Sıtma hastalığı nedir, nasıl olur, bulaşıcı mı? İşte sıtma hastalığı belirtileri ve tedavisi
Güncelleme Tarihi:
Cinsi sivrisineklerin ısırmasıyla oluşan sıtma, seyahat hastalıklarından biridir. Sıtma hastalığı insanlara esas olarak parazit taşıyan anofel cinsi dişi sivrisineklerin sokmasıyla bulaşmaktadır. Bulaştıktan sonraki ilk 6 ay içinde hemen hemen tüm hastalarda sıtma semptomları başlamaktadır. Her ne kadar ülkemizde yerli sıtma vakası görülmese de yurtdışı kaynaklı vakalar tespit edilmektedir. Sıtmanın endemik olduğu ülkelere gidenler paraziti oradan alarak hastalığa yakalanabilmektedir. Hastalık ülkemizde yurtdışından en sık emporte edilen enfeksiyon hastalıklarından birisi olup her yıl ortalama 200-250 yurtdışı kaynaklı sıtma vaka bildirimi olmaktadır.Peki, sıtma nedir, nasıl bulaşır? Sıtma hastalığı nasıl geçer? İşte sıtma hastalığı belirtileri ve tedavisi
Yaygın olarak Afrika, Orta ve Güney Amerika gibi ülkelerde görülen ve cinsi sivrisineklerin ısırmasıyla oluşan sıtma hastalığı, internette en fazla araştırılan konulardan oldu. Erken tanı ve uygun tedavinin olumlu faktör olduğu sıtma hastalığı genellikle yüksek ateş ile kendisini gösterir. Peki, Sıtma hastalığı nedir, nasıl olur, bulaşıcı mı? İşte sıtma hastalığı belirtileri ve tedavisi
SITMA HASTALIĞI NEDİR?
Sıtma, parazit taşıyan dişi anofel sivrisineklerin beslenmeleri esnasında insana inoküle ettikleri Plasmodium cinsi parazitlerin eritrositleri enfekte etmesiyle gelişen bir enfeksiyon hastalığıdır.
BAKMADAN GEÇME!
SITMA HASTALIĞI NASIL BULAŞIR?
Hastalık insanlara esas olarak parazit taşıyan anofel cinsi dişi sivrisineklerin sokmasıyla bulaşmaktadır. Sivrisinek sokması dışında sıtma; kan transfüzyonu, organ transplantasyonu, greftler ve kontamine enjektör veya iğnelerin ortak kullanımı ile de insanlara bulaşabilmektedir. Hastalık ayrıca plasenta yoluyla doğum öncesi veya doğum esnasında anneden bebeğe de geçebilmektedir.
SITMA BELİRTİLERİ NELERDİR?
Sıtma; kuluçka süresi ortalama 7 gün olan akut ateşli bir hastalıktır. Semptomlar sıtma-endemik bölgeye gidildikten en erken 7 gün sonra (genellikle 7-30 gün içinde) görülmekle beraber, sıtma-endemik bölgeden ayrıldıktan birkaç ay (nadiren bir yıla kadar ) sonrasında da görülebilir. Bu yüzden, muhtemel bir sinek ısırığını takip eden ilk bir hafta içindeki ateşli hastalık büyük olasılıkla sıtma değildir.
Sıtma hastalığı semptomları;
ateş,
titreme,
terleme
baş ağrısı,
bulantı,
kusma
kas ağrısı
halsizlik gibi belirtiler de dahil grip benzeri belirtilerle karakterizedir. Bu belirtiler aralıklarla oluşabilir. Tedavi edilmediğinde nöbet, bilinç bulanıklığı, böbrek yetmezliği, akut solunum sıkıntısı sendromu, koma ve ölüm görülebilir.
BAKMADAN GEÇME!
Sıtma, özellikle de P. falciparum sıtması, klinik durumda hızlı ve beklenmedik şekilde kötüleşme görülebilen ve acil müdahale gerektiren tıbbi bir durumdur. P.falciparum sıtmasına yakalanan hastaların yaklaşık %1'inin bu hastalıktan öldüğü tahmin edilmektedir.
Hamile kadınlar ve küçük çocuklar falciparum sıtmasına karşı daha hassastırlar. Hamilelerde sıtma; ciddi hastalık, anne ölümü, düşük, düşük doğum ağırlıklı bebek ve yeni doğan ölümü riskini arttırmaktadır.
SITMA HASTALIĞI TEDAVİSİ VAR MI?
Sıtma belirtileri görülen yolcular mümkün olan en kısa zamanda bir tıbbi değerlendirmeden geçmelidir. Sıtma-endemik bir ülkeden kısa bir süre önce dönen ve ateşi olan hastalarda sıtma göz önünde bulundurulmalıdır.
Sıtmanın kesin tanısı mikrobiyolojik inceleme ile konur. Sıtmanın mikrobiyolojik tanısında tüm dünyada en yaygın kullanılan yöntem, hastanın parmak ucundan alınan kanın lama yayılıp boyanmasıyla hazırlanan preparatların ışık mikroskobu altında incelenmesidir. Kalın damla ve ince yayma olarak tanımlanan bu incelemede plasmodiumlar görülerek tanı konulur. Kalın damla ile parazit varlığı araştırılırken, ince yayma ile enfeksiyona neden olan tür belirlenir. Eğer ilk kan örneğinde parazit saptanmadıysa ve klinik şüphe veya semptomlar devam ediyorsa, 6-12 saat aralıklarla 2-3 kez yeni kan örneği alınarak inceleme tekrar edilmelidir. Ayrıca sıtma parazitlerinden elde edilen antijenleri tespit etmek için değişik kan testleri bulunmaktadır ve 2-15 dakika gibi kısa sürede sonucu gösterir.
BAKMADAN GEÇME!
Erken tanı ve uygun tedavi hayat kurtarabilir. Özellikle falciparum sıtması eğer tedavi 24 saatten fazla gecikirse ölüme yol açabilir.
Sıtma teşhisi konulmuş hastaların tedavisinde hastalığın durumuna göre çeşitli sıtma ilaçları uygulanmaktadır.