"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

‘Türkçeyi Kuranlar’ dizisi

Dizilerin kitaplığımızı zenginleştirdiğini iyi bir okur bilir. Çünkü diziler edebiyat tarihinin bir bölümünü, kişilerini toplu biçimde sunarlar. ‘Türkçeyi Kuranlar’ dizisi de, hakkında çok az bilgi sahibi olduğumuz adlardan oluşuyor. Diziden üç kitabı tanıtacağım...

Âşık Veysel
Alim Yıldız, hepimizin tanıdığı, türkülerini söylediği, halk müziğinden pop müziğine, klasik Batı müziğine kadar her türde besteleri söylenen ustayı özlü biçimde bize tanıtıyor. Onun gibi büyük isimler, farklı disiplinlerden kişiler tarafından yazılmalı, düşüncesinden müziğine kadar önemi vurgulanmalı.
Elbet tanıtımlarda emeği olanlar da unutulmamalı. Âşık Veysel denince, şair ve halkbilimin önemli adı Ahmet Kutsi Tecer’in adı zikredilmeli.
Onu Batı müziğine getiren Fazıl Say’ın adı da unutulmamalı. Yıldız, Önsöz’de hem dizinin hem Âşık Veysel’in önemine değiniyor: “Anadolu topraklarının fethedilmesinden sonra bu topraklar üzerinde yaşayan, kültüre yeni zenginlikler katan çok sayıda değerimiz, kurucu şahsiyetimiz bulunmaktadır. Bu değerlerden birisi de Âşık Veysel’dir.” Veysel, yaşadığımız çağda aşkla söylediği şiirlerle şiir dilimizi adeta yenilemiştir. ‘Fikirleri’ bölümünde Yıldız, onun farkını belirtiyor:
“20’nci asrın hiç şüphesiz en büyük halk şairi Âşık Veysel’dir. Âşık Veysel’in şiirleri sıradan bir halk şairinin şiiri gibi değildir. Âşık Veysel’in şiirleri düşünce dünyası ve bu dünyayı besleyen fikirler çerçevesinde okunmalıdır.”
Bu kitabı okuyunca, Veysel’in düşünce dünyası ile de ilgileneceksiniz.
‘Türkçeyi Kuranlar’ dizisi

Kuloğlu Mustafa
Kitabın başında hazırlayan Necdet Şengün’ün ‘Önsöz’ü yer alıyor. Bir bölüm aldım yazıma: “Bir kurucu şair, bir halk ozanı olarak Kuloğlu Mustafa, Türk milletinin karakterini en iyi yansıtan şahıslardan biridir. Zira Türk milletinin yiğitlik ve kahramanlık ile meczetmiş hâli, bir gazi alperen tipini beraberinde getirmiştir.” Şairin dönemi ve hayatı bölümünde, döneminin önemli adları sıralanmaktadır. Yerini yazar şöyle tanımlıyor: “Kuloğlu yaşadığı dönemde iyi bilinen ve çağdaşları tarafından da takdir edilen bir şairdir. 17’nci yüzyıl saz şairleri içinde en tanınmış iki şair Âşık Ömer ile Gevheri’dir. Ancak değer ölçüsüne vurulduğunda önce Âşık, sonra Kuloğlu’nun bu asırda yetişmiş en büyük halk şairleri olduğu görülür.”

İznikli Büyük Bilge Eşrefoğlu Rûmî
Kitabın başında Ali Cançelik şair için ne diyor? “Eşrefoğlu Rûmî gibi seçkin insanların bize emanet ettikleri en önemli miras; temiz Türkçe ve onda gizli, güzelliklerle dolu bize ait dünyadır.” ‘Önsöz’ün ardından ‘Zamanın ve Toprağın Ruhuna Dair’ bölümünde, şairin yerini belirliyor: “Eşrefoğlu, bir coğrafyanın ve zamanın oluşturduğu, kemale erince de zamanı yeniden oluşturan bir kurucu ve kurtarıcı şahsiyettir. Eşrefoğlu’nun dünyaya gözlerini açtığı İznik hakkında da kısa kısa bir malumat bizler için aydınlatıcı olacaktır. Osmanlı ilim binasının temellerinin İznik’te bir medrese ile atılmasıdır.” Ali Cançelik, şairi şöyle tanımlar: “Coşkun bir gönül, taşkın bir kalem.”

X