Ayşe Arman

Siz geniş zamanlar umuyordunuz... Sarılın sevdiklerinize! Zannettiğiniz kadar geniş zamanlar yok

17 Eylül 2019
İnsan, Sumru Yavrucuk’la konuşmaya doyamıyor. Beni oyunculuğu ayrı etkiliyor, 12 yaşındaki bir erkek çocuğunun “koruyucu annesi” olması ayrı etkiliyor.

“Sadece kan bağıyla değil, kalp bağıyla da anne olabilirsiniz!” demesi ayrı etkiliyor. Sağır ve dilsizlerin işaret diline hâkim olması ayrı etkiliyor. 10 yıl onlarla çalışmış, onlara yönetmenlik yapmış, hatta ödül kazanmışlar sahneledikleri bir oyunla. Ne dediğini bilen, her şeyin farkında bir kadın Sumru Yavrucuk. Bence mesleğinin zirvesini yaşıyor. Pazar günü başlayan röportaj, bugün de devam ediyor.

‘Annem’ bu cuma vizyona giriyor. Filmi izleyenlerde nasıl bir tortu kalsın istersin?

- Film bittiğinde, izleyende bir sarılma hissi uyansın isterim. Hani şair diyor ya, “Siz geniş zamanlar umuyordunuz...” Öyle umdukları zamanı, hemen yaşasınlar isterim. Çünkü zannettiğimiz kadar geniş zamanlarımız yok!

Meslekteki en önemli dönüm noktan ne?

- İlk sahneye çıktığımda replikleri unuttum. Ama bayağı bayağı unuttum! Felaketti... Bu, benim için çok ciddi bir dönüm noktası oldu. Sonra hayatım boyunca bir daha asla unutmadım.

Şimdi repliklere nasıl çalışıyorsun...

- Örgü ören biri, kaç ilmek attığını bilemez ya, ben de kaç bin kere bir kelimeyi tekrar ettiğimi artık bilmiyorum. Yaptığım işin, ancak inanç, sabır ve inatla sürdürülebilir olduğunu düşünüyorum. Ve hakkını vermeye çalışıyorum.

Yazının Devamını Oku

Ne kadar kaçarsak kaçalım bir gün kendimizi annemize benzerken buluruz!

15 Eylül 2019
Tek kelimeyle ona bayılıyorum. Nasıl bir his yaratmışsa oyunculuğuyla üzerimde, yakın arkadaşım gibi hissediyorum.Sumru Yavrucuk... Benim için Türk sinemasının Meryl Streep’i. Güzel bir kadın ama güzelliğiyle değil yeteneğiyle ön planda. Oynadığı her rolün de dibine kadar hakkını veriyor. Helal olsun. Mustafa Kotan’ın yönetmenliğini yaptığı ‘Annem’ filminde onu bir kere daha seveceksiniz. Başrolünü Özge Gürel’le paylaştığı filmde kendinizden çok şey bulacak, hüngür hüngür ağlayacaksınız. Hatta kendi anneniz ve kızınızla ilişkinizi sorgulayacaksınız! Sinemaya girerken yanınıza mendilinizi almayı unutmayın!

Müthiş bir oyuncusun. Filmi izledikten sonra bir kere daha şapka çıkardım. Hangi role girsen gerçekten o oluyorsun. Kafadan sana inanıyorum ben, hikâyeyi senin gözünden yaşıyorum. Seninle ağlıyorum, seninle gülüyorum. Büyücü müsün, nesin? Nasıl bu kadar iyi oynayabiliyorsun? Sırrın ne?

- Ah ne mutlu bana! Çok teşekkür ederim. Bunları duymak çok değerli. Ben role hizmet etmeyi seviyorum. Rolün bana nasıl hizmet edeceğiyle ilgilenmiyorum. Rolün emrine giriyorum. Bunu yapmak için de çok inanıyorum, çok düşünüyorum, çok çalışıyorum, çokça da gözlemliyorum. O rolü gerçek kılmak için uğraşıyorum. Ben bu gerçekliği yaşarken, birileri büyülendiğinde de acayip mutlu oluyorum. Şimdi olduğum gibi!

KADINI MERKEZE ALAN SENARYO BULMAK ZOR

Benim için sen Türk Meryl Streep’sin. Sen ne dersin?

