#Hürriyet360 Kilis: Burada yaşamak mucize

Hürriyet, terör örgütü IŞİD’in onlarca roketine hedef olan Kilis’in dramını zengin bir multimedya içeriği ile anlatıyor. Türkiye’de ilk kez bir haber için 360 derece kameralar kullanıldı. Kentin en ağır hasar gören binasının sahibi, “Burada yaşamak mucize” diyor. Kilislilerin bir çözüm önerisi de var.

Gelin önce Cumhuriyet Meydanı’ndan biraz yukarıya doğru yürüyelim. Karataş mahallesindeki apartmanın hikâyesi, aslında tüm Kilis’in hikâyesi…

360 derece video nasıl izlenir ?

5 Mayıs’ta Kilis’e toplam 18 roket düşmüş, iki tanesi saat 18.30’da bu binayı vurmuştu. Beş ayda 21 kişinin roketlerden öldüğü Kilis’teki en ağır hasarlı binanın sahibi Hasan Büyükköşker, harap olmuş çocuk odasını gösterirken "Burada yaşamak mucize" diyor, şehri kastederek… Büyükköşker, roket düşmeden sadece iki buçuk saat önce ailesini güvenlik gerekçesiyle Gaziantep’e taşımış. Binanın karşısındaki ağaca bakıyoruz. Roketin basıncıyla fırlayan balkon kapısı hala ağaçta asılı duruyor.

Giriş katta yaşayan Suriyeli aile de şans eseri o saatte binada değildi. Savaştan kaçıp Kilis’e sığınan bu aile, roketin yarattığı şokla Kilis’i de terk etmiş ve şimdi Osmaniye’de yaşıyor. En üst katta oturan Ömer Çiloğlu o anda işte, karısı ve üç çocuğu ise misafirlikte olduğu için kurtulmuş. Aile Kilis’te bir başka ev tutmak zorunda kalmış ama kentte güvenli bir mahalle yok. 18 Ocak’tan beri 80’i aşkın roket neredeyse her mahalleyi vurdu.

Çiloğlu şöyle diyor: “Harap evde sabaha kadar bekledik. Kimse aramadı. Ertesi gün ben polisi aradım. Emniyete dilekçe vermem gerektiği söylendi. Dilekçeyi kendileri hazırlamışlar, ‘IŞİD roketi evime düştü’ diye başlıyor... İmza atmamı istediler. Tepki gösterdim. IŞİD olduğundan eminseniz niye müdahale etmiyorsunuz, niye malımı-canımı korumuyorsunuz? Hem bu bürokrasi neden? Evimden roket parçalarını zaten polis topladı, niye ertesi gün dilekçe isteniyor? Devlet niye şefkatini göstermiyor? Türkiye Cumhuriyeti çok büyük bir devlet ama Kilis’teki kurumların çalışmadığını düşünüyoruz. Vali iyi ki gitti…”

"Süpermen değilim, roketleri havada yakalayamam" ve “Abdestsiz sokağa çıkmayın” gibi sözleriyle tepki çeken Vali Süleyman Tapsız, geçen hafta Kilis’ten Karaman’a atandı.

Büyükköşkerlerin apartmanından çıkıp birkaç sokak aşağıya yürüyoruz. Kısa süre önce bu sokaktaki evin etrafı açık olan bahçesine roket düşmüş. Etraf, 360 derece kamera ile şöyle görünüyor:

Roketin düştüğü yerin tam karşısındaki avize mağazasının 70 yaşındaki sahibi yaşadıklarını anlatıyor:

Cumhuriyet Meydanı’na dönüyoruz. Tam anlamıyla kan ağlayan esnaf, #KiliseSesVer diyerek Türkiye’nin dikkatini bölgeye çekmeye çalışıyor. Eskiden günde 12-15 tepsi baklava satan bir pastane, bugün 1-2 tepsi ancak satabildiğini söylüyor.

Esnaf ziyareti yaparken kent merkezinde tesadüfen rastladığımız üst düzey bir devlet görevlisi ismini vermek istemiyor. Şöyle diyor: “Roketlerin çoğunun hedef gözetilerek atıldığını düşünüyoruz. Atıldı mı, düştü mü tartışması manasız.”

Pastanenin sahibi şöyle diyor: “IŞİD de Kilis’i basacakmış diyorlar. Biz buradayık, bir yere kaçmıyoruk. Gelsinler bakalım. Ama artık devletten bir şey beklemiyoruz. Bize kredi vereceklerdi, TOMA ile gaz verdiler. Biz vatanımızı seviyoruk, ondan böyle oluyor. Artık yalnız Allah’a dua ediyoruz.”

