×
AYM, polis meslek yüksekokulları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi’ne öğrenci kabul şartlarının yönetmelikle belirlenmesini öngören düzenlemeleri Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Kararlar dünkü Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yüksek Mahkeme, yasal boşluk doğmaması için iptal hükümlerinin dünkü Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Böylece TBMM’ye yeni düzenleme için süre tanındı. Bu sürede polis meslek yüksekokulları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi’ne öğrenci kabul şartlarının kanunla yeniden belirlenmesi gerekiyor.
DEVLETİN DENETİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ
AYM, 2011’de Ankara’nın Ostim ve İvedik Organize Sanayi Bölgelerinde meydana gelen ve 20 kişinin hayatını kaybettiği gaz tüpü patlamalarına ilişkin bireysel başvuruda, devletin denetim ve kontrol yükümlülüklerini zamanında ve gereği gibi yerine getirmemesi nedeniyle yaşam hakkının usul boyutunun ihlal edildiğine karar verdi.
AYM, ihlal kararının giderilmesi için dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere Ankara 7. İdare Mahkemesi’ne gönderilmesine hükmetti. Olayda yaralanan başvurucu N.G.’ye 30 bin TL manevi tazminat ve yargılama giderlerinin ödenmesine karar verildi. Dünkü Resmi Gazete’de yayımlanan 23 Aralık 2025 tarihli karara göre AYM, devletin yalnızca doğrudan eylemlerden değil tehlikeli faaliyetlerin denetiminden de sorumlu olduğuna dikkat çekti.
Mahkeme yoluyla ismini değiştiren vatandaşın eski adı, yeni adı, anne-baba adı, doğum tarihi ve nüfus bilgileri Basın İlan Kurumu’nun internet sitesinde ilan ediliyordu. Dünkü Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre Küçükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun “Adın değiştirilmesi” başlıklı 27. maddesindeki “Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumu’nun ilan portalında ilan olunur” hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla AYM’ye başvurdu.
İNTERNETTE İLAN EDİLMEYECEK
Anayasa Mahkemesi (AYM) ilgili maddeyi Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle 25 Aralık 2025’te iptal etti. İptal kararında özetle şöyle denildi:“Kişisel verilerin korunmasını isteme hakkına getirilen sınırlamanın meşru amaç bakımından orantılı olması gerekir. İlanın ne kadar süreyle Basın İlan Kurumu’nun portalında yayımlanacağına ilişkin olarak herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu itibarla ad değişikliğine ilişkin kararın süresiz bir şekilde ilan edilmesinin, kişisel verileri herkesçe bilinir hale gelen kişinin menfaatleri üzerinde ağır sonuçlar meydana getirebilecektir. Ad değiştirme kararlarının zarar görecek kişilerin menfaatlerinin korunması amacıyla ilanla duyurulmasında kamu yararı bulunmakta ise de kişinin menfaatleri üzerinde orantısız sonuçlar meydana getirebilecektir.”
ŞİDDET MAĞDURLARINA ‘KORUMA’
Bu karar, isim değişikliğinin artık vatandaş açısından internet arşivine kazınan bir dijital ifşa işlemine dönüşemeyeceği anlamına geliyor. Özellikle şiddet mağdurları, güvenlik riski taşıyanlar, ailevi nedenlerle isim değiştirenler açısından önemli bir koruma sağlıyor. AYM’nin iptal kararı, 9 ay sonra yürürlüğe girecek.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, önceki akşam Ankara Hâkimevi’nde basın kuruluşlarının Ankara temsilcileriyle bir araya geldiği iftarda özetle şu açıklamalarda bulundu:
“Adalet Bakanı olarak atandıktan sonra 12’nci paketi geri çektik çünkü bir kısım eksiklikler olduğunu hissettim. Şu an bizim 12.5 milyon dosyamız var. 12.5 milyon dosya dünyada hiçbir yerde yok. Her uyuşmazlığın yargının önüne gitmemesi için gerekli adımları atmamız gerekiyor. Yeni pakette de tekrardan uzlaşma ve arabuluculuk kapsamını genişletmek istiyoruz.
