"Yakup Yıldırım" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Yakup Yıldırım" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Yakup Yıldırım

Yakup Yıldırım

Diz kapağı çıkığı neden olur, nasıl tedavi edilir?

12 Eylül 2019

Dizde iki eklem bulunur. Bunlardan asıl yük taşıyan diz ana eklemidir. Özellikle merdiven inip çıkma, diz bükme gibi hareketlerde yükü aktaran diz kapağı eklemi vardır. Diz kapağı eklemi oldukça hareketli ve esnektir. Bunda en büyük etken ise eklemin sabitliğinin kemik dokudan ziyade, temel olarak bağlar tarafından sağlanıyor olmasıdır. Daha esnek yapıya sahip bağlar sayesinde diz kapağı hareketli bir yapıya sahiptir. Bu esneklik ve hareketlilik günlük aktiviteler sırasında dizin fonksiyonu için son derece önemlidir. Bazı durumlarda bu kadar hareketli olan bir eklem yerinden çıkarak problem oluşturabilir.

Diz kapağı çıkığı çok nadir bir durum değildir. Çıkık genelde iki başlık altında incelenebilir. Bunlar kendiliğinden olan çıkıklar ve travmaya bağlı olan çıkıklardır. Kendiliğinden olan çıkıklarda genelde altta yatan anatomik bir bozukluk vardır. Diz kapağının oturduğu oluğun sığ olması, diz kapağının yukarı yerleşimli olması buna örnek olarak verilebilir. Bu tip çıkık genellikle 15-20 yaş civarında kadınları daha çok etkileyen bir çıkıktır. Günlük aktivite sırasında bir ters hareket sonrasında olabilir. Şiddetli bir ağrı ve dizde deformasyonun görülmesi tipiktir. Çoğu kişi gayri ihtiyari olarak çıkık diz kapağını eliyle yerine oturttuktan sonra doktora başvurur. Hastanın hikayesinden, fizik muayene bulgularıyla ve MR incelemesiyle tanı koymak mümkündür.

Travmaya bağlı olan diz kapağı çıkığı daha nadirdir ve direkt darbe sonrasında olur. Bu tipte anatomik bir bozukluktan ziyade direkt darbenin etkisine bağlı bağlarda yırtılma ve eklemin çıkması söz konusudur. Bulgular kendiliğinden olan diz kapağı çıkığıyla hemen hemen aynıdır, sadece travmaya bağlı olan diz kapağı çıkığında kıkırdak hasarının olma ihtimali daha yüksek olduğu için ağrı ve dizde şişlik daha belirgin olabilir.

Diz kapağı çıkığı kendiliğinden veya travmatik olsun fark etmez, mutlaka tedavi edilmelidir çünkü tedavi edilmeden bırakılan ve takip edilmeyen durumlarda tekrarlamalar olabilir. Bu da kısa ve orta dönemde geriye dönüşümsüz kıkırdak hasarına yol açabilir. Tedavide belirleyici olan olayın ilk olup olmamasıdır. Eğer ilk çıkıksa ve kıkırdak hasarı yoksa, genelde tedavi dizlik ve kas güçlendirici fizik tedavi yöntemlerinin uygulanmasıdır. İlk çıkma olmasına rağmen eğer kıkırdak hasarı oluşmuşsa, kıkırdağın onarımına yönelik cerrahi tedavi gerekebilir. Birden fazla olan çıkıklarda ise cerrahi yöntemler ön plana çıkmaktadır. Bunlar bağ onarımı, diz kapağının yönünün ve yüksekliğinin ayarlanması gibi anatomik değişikliklere yol açacak cerrahi yöntemlerdir. Çok farklı yöntemler olması nedeniyle seçilecek cerrahi işlem hastada bulunan soruna göre farklılık göstermektedir.

Yazının devamı...

Kadınlarda diz ağrısı

31 Mayıs 2019

Diz ağrısının birçok sebebi olabilir. Bunlar arasında menisküs yırtığı, bağ hasarı, kıkırdak problemleri yer alır. Özellikle kadınları etkileyen “kondromalezi patella” en sık diz ağrısı sebeplerindendir. Bu rahatsızlık diz kapağı eklem kıkırdağındaki yumuşama veya aşınma olarak bilinmektedir.

