"Noyan Doğan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Noyan Doğan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Noyan Doğan

SGK, ‘tamamlayıcı emeklilik’ ile bireysel emekliliğe rakip mi yaratıyor

SORU şu. Devlet kendi kurduğu bir sisteme, rakip yaratabilir mi? Ya da şöyle sorayım. Devlet kendi kurduğu ve desteklediği bir sistemi, baltalar mı? Olamaz değil mi? Olmamalı. Maalesef oluyor.

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), emeklilere, ikinci maaş imkanı sunmak için ‘tamamlayıcı emeklilik’ adı altında bir çalışma yaptığına yönelik haberleri okuyunca, “bu kadarı da pes yani” dedim.
Peki, neymiş bu tamamlayıcı emeklilik? Şirketler veya kurumların çalışanları için düşük primler ödedikleri, bu primleri de fonlar aracılığı ile değerlendirecekleri bir sistemmiş. Bunun sağlanabilmesi için de vakıf ve sandık türü uygulamalar artırılacakmış. Böylece emeklilikte yaşanan gelir kaybı ortadan kalkacak, emeklilere ikinci gelir kapısı açılacakmış. Bunun gerçekleşebilmesi için de SGK, tamamlayıcı emeklilik sistemini teşvik edici uygulamalar getirecekmiş. Açıkça söylemek gerekirse, öneri süper! Kim bunu düşünmüşse tebrik etmek lazım. Ancak kafama takılan bazı sorular var.Madem böyle bir düşünceniz vardı, 7 yıl önce neden büyük yaygaralar kopararak, bireysel emeklilik sistemini başlattınız? Hadi başlattınız, başta vergi olmak üzere her türlü desteği ve teşviği neden verdiniz? Hadi verdiniz, vakıf ve sandıkların bireysel emeklilik sistemine aktarılması için yasal düzenlemeyi neden yaptınız? Hadi yaptınız, şirketlerin, çalışanları adına bireysel emeklilik sistemine katılmalarını kolaylaştıran düzenlemeleri neden getirdiniz?

Bireysel emekliliği niye kurdunuz

Belki bilmeyen kalmıştır diye söylüyorum. Kişiler, emekliliklerinde gelir kaybına uğramasın, ikinci bir emeklilik geliri elde etsinler diye bireysel emeklilik sistemi kuruldu… Bugün tamamlayıcı emeklilik adı altında sözüm ona getirilmek istenen düzenlemelerin hepsi de yedi yıl içinde bireysel emeklilik sistemi ile getirildi. O yüzden de kısa bir sürede 2,5 milyondan fazla kişi bu sisteme girdi. Merak ediyorum, SGK, tamamlayıcı emeklilik ile daha ne gibi düzenlemeler getirebilir? Vakıf ve sandıklardan bahsediliyor. Yapmayın… Birkaç vakıf ve sandığın dışında büyük bir çoğunluğunun hali ortada. Çoğu, üyelerine hiçbir imkan sunamaz halde. O yüzden de, yeni bir düzenleme ile vakıf ve sandıkların bireysel emeklilik sistemine devrine izin verildi. Hal böyleyken, ‘tamamlayıcı emekliliğe en iyi örnek vakıf ve sandıklardır’ demek kadar abesle iştigal bir şey olamaz.
Gerçekten de anlamakta zorluk çekiyorum. Daha çok yeni ve büyük umutlar başlanmış, özenle kurgulanmış bir sistem varken; durduk yerde tıpa tıp, benzeri bir sistemin gündeme getirilmesine inanın akıl, sır ermiyor.

Yatırımcıya izah edemezsiniz

Adama sorarlar, komik misiniz, komik olmaya mı çalışıyorsunuz? Çok net altını çizeyim, bu işin şakası bile olmaz. Neden olmaz biliyor musunuz? Bavul yüküyle paralar yatırılıp, sermayeler konarak, emeklilik şirketleri kuruldu. “Aman gelsin” denerek, kucak açılan yabancı sermaye, dünyanın parasını vererek, bu alana yatırım yaptı. Şirketler satın aldı. Halen de yatırım yapmak, şirket satın almak için görüşmeler yapılıyor. Önümüzdeki dönemde de dünyanın sayılı yatırımcıları Türkiye’de, bireysel emeklilik pazarına çok ciddi yatırım yapacak. Mevcutta yürüyen bir sistem varken; devletin, tıpkısının aynısı bir sistem daha kurmasını, bugüne kadar yatırım yapmış ve bundan sonra da yapacak olan yatırımcılara nasıl izah edeceksiniz? Mümkün değil, edemezsiniz. Edemeyeceğiniz gibi, yatırımcı açısından güvenilirliğinizi de kaybedersiniz. Tamamlayıcı emeklilik, en nihayetinde SGK’nın, yani devletin, yürüteceği; özel sektöre de rakip bir sistem olacaktır. Umarım bu düşünce, teoride kalır, uygulamaya geçmez. Yok, tersi olursa, kimse gücenmesin ama… Hem, bugüne kadar bu sisteme yatırım yapmış yerli-yabancı sermayeye; hem de bu sisteme güvenip, giren milyonlarca kişiye ciddi kazık atılmış olur.

X