<iframe src='//www.hurriyet.com.tr/video/embed/?vid=43122589&resizable=1&autostart=true&playsinline=true&v_utm_source=haber_detay' width='580' height='326' loading='lazy' frameborder='0' scrolling='no' allow='autoplay; fullscreen' allowfullscreen></iframe>
Özellikle boşanma davaları çok uzun süreçler devam ediyor. Sekiz yıl, on yıl bu davalar sürüyor. Bu süreçte vatandaşlarımız nafaka ödüyor. Kendine yeni bir hayat kuramıyor. İnşallah 12. Yargı Paketi’nde çekişmeli boşanma davalarında arabuluculuk hükümlerinin uygulanmasını getirmek istiyoruz. Taraflar eğer boşanma konusunda anlaşırsa hâkim tutanak tutacak ve dosya arabuluculuğa gönderilecek. Arabuluculuk anlaşması nüfusa bildirildiğinde boşanma hızla kesinleşecek. Ama tabii diğer hükümler nafaka, tazminat ve velayet gibi konular ise ayrı davada görüşülmeye devam edecek.
ATLAMALI TEMYİZ MÜESSESESİ
Atlamalı temyiz müessesesi var. Yani bir dosya hem istinafa hem Yargıtay’a gitmeyecek. 12. Yargı Paketi’nde yargının hızlanması için getirmeyi düşünüyoruz. Hâkim arkadaşlarımızı biraz zorlayacağız. Atama, terfide belirli bir karar ve o kararın Yargıtay’dan onanmasını artık mutlak kriter olarak arayacağız.
ADAM ÖLDÜREN ÇOCUKLAR
Adalet Bakanı Akın Gürlek, göreve başlamasından beş gün sonra 16 Şubat’ta Ceza İşleri Genel Müdürlüğü aracılığıyla 81 il Cumhuriyet Başsavcılıklarına resmi yazı gönderdi. Bakan adına gönderilen yazıda, 31 Ekim 2025 tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile yürürlüğe giren “Sanal Ortamda Yasa Dışı Bahis, Şans Oyunları ve Kumarla Mücadele Eylem Planı” anımsatıldı. Plan kapsamında, yasa dışı bahis, şans oyunları ve kumar suçlarına ilişkin soruşturma ve kovuşturmalarda etkinliğin artırılmasının, uygulamadaki sorunların tespiti ve çözümü ile kolluk ile adli merciler arasında koordinasyonun güçlendirilmesinin amaçlandığı vurgulandı.
6 AYDA BİR TOPLANTI
Yazıda, ağır ceza mahkemesi bulunan merkezlerde, yasa dışı bahis suçlarına bakan bilişim suçları savcılarının katılımıyla Emniyet, Jandarma ve gerekli görülen diğer birimlerin iştirakiyle, en geç 6 ayda bir “Yasa Dışı Bahis ve Kumar Suçları Bilgilendirme ve Koordinasyon Toplantısı” düzenlenmesi zorunlu hale getirildi. İlk toplantının ise en geç bir ay içinde yapılması istendi.
RAPOR ZORUNLULUĞU
Toplantılarda özellikle; dijital materyallerin incelenmesi, delil toplama süreçleri, malvarlığına el koyma ve tedbir uygulamaları, istinaf ve temyiz kararları, kurumlar arası bilgi paylaşımı gibi kritik başlıkların ele alınması istendi. Yazıda ayrıca gerçekleştirilecek toplantıların sonuçlarına ilişkin olarak hazırlanacak sorun ve çözüm önerilerini içeren bilgi notlarının Adalet Bakanlığı Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi de zorunlu tutuldu. Bu düzenleme ile Türkiye genelinde yürütülen soruşturmaların merkezi olarak izlenmesi ve uygulama birliğinin sağlanması hedefleniyor.
SUÇ GELİRLERİNİN KAYNAĞINA İNME
Adalet Bakanlığı kaynakları; yurtdışı merkezli bahis siteleri, kiralanan hesaplar, panel sistemleri ve kara para ağı üzerinden yürütülen yasa dışı bahis çarkına karşı kapsamlı bir mücadele başlatıldığına dikkat çekiyor. Cumhurbaşkanlığı’nın Genelgesi çerçevesinde Bakan Gürlek’in talimatıyla başlatılan bu koordinasyon hamlesi, yalnızca site kapatmaya değil, suç gelirlerinin kaynağına inmeye yönelik bir adım olarak değerlendiriliyor. Ankara kulislerinde ise bu adım, yasa dışı bahse karşı “Türkiye genelinde eş zamanlı ve kurumsal seferberlik” olarak yorumlandı.
