudiler kısa zamanda tıp alanında da parlamışlardır, padişah hekimbaşılığına kadar yükselen birçok Musevi hekimi vardır.

Museviler Türk müziğine de faal şekilde iştirak etmişlerdir. Osmanlı topraklarına yerleştikten sonra sinagoglardaki dualar Türk makamlarında bestelenip okunmaya başlanmıştır. Günümüzde Sefarad (İspanya kökenli) sinagoglarında bu gelenek halen sürdürülmektedir.

Bu nedenle özellikle sinagog mugannileri (hazanlar) görevlerini başarıyla sürdürebilmek için Türk müziği makamlarını öğrenmişler ve bu konuya özel ilgi duyanlar arasından çok sayıda müzisyen ve bestekâr yetişmiştir.

Yazının Devamını Oku

Her araştırmacının başvurduğu meslek erbabı: Sahaflar

11 Haziran 2022
Fulya İbanoğlu, Filiz Dığıroğlu ve İsmail Kara’nın hazırladığı ‘Sahaflar Kitabı-Son İstanbullu Sahaflarla Konuşmalar’, Sahaflar Çarşısı dışında mekân tutan yeni nesil sahafların hikâyelerini kayıt altına alıyor. Kitap, bu dükkânlardaki atmosferi ustaca bize aktarıyor.

Özellikle pandemi günlerinde aksatmadan çalışmamızı sağlayan sahaflara teşekkür borçluyuz. Masamın üzerindeki kitaplara bir yenisi daha katıldı: ‘Sahaflar Kitabı-Son İstanbullu Sahaflarla Konuşmalar’ Hazırlayanlar: Fulya İbanoğlu, Filiz Dığıroğlu, İsmail Kara.

İbanoğlu ve Dığıroğlu’nun Sunuş’undan bir bölümü okuyalım:

“Bu eserin vücut bulmasında sahaflar ve deneme-hatırat yazarları kadar -belki onlardan önce- Hocamız İsmail Kara’nın rehberlik ve emeğinin tesiri büyüktür. Zira bizde bu fikirleri ilk gençliğimizden itibaren mayalayan, çalışmanın kisve-i tab’a bürünmesi sürecinde her seferinde kendisiyle istişare ettiğimiz, kitabın muhteva ve tertibinde bize yeni ufuklar açan hep o olmuştur. Onunla çalışmak büyük zevk, ucu bucağı görünmez bir ders mesabesindedir. Öyleyse artık bazen bir yelkenli, bazen bir ada, bazen bir tekke,
bazen de henüz keşfedilmemiş bir evrene dönüşen sahafın dünyasını okumaya başlayabiliriz.
O dünyanın tamamı mütevazi bir kitabın sayfalarına sığdırılamaz elbette. Ama kitaba da sığmazsa, sığınmazsa sahaf nereye sığar?”

İsmail Kara’nın yazısının başlığı şu: ‘Sahaflar Arasında-Bir İki Hatıra, Birkaç Söz.’

“Ne ararsan bulunur derde devadan gayrı.”

İsmail Kara’nın yazısı sahaf mesleğinin niteliğini, araştırmacının hayatındaki yerini, sahafları ve sahaf dükkânlarındaki atmosferi ustaca bize aktarıyor.

Yazının Devamını Oku

Bir müzik günü

9 Haziran 2022
Geçen cumartesi günü Yapı Kredi Kültür’ün locasında önemli bir kitabın tanıtımı yapıldı ve bir konser vardı.

Kitabın adı:

‘Kadîm ile Cedît Arasında’

III. Selim Döneminde Bir Mevlevi Şeyhi: Abdülbâki Nasır Dede’nin Musıki Yazmaları

Cem Behar

İçindekiler:

Birinci Bölüm: Abdülbâkî Nâsır Dede

Giriş:

Müzik düşüncesi ve müzik icrası

Yazının Devamını Oku

‘Belki hâlâ o besteler çalınır Gemiler geçmeyen bir ummanda’

5 Haziran 2022
Cuma günü İstiklal Caddesi’nde yürürken, Yahya Kemal Beyatlı’nın Rıfkı Melûl Meriç’e ithaf ettiği ‘Itrî’ şiirinden dizeler belleğime düştü.

Caddede yürürken bir han aralığından sesler gelirdi, ayakta duran bir satıcı çocuk özellikle Türk müziğinden parçalar çalardı, ben dahil birçok kimse oraya uğrar, alışveriş yapardı.