Diz kapağı kıkırdak aşınması, sıklıkla kadınları etkilemektedir ve bunda bazı sebepler etkendir. Kadınların diz anatomik yapısı erkeklere göre farklılık göstermektedir. Diz üstü kaslarının yapışma noktası erkeklere göre 10 derece civarında daha dış tarafa doğrudur. Bu nedenle kadınlarda diz kapağı biraz daha dışarı dönüktür. Bu dönüklük nedeniyle diz kapağı oturması gereken yuvasına değil de dış taraftaki tümsek bölgeye sürtünme eğilimdedir. Bu durum aşınma sebebi olarak ortaya çıkar. Ayrıca kadınlardaki östrojen hormonu da aşınmaya bir sebep olarak ileri sürülebilir. Östrojen hormonunun bağlar üzerinde gevşetici etkisi vardır. Anatomik olarak bağlarla çok desteklenen diz kapağı, özellikle östrojen hormonunun arttığı dönemlerde daha hareketli hale gelmekte ve sürtünme nedeniyle aşınmaya yatkın olmaktadır.

Diz kapağı aşınmasına bağlı şikayetler ağrı ve mekanik problemler olarak görülmektedir. Ağrı, özellikle diz bükmenin fazlaca yapıldığı merdiven inip-çıkma, yokuş yukarı yürüme, uzun süre diz çökerek iş yapma veya uzun süre oturma gibi hareketler sırasında veya sonrasında ortaya çıkar. Ofis ortamında çalışan kadınlar sandalyede uzun süreli oturdukları için diz ağrısıyla karşılaşma ihtimallerinin daha yüksek olduğu unutulmamalıdır. Diz kapağı sadece diz bükülme sırasında yük taşıdığı için, düz yol yürümeler sırasında genelde ağrı olmaz. Diz kapağındaki aşınmanın ilerlemesiyle zaman içerisinde sürtünmeye bağlı takılma, boşalma, sürtünme sesi gelmesi gibi mekanik şikayetler de ortaya çıkabilir.

Diz kapağı ağrısı kadınlarda çok karşılaştığımız problemlerdendir. Bunda spora verilen önemle birlikte hareketin artması ve kadınların iş hayatında daha fazla yer alıyor olmasının etkisi mutlaka vardır. Günlük hayatta alınacak basit önlemlerle bu problemi uzak tutmak mümkün olabilir. Ofis ortamında saat başı ayağa kalkıp bir kaç adım atmak, uzun süre araba kullanımında yine 1-2 saatte bir inip bir kaç adım atmak hem ağrıların azalması hem de kıkırdağın korunması açısından önemlidir. Spor aktivitelerinde düz yol yürüyüş tercih edilmeli, mümkün olduğunca yokuştan kaçınılmalıdır. Yüksek kat çıkılacaksa, spor amaçlı bile olsa merdiven kullanılmamalı, mümkünse asansör tercih edilmelidir. Ayrıca diz üzeri kaslarından olan “quadriseps kası”nı güçlendirici aktif egzersizler, diz kapağındaki sürtünmeyi ve ağrıyı azaltıcı etkiye sahiptir. Hem kıkırdağı güçlendirmek hem de mekanik sürtünme şikayetlerini azaltmak için eklem içine yapılan hyaluronik asit veya PRP uygulması fayda sağlayabilir.

Yazının devamı...
Yakup Yıldırım Kimdir?
Prof. Dr. Yakup Yıldırım, 1969 yılında doğdu. 1994 yılında İstanbul Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. 1994-1999 yılları arasında Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalında asistanlık eğitimi aldı. 2007 yılında Doç.Dr., 2013 yılında Prof.Dr. unvanlarını yine Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalından almıştır. 1999-2005 yılları arasında Acıbadem Hastanesi’nde, 2005-2006 yılları arasında , Research Fellow Children’s Hospital of Philadelphia/Ana Bilim Dalı’nda, 2006-2011 yılları arasında Sema Hastanesi’nde, 2011- 2016 yılları arasında, Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Ortopedi ve Travmatoloji Ana Bilim Dalı’nda, 2016 yılından itibaren ise Kurtköy Ersoy Hastanesi’nde Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı olarak görev yapmaktadır.Türk Tabipler Birliği, TOTBİD (Türk Ortopedi ve Travmatoloji Birliği Derneği), TOTBİD (Ayak ve Ayak Bileği Cerrahisi Derneği) ve ECFMG (Educational Comission for Foreign Medical Graduates)’e üyeliği bulunmaktadır. Yurt içi ve yurt dışında olmak üzere 30’un üzerinde akademik yayını bulunmaktadır pek çok kurs ve konferansa katılmıştır.