Kiracı-ev sahibi davalarında yıllardır süren “kirayı elden ödedim” tartışmasına Yargıtay son noktayı koydu. Dosyaya göre kiracı B.Ç., mülk sahibi B.K. ile yaptığı yazılı kira sözleşmesinde kira bedelinin banka yoluyla ödeneceğinin kararlaştırıldığını, ancak ev sahibinin talebi üzerine ödemeleri elden nakit olarak yaptığını öne sürdü. Bir süre sonra ev sahibi, kira borcunun ödenmediği iddiasıyla icra takibi başlattı. Kiracı ise borçlu olmadığını savunarak, icra tehdidi altında ödediği paranın iadesi (istirdat) istemiyle dava açtı. Mülk sahibi, davacı kiracı B.Ç.’nin ödeme yaptığına dair iddiasını kabul etmediklerini, davacının tanıkla ispat iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bir yıllık kira bedeli olan 21 bin 600 liranın senetle ispat sınırının üzerinde olduğunu, davacının tanık dinletmesine muvafakat etmediklerini savunarak davanın reddini talep etti.
TANIKLA İSPATLANAMAZ
Eskişehir 2. Sulh Hukuk Mahkemesi, kira bedellerinin ev sahibinin işyerinde elden alındığı, bazı aylar için PTT kanalıyla ödeme yapılmak istendiği ancak kabul edilmediği gerekçesiyle kiracının icra tehdidi altında yaptığı toplam 18 bin 829 liralık ödemenin yasal faiziyle birlikte iadesine karar verdi. Dosya, Adalet Bakanlığı’nın kanun yararına temyizi üzerine Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’ne taşındı. Yargıtay, ilk derece mahkemesinin tanık beyanlarına dayanarak karar vermesini usul ve yasaya aykırı buldu ve kararı kanun yararına bozdu. Yargıtay kararında kira hukukunda ispat yüküne ilişkin temel ilkeyi anımsattı: “Kira ilişkisinin ve kira bedelinin varlığını ispat yükü ev sahibine, kabul edilen kira bedelinin ödendiğini ispat yükü ise kiracıya aittir.” Yargıtay, yıllık kira bedelinin senetle ispat sınırının üzerinde olduğu, kira borcunun kesin delille ispatlanması gerektiğine dikkat çekti. Yazılı kira sözleşmesi bulunması nedeniyle ödeme konusunda tanık dinlenemeyeceği belirtildi.
BELGE YOKSA İSPAT YOK
Karar, benzer kira uyuşmazlıklarında emsal niteliği taşıyor. Yazılı kira sözleşmesi varsa, yıllık kira bedeli belirli parasal sınırın üzerindeyse “ödedim” iddiası kesin delille kanıtlanmalı. Banka dekontu, imzalı makbuz ya da yazılı belge yoksa tanık anlatımı yeterli kabul edilmez. Kararla birlikte kira ödemelerinde banka dekontu, makbuz veya yazılı belge bulunmaması halinde “elden ödedim” savunmasının mahkemede karşılık bulmayacağı açık. Kiracılara icra gelebilir. Bu karar, kira uyuşmazlıklarında bundan sonraki davalara yön verecek nitelikte.
11 üyeli YSK’da Başkan Ahmet Yener dahil altı üyenin görev süresi dolmuştu. Yargıtay kontenjanından YSK’ya seçilen Başkan Yener, üyeler Orhan Usta ve Mahmut Akgün ile Danıştay kontenjanından seçilen Başkanvekili Ekrem Özübek, üyeler Ali Ürker ve Battal Öğüt’ün yerine yeni üyeler belirlenmesi için Yargıtay ve Danıştay’da seçim yapıldı. Danıştay Büyük Genel Kurulu’nda yapılan seçimler sonucunda Hamdi Şenler, Yunus Emre Sılay ve Nedret Engin Kurul’un yeni üyeleri oldu. Yargıtay kontenjanından YSK’ya seçilen Başkan Yener dahil üç üyenin yerine yenilerinin belirlenmesi için Yargıtay Büyük Genel Kurulu’nda yapılan seçimlerden ise henüz sonuç alınamadı. Yargıtay’daki YSK üyeliği seçimine yarın devam edilecek.
