"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Vitaminler kilo aldırır mı?

Vitaminler kalori içermeyen “mikro besin unsurları”dır. Görevleri yiyip içerken kazandığınız besinlerin ve bedeninizdeki bazı metabolik süreçlerin daha düzgün, düzenli ve sorunsuz çalışmasını sağlamaktır.

Dost sohbetlerinde duyduklarınızın aksine, vitaminler kilo aldırmaz. Nedeni şu: Vitaminler kalori içermeyen “mikro besin unsurları”dır. Görevleri yiyip içerken kazandığınız besinlerin ve bedeninizdeki bazı metabolik süreçlerin daha düzgün, düzenli ve sorunsuz çalışmasını sağlamaktır.
Dengesiz, düzensiz ve yetersiz beslenen kişilerde, sağlık sorunları yaşayanlarda vitamin ve mineraller yeterli düzeylerin altına inebilir. Bu kişiler bozulan metabolizma nedeniyle iştahsızlık hissedebilir, sindirim sorunları yaşayabilir, neticede kilo da kaybedebilir. Sorun yani vitamin eksikliği problemi tanımlanıp eksiklik tedavi edilince iştahları da sindirim sistemlerinin etkinlikleri de düzelir ve yeniden sağlıklı bir kiloya gelirler.
Bu beklenen, istenen, hedeflenen sonuçtur. Vitaminlerin ve minerallerin kilo aldıran bir yan etkisi değildir.

Bitkisel besinlerin “A takımı”

◊ Protein ve kalsiyum zenginliği ile badem
◊ Omega 3 ve folik asit gücü ile ceviz
◊ Sülfür zenginliği ile lahana ve arkadaşları (Karnabahar, turp, roka, tere...)
◊ Omega 9 zenginleri ile zeytin
◊ Terpenoid zenginlikleri ile fesleğen, nane ve kekik
◊ Alkali gücü ile limon
◊ Kapsaisin yükü ile
kırmızıbiber
◊ Koenzim, folik asit ve demir bolluğu ile ıspanak
◊ Mineral yükü ile bezelye
◊ Antosiyanin deposu erik
◊ Resveratrol kaynağı çekirdekli siyah üzüm
◊ Arginik gücü ile kabak çekirdeği
◊ Prebiyotik gücü ile yer elması, kereviz, pancar
◊ Allisin zenginliği nedeniyle sarımsak

Demir eksikliği olan biri nasıl beslenmeli?

Gıdalarla demir kazanmak kolay bir iş değil. Demir zengini dediğimiz bazı besinlerin içindeki demir de zannedilenden daha az.
“En zengin demir kaynakları” diye bildiğimiz sakatatların (karaciğer, dalak) 100 gramında sadece 8-10 mg demir var. Kırmızı etin 100 gramındaysa en fazla 6-8 mg demir bulunuyor. Bu miktar, bitkisel yiyeceklerin demir zengini olanlarında ise yarıya düşüyor.
Besinlerdeki demiri vücuda daha fazla kazandırmanın yolu demir zengini bitkisel ve hayvansal besinleri birlikte tüketmekten geçiyor. Mesela bol sebzeli menemen, yumurtalı ıspanak, kıymalı mercimek mükemmel seçimler.
Et yerken yanına bol salata eklemek, eti bol sebze ve yeşillikle yemek de çok doğru. Eğer salataya bolca limon sıkarsanız tabağınız mükemmel bir demir eksikliğini önleme hapı gibi olacaktır. Çünkü C vitamini demirin emilimini yükseltiyor. Demir emilimini önleyen besinler de var ama bunların etkileri sanıldığı kadar fazla değil.
Demir eksikliği tedavisi görüyorsanız sütü, yoğurdu yemeklerde değil öğün aralarında almalısınız.

Uykusuzluk ve hipertansiyon

Uyku apnesi de, horlamak da, uykuların bölünmesi de hipertansiyon tetikçisidir. 2006’da yapılan bir araştırma, yaşları 32-59 arasında değişen ve günde 6 saatten az uyuyan kişilerde yüksek tansiyon riskinin, keyifli bir gece uykusu çekenlere göre daha yüksek olduğunu gösterdi. Yeterince uyumamak ve tansiyon arasındaki bu ilişkinin 59 yaş üzerindeki grupta ise o kadar belirgin olmadığı gözlendi.
Daha önce yapılan araştırmalarda uyku apnesi ile kardiyovasküler hastalıklar arasında bir ilişki olduğu açığa çıkmıştı.
Bu araştırma da günde 6 saatten az uyuyan kişilerde tansiyon riskinin ve zamanla kronik bir hipertansiyon problemine dönüşme olasılığının arttığını ortaya koydu.
Uykusuzluk halinde beyin alıcılarınız dopamine ihtiyaç duyar. Dopamin eksikliği hissedildiğinde bu kez vücuttaki şekerden dopamin ihtiyacı karşılanmaya başlar.
Sürekli şekerli gıdalar tüketmek ise hem kilonuzu hem de yüksek tansiyon riskini artırır.

X