Maymun çiçeği nedir, belirtileri nelerdir? Maymun çiçeği virüsü tedavisi var mı? DSÖ'den acil durum kararı
Güncelleme Tarihi:
Maymun çiçeği belirtileri, tedavisi ve ölümcül olup olmadığı, DSÖ'nün açıklaması ile yeniden gündeme geldi. Koronavirüs salgını ile mücadele sona ermeden ortaya çıkan maymun çiçeği virüsü ile ilgili DSÖ küresel acil durum ilan etti. 65 ülkede toplam 15 bin 600 kişide görülen maymun çiçeği virüsüne karşı, çiçek hastalığı aşıları koruma sağlıyor. Göz, burun, ağız mukozaları gibi temas veya yakın zamanda cilt lezyonlarından bulaşabilen maymun çiçeği virüsünün kuluçka süresi ise genellikle 6-14 gün ya da 5-21 gün olarak biliniyor. Peki, maymun çiçeği belirtileri nelerdir, tedavisi var mı? İşte, maymun çiçeği ile ilgili ayrıntılar.
Maymun çiçeği semptomlarının neler olduğu uzmanlar tarafından değerlendiriliyor. Gelen son bilgiye göre Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) hastalık için acil durum ilan etti. İlk kez ABD'de çocuklarda da görülen virüs, ateş, yoğun baş ağrısı, sırt ağrısı ve yoğun halsizlik ile kendisini gösteriyor. Yapılan araştırmalara göre bazı antivirallerin kesin olmamakla birlikte maymun çiçeği hastalığında etkili olabileceği belirtiliyor.
MAYMUN ÇİÇEĞİ VİRÜSÜ NEDİR?
Monkeypox (Maymun Çiçeği Hastalığı)’a, Poxviridae ailesindeki Orthopoxvirus cinsinin bir üyesi olan maymun çiçeği virüsü neden olur. Orthopoxvirus cinsinin diğer üyeleri Camelpox, Cowpox, Variola gibi diğer canlı türlerinde de görülebilen zoonotik virüslerdir. Variola genel olarak bilinen ismi ile çiçek hastalığı etkin aşılama ile dünya üzerinden 1980 yılında eradike edilmiştir.
Monkeypox, öncelikle Orta ve Batı Afrika'nın tropikal yağmur ormanlarında endemik olarak görülen ve zaman zaman dünyanın diğer bölgelerine buradan kaynaklı olarak yayılan, az sayıda görülen viral bir zoonotik hastalıktır.
BAKMADAN GEÇME!
MAYMUN ÇİÇEĞİ BELİRTİLERİ NELERDİR?
Belirtiler arasında ateş, yoğun baş ağrısı, lenfadenopati (lenf düğümlerinin şişmesi), sırt ağrısı, miyalji (kas ağrıları) ve yoğun halsizlik ile başlar. Bu bulgular ilk 5 gün ön plandadır.
Deri döküntüsü genellikle ateşin ortaya çıkmasından sonraki 1-3 gün içinde başlar. Döküntü, gövdeden ziyade yüz ve ekstremitelerde yoğunlaşma eğilimindedir. Yüzü (vakaların %95'inde) ve ellerin avuçlarını ve ayak tabanlarını (vakaların %75'inde) etkiler. Ayrıca oral mukozalar (vakaların %70'inde), genital bölge (%30) ve konjonktiva (%20) ile kornea da etkilenir. Döküntü, maküllerden (düz tabanlı lezyonlar) papüllere (hafifçe kabarık sert lezyonlar), veziküllere (berrak sıvı ile dolu lezyonlar), püstüllere (sarımsı sıvı ile dolu lezyonlar) ve kuruyup dökülen kabuklara doğru gelişir. Lezyonların sayısı birkaç ile birkaç bin arasında değişir. Şiddetli vakalarda, lezyonlar derinin büyük bölümleri dökülene kadar birleşebilir.
TEDAVİSİ VAR MI?
Geliştirilen bazı antivirallerin kesin olmamakla birlikte maymun çiçeği hastalığında etkili olabileceği belirtilmektedir.
Maymun çiçeği hastalığı için semptomları hafifletmek, komplikasyonları yönetmek ve uzun vadeli sekelleri önlemek için klinik bakım ve destekleyici tedavi verilmelidir. Sekonder bakteriyel enfeksiyonlar etkene özgü ve uygun şekilde tedavi edilmelidir.
BAKMADAN GEÇME!
AŞISI VAR MI?
ABD Başkan Yardımcısı Harris, dün iki çocukta Maymun Çiçeği tespit edilmesinin ardından mesaj paylaşarak “HHS, yüksek risk altındaki bireyler için ek maymun çiçeği aşıları sipariş etti ve test kapasitelerini artırdı. Amerikan halkının sağlık ve güvenliğini sağlamak için yerel sağlık departmanlarıyla çalışmaya devam edeceğiz” dedi.
ABD’de 18 Mayıs’ta ilk maymun çiçeği vakasından bu yana 2 bin 500’den fazla vaka tespit edildi. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC) yetkilisi tarafından dün basına yapılan açıklamada, California eyaletinde yaşayan ve henüz yürümeye başlayan bir çocuk ile başkent Washington’ı ziyaret eden ve ABD’de ikamet etmeyen bir bebekte maymun çiçeği tespit edildiğini duyurdu. CDC, iki çocuğun durumunun iyi olduğunu belirterek daha önceki vakalardan 8’nin de kadın olduğunu ifade etti.
ABD, maymun çiçeği için JYNNEOS aşısını, Bavarian Nordic firmasından temin etti. Firma aşıyla ilgili web sitesinde yer alan açıklamada “Bavyera Nordic JYNNEOS çiçek hastalığı (maymun çiçeği) aşısı, insan vücudunda çoğalamayan ancak güçlü bir bağışıklık tepkisi ortaya çıkarabilen canlı, zayıflatılmış bir aşı virüsü olan Modifiye Vaccinia Ankara'ya (MVA) dayanmaktadır” ifadeleri yer aldı. Firmanın Danimarka, Almanya, İsviçre ve ABD’de merkezleri bulunuyor.