- Onur duydum derim. Onunla röportaj yaparsan, bunu ona da söyler misin? (Gülüyor)

Tıpkı onun gibi, izleyiciyi oyununla baştan çıkarabiliyorsun. İzleyicin üzerindeki etkinin sen farkında mısın?

- İşin başında ben baştan çıkıyorum. İçimdeki ateşi size atıyorum. Sonrasında sizinle gözyaşlarımız, kahkahalarımız birbirine karışıyor. Bu etkinin farkında olmamak, özellikle tiyatro sahnesinde mümkün değil. O etki zaten beni motive eden en büyük güç. Ben işte bu gücün âşığıyım.

Yazının Devamını Oku

Bugün vizyona giren ‘Kız Kardeşler’ filminin yönetmeni Emin Alper: Erkekler, kadınları dizginleyemediklerini anladıkları noktada onları öldürüyorlar!

13 Eylül 2019
BU aralar çok sıkı filmler vizyona giriyor. Biri de ‘Kız Kardeşler’. Yönetmen Emin Alper’in son filmi. Şiir gibi film. 8 yıl aradan sonra Türkiye’den ‘Berlin Film Festivali’ ana yarışmasına seçilen ilk film oldu ve dünya prömiyerini Berlin’de yaptı.

Ödüllere doymayan bir film. 25. Saraybosna Film Festivali’nin Uluslararası Yarışma kategorisinde de ülkemizi temsil etti ve Emin Alper, ‘en iyi yönetmen’ ödülünü aldı. 38. İstanbul Film Festivalinde ise en iyi film, en iyi yönetmen, en iyi müzik, en iyi kadın oyuncu ödüllerini aldı. (Üstelik filmin üç kadın oyuncusu birden: Cemre Ebüzziya, Ece Yüksel, Helin Kandemir)

Annelerinin ölümünün ardından kasabaya “besleme” olarak verilen üç kız kardeşin, yıllar sonra köylerine geri dönmesini ve birbirleriyle yüzleşmelerini konu alan bir film. Çok çarpıcı bir hikâye. Bu arada Türk sinemasında ilk kez, köyde geçen bir filmde kadın karakterler güçsüz ve aciz gösterilmiyor. Filmdeki üç kız kardeş de kendi kaderlerine boyun eğip yaşamaya devam etmiyor, dik duruyorlar ve mücadele ediyorlar. İzleyin derim. Ve yeni kuşak Türk sinemasının geldiği seviyeyi görün. Sizi filmin yönetmeni Emin Alper’le baş başa bırakıyorum.

- Tebrikler! Son filmin ‘Kız Kardeşler’ ödüllere doymayan bir film. Bugün vizyona giriyor, Türk sinema seyircisiyle buluşacak... Neler hissediyorsun?

Berlin’deki prömiyerinde heyecandan bayılacaktım neredeyse! İlk kez iki bin kişiyle birlikte izledik orda. Sahneye çıktığımda dizlerim titriyordu. Üçüncü filmimde bu kadar çok heyecanlanacağım hiç aklıma gelmezdi. Ama galiba her seferinde ilk film gibi heyecanlanmak kaçamayacağım bir kader. Şu anda da tatlı bir gerilim ve heyecan içindeyim. Evet, karnımda kelebekler uçuyor!

- Bir yönetmen ödüller peş peşe geldikçe ne hisseder?

E çok iyi hisseder. Her ne kadar ödül dediğimiz şeyin, tamamen jürinin bileşenlerine bağlı olduğunu bilsek de bir jürinin çok sevdiği filmi, başka bir jürinin yerin dibine batırdığını görsek de ödül insana mutluluk veriyor. İster istemez hem seyirci hem de yönetmen için bir “tescil” niteliği taşıyor. 

-

Yazının Devamını Oku

Hepimize örnek olsun

12 Eylül 2019
O daha 6 yaşında küçücük bir çocuk...

Almira...

Ve başına bir insanın başına gelebilecek en korkunç şey geldi.

Annesi gözünün önünde öldürüldü!

Dağlar taşlar ağlar bu duruma.

Bundan daha fena bir travma yok hayatta.