O ses sizi Tünel’e kadar takip ederdi, orada da Hakan Atala’nın ‘Lâle Plak’çısına uğrar, yeni LP’leri, CD’leri alırdık.

Daha aşağılara indiğinizde Faruk Erengül’ün mağazasına gelirdiniz.

Kentin bazı özellikleri kaybolunca kişiliksiz bir ortam çıkıyor ortaya.

Müziğin yanı sıra Kitap Sarayı, Necdet Sander Kitabevi de ses dünyasını edebiyatla bütünleştirirdi.

Sirkeci’ye de insek Sahibinin Sesi’nin, Columbia’nın, Odeon’un klasik müzik ürünlerini bulurduk. Unutmayalım ki onları satanlar da sattıklarının ne olduğu, niteliği konusunda bilgi verecek kadar kitap ve müzik bilgisine sahiptiler; bir tıkla bütün bilgilere ulaştığını sananların devri daha başlamamıştı.

Nişantaşı’na geldiğimde Karum adlı kırtasiyecinin de kapandığına tanık oldum.

Teknolojinin egemenliğini elbette biliyoruz ama her alanı da yok etmesi, tarihi yok etmek anlamına geliyor benim için.

Yazının Devamını Oku

Koç ailesinin tarihi

4 Haziran 2022
Semahat Arsel’in belgesel roman tadındaki ‘Kuşaktan Kuşağa’ kitabı, Koç ailesinin yaşamı içinde Türkiye’nin gelişme sürecini de anlatıyor.

Vehbi Koç’un kızı Semahat Arsel’in ailenin tarihini yazıya geçiren ‘Kuşaktan Kuşağa’ kitabı, belgesel bir anlayışı yansıtıyor. Hazırlayan, Ayşe N. Sümer.
Ankara’dan başlayarak İstanbul’da devam eden kitabın içeriğinde, Koç ailesinin yanı sıra yakın akrabaları ve dostlarını da öğreniyoruz. Ticaretten sanayiye, Türkiye’nin gelişme sürecinin her aşaması bu kitapta yer alıyor.
Önsözden bir bölüm:
“Aile büyüklerimiz hayattayken, geçmişle ve eskilerle, ailemizin kökleriyle, atalarımızla ilgili aklımıza gelen soruları onlara sorar, bilgi alırdık.
Önce annem, sonra babam ve etrafımızdaki yaşlı akraba ve tanıdıklar teker teker vefat edip aramızdan ayrılınca, geçmişle ilişkilerimizin bazı yerlerde tamamen koptuğunu, bazı yerlerde de unutulduğunu daha fazla hissetmeye başladım. Artık soracak insan pek azaldı. Yok gibi... Sadece bir iki kişi kaldı. Hayretle fark ettim ki ailenin en büyüğü ve geçmişle bağlantısını kuran ben oluvermişim. Akraba ve tanıdıklar, kardeşlerim, yeğenlerim eskiyle ilgili bilgileri bana sormaya başladılar. Kitabımın amacı, dinlediklerimi, yaşadıklarımı ve gördüklerimi anlatırken, zamanla ‘yaşam tarzının’ örf ve âdetlerin nasıl değiştiğini, ülkenin, sosyal, ekonomik ve politik açılardan nelere tanıklık ettiğini bizden sonraki kuşaklara aktarmaktır.”


Kuşaktan Kuşağa

Yazının Devamını Oku

Bir edebiyat ailesi

3 Haziran 2022
Müzik ve tiyatro dallarında bir ailenin bireyleri aynı uğraşı, mesleği sürdürürler. Örnekleri çoktur. Ama edebiyatta böyle bir bağa pek rastlanmaz.

Bener Ailesi’nin bireyleri Türk edebiyatının köşe taşları olma özelliğini kazanmışlardır.

Baba Bener hariç, Bener Ailesi’nin bireylerinin tümünü tanıdım.

Yiğit Bener’le de yıllardır Talât Sait Halman Şiir Çeviri Ödülü jürisinde birlikte çalışıyoruz.

Edebiyat dünyasında çocukların bence edebi bir sorumlulukları vardır.

Yiğit Bener, takdir ettiğim, övgüye lâyık gördüğüm bir işi başardı. Bener Ailesi’nin bütün kitaplarını yayıma hazırladı.

Ekler yaptı, notlar düştü.

Çalışmanın genel başlığı şu:

Yazının Devamını Oku