×
Suyu, en az petrol kadar değerli.
Beslenmenin yanı sıra sağlığa yararları saymakla bitmiyor.
İşte, bunu keşfeden bazı ülkeler son zamanlarda zeytin-zeytinyağı sektörüne hatırı sayılır yatırımlar yaptı.
Bugüne kadar daha çok Akdeniz’e kıyısı olan ülkelerde (İspanya, İtalya, Yunanistan, Türkiye, Tunus, Suriye, Fas, Portekiz vs.) yetişen zeytin artık dünyanın radarında.
Bunda artan küresel talebin yanında yaşanan iklim değişikliği, gıda güvenliği endişesi, ekonomik çeşitlendirme, kırsal kalkınma, teknolojik gelişmeler gibi birçok neden var.
Piyasaya giren yeni oyuncular, büyük ölçekli yatırımları, modern teknolojileri ve stratejik hedefleriyle küresel pazarda geleneksel üreticilere karşı ciddi rekabet oluşturuyor.
***
Bu yükselişin en dikkat çekici örnekleri arasında Suudi Arabistan ve Çin var.
Bundan tam bin 700 yıl sonra, Katolik dünyasının ruhani lideri Papa XIV. Leo’nun bu kadim topraklara yaptığı ziyaret, tüm dünyanın gözünü yeniden buraya, yani İznik’e çevirdi.
Ziyareti olumlu bulanlar kadar karşı çıkanlar da oldu.
Eminim ki, bunları ya okumuş ya da izlemişsinizdir.
Bu yazının konusu bunlardan bağımsız, sunulan bir hediye, İznik’in topraklarından fışkıran bereketin evrensel dili üzerine.
Dikkatinizi çekti mi bilmiyorum, Papa XIV. Leo’ya sunulan üç özel hediye sepetinden birinde Bursa’nın coğrafi işaretli simge ürünlerinden zeytin ve zeytinyağı vardı.
-Diğerlerinde ise kestane ve armut bulunuyordu.-
Bence, İznik çinisi ve müşküle üzümü yerine zeytin-zeytinyağının hediye edilmesi sadece bir yöresel ürün sunumu değil, aynı zamanda üç semavi din (Yahudilik, Hristiyanlık ve İslam) için ortak bir kutsal sembolün takdimiydi.
Kutsal kitaplarda barışın, bereketin ve sonsuz yaşamın sembolü olarak anılan zeytin, hiç kuşkusuz İznik’in kültürel ve ekonomik kimliğinin en kadim göstergelerinden biri.
Informa Fuarcılık’ın davetiyle Growtech.Antalya Fuarı’na katıldım.
Growtech, dünyanın en büyük örtü altı tarım fuarı.
Bu yıl 24’üncüsü düzenlendi.
Fuar Direktörü Engin Er’den aldığım bilgilere göre:
Yeni eklenen 7’nci Salon’la fuar alanı toplamda 65 bin metrekareye çıktı.
Otopark alanı yüzde 35 oranında büyütüldü.
36 ülkeden toplam 725 firma katıldı.
Katılımcıların yüzde 45’ini yurt dışından gelen şirketler oluşturdu.
Köprübaşı, Manisa’nın 17 ilçesinden biri.
Salihli-Demirci Karayolu üzerinde yer alıyor.
2024 yılı verilerine göre nüfusu 12 bin 404.
İlçe halkının geçim kaynağı ağırlıklı olarak tarım.
Ülkemizde bırakın diğer illeri, kendi ilçelerinden bir Akhisar, Alaşehir, Demirci, Gölmarmara, Gördes, Kırkağaç, Kula, Salihli, Sarıgöl, Saruhanlı, Soma, Şehzadeler, Turgutlu, Yunusemre kadar bile popüler değil.
Ama dünyada neredeyse tanımayan yok.
Çünkü burada üretilen zeytinyağının eşi benzeri yok.
Küçük bir coğrafyada onlarca marka var.
Ve tabii bir de ‘acı’…
13 Mayıs 2014'te bir kömür madeninde çıkan yangın nedeniyle 301 madencimizin trajik ölümü hala hafızalarımızdaki yerini koruyor.
Bu olayın üzerinden çok değil, sadece 4 ay sonra, 18 Eylül 2014’te Yırca Köyü’nde kömürle çalışacak bir termik santral kurmak için yaklaşık 6 bin zeytin ağacının kesildiği gerçeğini de unutmuş değiliz.
İşte Soma; altı kömür, üstü de zeytin denizini andıran bir cennet.
Bugünkü yazımız ise bu ikiliden ‘zeytin’ üzerine…
***
Kaçımız biliyoruz bilmiyorum ama Karacakaş Mahallesi’nde yaşları 960, 678 ve 384 olan anıt zeytin ağaçları var.
Ben yeni öğrendim bunlara ek olarak bir de yaşı bin 630 olan bir anıt zeytin ağacı daha varmış.
“Abi; Didim’i, Ayvalık’ı yazdın, bir Akhisar’ı yazmadın” dedi.
Hatta, geçtiğimiz 25-26 Ekim’de bu yıl ilk kez düzenlenen ‘Leziz Akhisar Festivali’nin hem öncesindeki tanıtım toplantısına hem de organizasyona davet etti.
Ne yazık ki programım uymadı, ikisine de gidemedim.
Oysa, özellikle ilkinde bulunmak isterdim.
Zira, etkinlik sonrasında servis edilen basın bülteninde, Belediye Başkanı Ekrem Kayseri’nin bir cümlesi çok dikkatimi çekti.
Başkan Kayserili, “Zeytinyağı denince akla Ayvalık, zeytin denince Gemlik geliyor. Ancak Gemlik’te satılan zeytinler Akhisar’dan giden, Ayvalık’ta satılan yağlar da Akhisar’dan giden yağlar” diyordu.
Çok iddialı bir söylemdi.
“Bu sözler kıyamet koparır” diye düşünürken, hiçbir şey olmadı.
Kiminin ismi hasat günleri, kiminin şenlik, kiminin ise festival.
Adı ne olursa olsun hepsinin özü aynı:
Bu mucize meyve ve şifa kaynağı suyunu tanıtmak…
Bölge zeytin ve zeytinyağını hem ulusal hem de uluslararası arenaya taşımak…
Kalitesini artırıp üreticilerin alın terinin karşılığını almasını sağlamak…
Coğrafi işaretin önemine dikkat çekip üreticileri markalaşmaya teşvik etmek…
Yüzyıllardır kök salmış bir kültürü yaşatmak…
Tağşişli ürünlere karşı tüketicileri uyarmak…
Ülke genelinde sofralık zeytin üretiminin yüzde 13’ünü, yağlık zeytin üretiminin ise yüzde 14’ünü Aydın karşılıyor.
Aydın hem sofralık hem de yağlık zeytin üretiminde 3’üncü sırada yer alıyor.
Ve bu tabloda Didim önemli bir yere sahip.
Didim her ne kadar ‘deniz-kum-güneş’ üçlüsüyle bilinse de tarımda da ciddi potansiyele sahip.
Tarım ürünleri arasında ise zeytin öne çıkıyor.
Didim ve çevresi aslında antik dönemlerden beri zeytincilik yapılan bir coğrafya.
Milet ve Apollon Tapınağı gibi tarihi yerlerle iç içe bir zeytincilik kültürü mevcut.
Bölgedeki sayıları 10’u aşan tescilli anıt zeytin ağaçları da bu köklü geçmişin birer kanıtı.