*

Almira’nın annesi 30 yaşındaki Tuğba Anlak eşinden boşanıyor, yeni bir hayat kurmak için Antalya’dan İstanbul’a yerleşiyor. Kızıyla birlikte tabii. Yeni bir hayata başlamak üzere ne hayaller kurmuştu kim bilir...

Ve o hayallerini gerçekleştirmek için bir kafe açıyor.

Yazının Devamını Oku

Yazıklar olsun! Masum bir can daha gitti

11 Eylül 2019
Tımarhanelik olduk.

Bitmez tükenmez bir şiddet yaşanıyor.

Hem de hayatın her alanında...

Alınan bir önlem yok, caydırıcı cezalar yok.

Sadece kadına şiddet de değil söz konusu olan. Herkes öfkeli, tahammülsüz, insanların birbirinin canına kastı var. Suç üstüne suç işleniyor ve gereken cezalar verilmiyor. Ve n’oluyor? Hep daha beteri... Daha beteri oluyor! Canlar birer birer gidiyor.

NEREDE KATİL VAR, TECAVÜZCÜ VAR, SAPIK VAR, İSTİSMARCI VAR, HEPSİ ‘İYİ HAL’Lİ MAŞALLAH!

Henüz 23 yaşında genç bir mühendisti Halit Ayar.

23 nedir ya... Hayatın başı daha... Pırıl pırıl bir genç... Şimdi toprak altında. Çünkü Taksim’in orta yerinde bıçaklanarak öldürüldü!

Yazının Devamını Oku

Rap’çiler susmadılar!

10 Eylül 2019
Cuma yazı günüm değildi, yazamadım.Ama o müthiş parçayı yazmadan da duramadım.“Susamam”dan söz ediyorum.

Biliyorsunuz, 18 rap’çi bir araya geldi ve çok konuşulan bir şey ortaya çıkardılar. Kadına şiddet, hayvan hakları, doğa katliamı, kuraklık, adalet ve gündemde olan olmayan pek çok sorunu dile getiren bir parça yarattılar.

Her kesime yüklenmişler.

Özellikle de “beyaz Türkler”in sessizliğini dile getirmişler.

Ben içinde cesaret ve yaratıcılık olan her şeyi seviyorum. Bu da öyle. Kızacak, alınacak, darılacak bir şey yok. “Rap” dediğin müzik türünün varlık sebebi zaten bu: Eleştirmek, muhalefet etmek.

Bence zekice kaleme alınmış şarkı sözlerinden dolayı bu gençleri kutlamalı!

*

Cuma günü yayınlanan, 14 dakika 55 saniyelik bu klip çok ses getirdi. Bir tür rap isyanı gibi! YouTube’a yüklenen video, 3 günde neredeyse 15 milyon izlendi.

Parçanın başında, teknolojiye gömülmemize tepki olarak mekanik bir ses şunları söylüyor:

Yazının Devamını Oku

Türkiye’deki sanatçıların yüzde doksanı gibi kendimle sorunlarım yok!

8 Eylül 2019
O, Nur Koçak. Çok değerli bir sanatçı. Ve fotogerçekçilik akımının Türkiye’deki ilk temsilcilerinden. Neredeyse, 60 yıl boyunca ürettiği eserleri, SALT’ın düzenlediği sergide, sanatseverlerin huzurunda. Kesinlikle kaçmaz! Aralık ayına kadar vaktiniz var. Adı ‘Mutluluk Resimlerimiz’. Nur Koçak, küreselleşen tüketim kültürünü ve kadın ve erkek bedeninin, seyirlik bir nesne olarak kimliksizleştirilmesini sorguluyor. Donanımlı, bilgili, yaşadığı toplumla ilgili ve çok yaratıcı bir sanatçı. Aynı zamanda devrimci ve başkaldıran bir sanatçı. Akademinin tariflediği katı kuralların üzerine çıkabildi ve kendine özgü fotogerçekçi eserler üretmeyi sürdürdü…

Siz, ‘fotogerçekçilik’ akımının, Türkiye’deki ilk temsilcilerindensiniz... Neredeyse, 60 yıllık eserlerinizden oluşan en kapsamlı serginiz de, SALT Beyoğlu ve SALT Galata’da sanat severlerle buluşuyor. Neler hissediyorsunuz?