Eğitim marttan beri fiilen durmuş, boş okul ve yurtların yanından geçiyoruz. İsmini vermek istemeyen bir memur, bizimle konuşurken ansızın gözünü ufka dikip “Hududa füze düştü, tik gibi oldu artık bizde” diyor ve şöyle ekliyor: “Beşevler semtindeki evimin önüne roket düştü, mutfakta çay pişiren 23 yaşındaki kızım kolundan yaralandı. Ben Antepliyim. Kamu görevlisi olmasam Kilis’te kalmam ama başka yere atamıyorlar. Şırnak bile daha güvenli…”

Doğan Haber Ajansı’nın Kilis’ten en çarpıcı görüntü ve haberleri çıkaran deneyimli muhabiri Reşit Çelebioğlu ile kenti dolaşıyoruz. Çelebioğlu neredeyse birkaç yüz metrede bir “Buraya da roket düşmüştü” diyor. Kentte hemen herkesin bir “roket hikâyesi” veya şarapnellerle yaralanan bir yakını var.

Kent merkezi yakınlarındaki Oylumhöyük’ten Suriye sınırına bakıyor, roketlerin atıldığı IŞİD bölgesi ile Türk obüslerinin konuşlandığı noktaları görüyoruz:

Türkiye tarafından terör örgütü PKK’nın Suriye kolu olarak görülen YPG liderliğindeki ittifak güçleri, uluslararası koalisyonun hava desteğiyle sol tarafımızda kalan Münbiç’e doğru ilerliyor. Tepeden o yöne bakan Kilisli çiftçi Hüseyin Dağlı dürbününü indirip, bir ABD uçağı üstümüzden geçerken şöyle diyor: “Buradan izliyoruz. Koalisyon IŞİD’i yeterince vurmuyor. Bizim obüslerin IŞİD’e ağır hasar verdiği buradan görülüyor ama koalisyon uçakları çoğu kez boş alanları bombalıyor. Benim asıl anlamadığım nokta, IŞİD bu kadar bombayı nereden buluyor?”

Kilis’in bir diğer meselesi, sayıları yerli nüfusu geçen Suriyeli mülteciler. Mülteciler ulaşım ve inşaat gibi bazı sektörlerde ekonomiyi canlandırsalar da, rekabeti artırdıkları diğer sektörlerde yerli halkın tepkisini çekiyorlar. Resmi veriler bunu yalanlasa da mültecilerin suç oranını da artırdığı ileri sürülüyor. 

Özetle, Kilis halkının üç talebi var: Devlet, roket terörü altında yaşayan Kilis’te Soma gibi facialardan sonra olduğu gibi ekonomik destek vermeli, şefkatini sergilemeli. Yerel yetkililer halkla daha yakından ilgilenmeli ve uluslararası toplumun da desteğiyle daha fazla roketin atılmasını engelleyecek tedbirler uygulanmalı.

Yeni vali ataması ile birlikte Kilis’te sorunların çözüleceği, en azından hafifleyeceği umut ediliyor.

BU HABERİ NASIL VE NEDEN YAPTIK?

Hürriyet okurları ile Hürriyet yazarlarını Facebook canlı yayınlarında buluşturan #SoruHürriyeti programlarında son haftalarda Kilis konusunda yüzlerce soru geldi. 

Hemen hepsi, Kilis’teki sivil toplum örgütlerinin başlattığı #KiliseSesVer kampanyasını destekliyordu.

Okurlarımızdan gelen bu talep üzerine, 3 boyutlu gerçeklik ortamında “haberi yaşatmayı” sağlayan #Hürriyet360 projemizin ilkini Kilis’te yapmaya karar verdik.

Hürriyet Dijital İçerik Koordinatörü Emre Kızılkaya ile birlikte, projenin görsel yönetmenliğini üstlenen Emre Yunusoğlu ve 360 derece çekimleri yapan Sinan Kaçar geçen hafta Kilis’teydi.

Kilis’e gittiğimiz 31 Mayıs’ta, 24 gün sonra ilk kez kent merkezine roket düştü. Bu üç roketi ertesi gün kırsala düşen bir roket daha izledi. Aynı gün sosyal medyada “IŞİD’in Kilis’e karadan saldıracağı” şeklindeki asılsız söylenti yayıldı. Bu arada Türkiye’den açılan obüs ateşinde 14 IŞİD’linin öldürüldüğü açıklandı.

Kısa süre önce bir roketin isabet ettiği kent merkezindeki bir otelde kalan Hürriyet ekibi, 2 gün boyunca 30’dan fazla röportaj ve 3 saati aşkın çekim yaptı. “#Hürriyet360: Kilis” böyle ortaya çıktı.

Bu haberi okuyanlar bunları da okudu