YENİ BAŞKAN BELİRLENECEK
YSK’nin Yargıtay kontenjanından seçilecek üç üyesinin de belirlenmesinin ardından Yargıtay ve Danıştay’dan seçilen yeni üyeler yemin ederek görevine başlayacak. Yemin töreninin ardından görev süresi devam eden üyeler ile altı yeni üye arasında YSK başkanlığı için seçim yapılacak. Gizli oyla yapılacak seçimde en çok oy alan YSK’nın yeni başkanı olacak. Yeni üyeler de başkanlık için aday olabilecek. YSK’da üyeler altı yıl süreyle görev yapıyor. Görev süresi biten üyelerin yerine yenilerinin belirlenmesi için üç yılda bir ocak ayının ikinci yarısında Yargıtay ve Danıştay’da seçim yapılıyor. Üyelerin görev süresi, seçilme tarihlerine bakılmaksızın bu ayın son gününden itibaren hesaplanıyor.
DANIŞTAY’A ETİK KURULU GELİYOR
DANIŞTAY Başkanlığı’nca hazırlanan “Danıştay İçtüzüğü’nde Değişiklik Yapılmasına Dair İçtüzük” Resmi Gazete’de yayımlandı. Buna göre, Danıştay daire başkanları ile üyeleri, savcılar ve tetkik hâkimlerinin davranışları veya muhtemel davranışlarının etik değerlere uygunluğu hakkında tavsiye niteliğinde kararlar almak üzere Danıştay Etik Kurulu ihdas edildi.
7 ÜYEDEN OLUŞACAK
Kurul, beşi daire başkanı veya üye, biri savcı ve biri tetkik hâkim olmak üzere 7 üyeden oluşacak, aynı sayıda yedek üye bulunacak. Üyeler, 2 yıl görev yapacak. Kurul üyeleri Danıştay Genel Kurulu tarafından seçilecek. Kurulun başkanlığını en kıdemli daire başkanı yürütecek. ◊ AA
İsveç hükümetinin bu girişimi Türkiye’de de benzer bir tartışmayı alevlendirdi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Prof. Dr. Devrim Güngör, cezai ehliyet yaşının düşürülmesine karşı çıktı. Prof Dr. Güngör, “Erken yaşta ceza tehdidinin artırılmasının caydırıcılık sağladığına ilişkin ampirik veriler son derece sınırlı. Aksine erken ve yoğun cezai müdahalelerin çocuklarda suç kariyerini pekiştirdiğine dair güçlü bulgular var. Ceza hukuku ‘ultima ratio’ yani son çare olmalıdır” dedi.
‘CEZALAR DÜŞÜK DEĞİL’
TBMM’de kurulan ‘Suça Sürüklenen Çocuklara İlişkin Araştırma Komisyonu’nun 6 Ocak’taki toplantısında söz alan Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi’nden Doç. Dr. Zeki Karataş, “Türkiye’de cezalar düşük değil. Alt ve üst sınırlar var, hâkime olayın vahametine göre üst sınırdan ceza verme yetkisi tanınmış. Literatür bize cezaların artırılmasının suçla mücadelede çok etkili olmadığını gösteriyor” dedi.
Çözümün sosyal politikada olduğunu vurgulayan Karataş, çocuk adalet sisteminde önleme, rehabilitasyon ve yeniden toplumsallaştırma boyutunun güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Dünkü Resmi Gazete’de yayımlanan karara göre Tokat 2. Sulh Ceza Hâkimliği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 26. Maddesi’ndeki ‘Sürücü aynı zamanda araç sahibi değilse, ayrıca tescil plakasına da aynı miktar için ceza tutanağı düzenlenir’ hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu iddiasıyla AYM’ye başvurdu.
OTOMATİK CEZA İPTAL
AYM, 10 Eylül’de düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. AYM, araç sahibinin, sürücünün fiilinden dolayı doğrudan cezalandırılmasının ‘cezanın şahsiliği’ ve ‘hukuk devleti’ ilkeleriyle bağdaşmadığına dikkat çekti. İptal kararı dünkü Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İptalden önce, bir araçta yetkisiz çakar lamba kullanan sürücünün araç sahibi farklıysa hem sürücüye hem de araç plakasına ayrı ayrı ceza kesilebiliyordu. İptalle yetkisiz ve usulsüz çakar kullanan sürücü kimse ceza yalnızca ona uygulanacak. Özellikle kiralık araçlar, şirket araçları ve başkasına verilen özel araçlar açısından hak ihlali ortadan kalkacak.