-Büyük mutluluk duyuyorum. Hani Türkçede “Geç olsun da, güç olmasın!” diye severek kullandığımız bir deyim vardır ya, bakıyorum da, benim için her şey, hem çok geç  hem de çok güç olmuş. Ama olmuş sonunda... Mutluyum!

KADIN BEDENİ DEĞİL, ERKEK BEDENİ DE METALAŞTIRILIYOR

Sizin için, bu sergi, bir ömrü özetlemek mi?

-(Gülüyor) Evet, öyle de diyebiliriz. İzleyiciler, farklı mekânlarda, ilkokul ikinci sınıf öğrencisiyken, ‘temiz’ defterime yaptığım çizimlerden, 2018’de boyadığım resimlere, yani ömür boyu ürettiklerimin büyük bir bölümünü görebilecekler.

Esas olarak bu sergiyle söylemek istediğiniz, vermek istediğiniz mesaj ne?

-Parmak bastığım, büyüterek insanların gözüne sokmaya çalıştığım şey, tüketim toplumunun kendisi. Kadınlar olsun, erkekler olsun, insanların metalaştırılması, her şeyin alınıp, satılıyor olması. Aslında paranın, en yüce değer sayılması!  Öteki fotogerçekçiler gibi, ben “İyi-kötü, olmalı-olmamalı, doğru-yanlış!” diye ahkâm kesmiyorum. Tavrım belgesel. “Böyle olgular var, daha dikkatle bakın!” diyorum sadece...

Siz, kadın bedeninin, seyirlik bir nesne olarak kimliksizleştirilmesini de sorguluyorsunuz...

Yazının Devamını Oku

92 yaşında ama kanatları var ruhunda

6 Eylül 2019
‘TUHAF’ dergisi son sayısında Betûl Mardin’i kapak yaptı. Mutlaka göz atın. Enerjik, pozitif, insana süper iyi hisler veren bir iş olmuş. 92 yaşında ama hiç eskimeyen, hayatı seven, kendisiyle yüzleşmeyi her daim becerebilen, hemcinslerini sonsuza kadar destekleyen çok cesur bir kadını okuyorsunuz. Tebrik ediyorum Tuhaf ekibini. Çizimler ve fotoğraflar da harika. Saklanacak sayı olmuş!

Torunu Yasemin Dormen soruyor, o yanıtlıyor. “Nerden başlasak babaanne?” diye giriyor meseleye Yaso. Mardin de “İsmim hep yanlış biliniyor. Betül değil, doğrusu Betûl” diyor, “Betül Farsça ‘keçi’ demek, Betûl ise ‘bakire’”... Doğduğunda büyük dedesi Necmettin Molla, Kuran’ı Kerim’den rastgele bir sayfa açıp bir noktaya parmağını basmış. O noktada da Betûl yazıyormuş. “Ama bu çocuk evlenecek ileride!” demişler. “O zaman başına bir Fatma da ekleyiverin!” demiş.

Betûl Mardin’in en önemli özelliklerinden biri her şeyi hikâyeleştirerek anlatabiliyor olması. Ağzın açık dinlersin. Ve hep muzip. Benim için hınzır zekânın karşılığı.

O, işçi arılar gibi. Hayal eder, planlar, çalışır ve var eder. Hepimiz zaman zaman dururuz di mi? Hayatı durdururuz. Betûl Mardin ise durdurmaz, hayatın içinde hayatla akar. 92 yaşında ama kanatları var ruhunda! Hep ileriye, daha yükseğe doğru çırpıyor kanatlarını...

Bilgili, merhametli, vicdanlı, tatlı, derin... “Şekerimmm!” diye başlar söze, öylece kalakalırsınız yerinizde. Şaşkınlık, hayranlık, akıl tutulması...

Şimdi Londra’da onun evinde yaşarken bir kere daha hayranlık duyuyorum. Bulduğu pratik çözümlere, aldığı notlara, okuduğu kitaplara, her daraldığında kültüre, sanata ve doğaya sarılmasına... Dolaplardan birinde katlanan bir park sandalyesi bulduk, çok hoşuma gitti. Kitabını ve sandalyesini kapıp parka gidermiş.

Röportajda çok hoşuma giden yerler oldu.

“Yaşadığım bütün zorlukları neşeye çevirdim ve sonunda herkesi affettim!”

Yazının Devamını Oku