Aramalar yüzde 470 arttı! Faydalarını say say bitiremiyorlar ama... Bamya suyu iddia edildiği kadar etkili mi?
Güncelleme Tarihi:
Gün geçmiyor ki yeni bir sağlıklı beslenme trendi çıkmasın, sosyal medyada viral olmasın... Bu trendler arasında son dönemde bir tanesi özellikle dikkat çekiyor. Peki iddiaların ne kadarı doğru? Uzmanlar ve araştırmalar ne diyor?
Sağlıklı yaşamın en önemli unsurlarından biri bol bol su içmek. Bunu bir adım ileriye taşıyıp suyuna limon veya salatalık dilimleri, çubuk tarçın, zencefil, nane yaprağı gibi lezzet verici malzemeler ekleyenler de var. Üstelik dönem dönem böyle katkılı sular moda oluyor, faydaları dilden dile dolanıyor. Bu listenin en yeni yıldızı ise bamya suyu.
Pinterest'in sonbahar trendleri raporuna göre, sitede "bamya suyu" aramalarında yüzde 470'lik bir artış yaşandı. TikTok ve Instagram gibi platformlarda kullanıcılar, bamya suyunun sindirimi kolaylaştırdığına, kan şekerini düzenlediğine, kadınlarda doğurganlığı artırdığına hatta ve hatta doğum yapmayı kolaylaştırdığına dair paylaşımlarda bulunuyor. Peki bamya suyu bu beklentileri karşılayabilecek kadar etkili mi?
BAKMADAN GEÇME!
Bamya, bitkisel müsilaj açısından oldukça zengin bir sebze. Salya benzeri bir yapıya sahip olan bu çözünebilir lif; chia tohumu, kaktüs türleri ve pek çok deniz yosununda da karşımıza çıkıyor. Diyetisyen ve beslenme uzmanı Chelsea Rae Bourgeois, "Müsilaj suyla karıştırıldığında sıvıyı emer ve jel benzeri bir yapıya dönüşür. Aynı durum bamya yediğinizde sindirim kanalınızda da yaşanır" dedi.
Bamya suyu hazırlamak için bamyaları ufak ufak doğrayıp bir gece boyunca soğuk suda bekletmek, içmeden önce de güzelce süzüp tanelerinden ayırmak gerekiyor. Ortaya çıkan içecek hafif acımsı ve otsu bir tada sahip oluyor.
BAKMADAN GEÇME!
BAMYA SUYUNUN BESİN DEĞERİ YÜKSEK Mİ?
Bourgeois, "Bamya lif, C vitamini, magnezyum ve folat açısından çok zengin bir sebze" dedi. Öte yandan bu sebze antioksidan ve antiinflamatuar özelliğe sahip flavanoid ve fenolik asit gibi maddeler içeriyor. Özellikle fenolik asit bağırsaklardaki inflamasyonu azaltması ve sindirim sağlığını desteklemesi açısından önemli.
Buna ek olarak, çözünebilir lifler sindirimi yavaşlattığından, bamyanın kan şekerinin aniden yükselmesini önleyebileceği de düşünülüyor. Bu konuda yapılan bazı araştırmalarda, bamyanın prediyabetli kişilerde kan şekerini kontrol etmeye yardımcı olabileceğine dair kanıtlar bulundu. Ancak hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmada, bamya tüketiminin tip 2 diyabetin tedavisinde kullanılan bir ilaç olan metforminin etkisini azalttığı görüldü.
BAKMADAN GEÇME!
Sosyal medya fenomenleri, bamya suyunun sağlığa olan faydalarının koyu ve salyalı kıvamından geldiğini, bu kıvamın besin maddelerinin yoğunluğundan kaynaklandığını öne sürüyor. Ne var ki bamya suyunun kıvam almasının asıl sebebi, bitkinin içeriğindeki çözünebilir lifin bir kısmının suya karışarak jel benzeri bir doku yaratması. Bu bağlamda, bamya suyu içmek ya da bamya yemek bol miktarda çözünebilir lif tüketimi sağladığından bamya suyunun sindirime yardım ettiği iddiası çok da bilimsellikten uzak değil.
Bununla birlikte bamyanın besin öğelerinin bir kısmı bamya suyuna geçse de bunun bamya yemekle eş değer olduğu söylenemez. Bourgeois, "Eğer suyunuzun içindeki bamya dilimlerini yemiyorsanız, bamyanın içerdiği besin maddelerinin önemli bir kısmını kaçırıyorsunuz" dedi. Burada özellikle bamyanın yeşil kısımlarındaki çözünebilir lif ile tohumlarındaki protein öne çıkıyor. Elbette suda beklettiğiniz bamya dilimlerini daha sonra pişirip yiyebilirsiniz. Ancak çok uzun süre suda kalan parçalardan taze bamyanın lezzetini ve diriliğini beklememek gerek.
BAKMADAN GEÇME!
BAMYA SUYU DOĞUMU KOLAYLAŞTIRIP DOĞURGANLIĞI ARTIRIR MI?
Bamya, hamile kadınlar için kritik bir vitamin olan folat açısından zengin bir sebze. Ancak hamilelik sırasında tavsiye edilen günlük folat miktarı olan 600 mikrogramı alabilmek için 900-1000 gram civarında bamya yemek gerekiyor. Bamya suyu ise bamyaya kıyasla çok daha sınırlı miktarda folat içeriyor. Dolayısıyla hamilelerin folat takviyeleri veya ıspanak ya da mercimek gibi folat zengini besinler tüketmesi daha verimli sonuçlar sağlıyor.
Hayvanlar üzerinde yapılan bazı çalışmalar, flavonoidlerin kadınlarda doğurganlığı artırabileceğine işaret ediyor. Bamya flavonoid içeriyor. Ancak mor soğanla ya da kıvırcık karalahanayla kıyaslandığında daha zayıf kalıyor. Bamya suyunun cinsel hayata etkileriyle ya da doğumu kolaylaştırmasıyla ilgili paylaşımların arkasında da salya benzeri yapıya sahip bir içeceğin vajinada kayganlaştırıcı etkisi yaratabileceği fikri yatıyor.
BAKMADAN GEÇME!
Belli özelliklere sahip yiyecekleri tüketmenin, vücutta benzer etkiler yaratabileceği fikri 1400'lerden günümüze geliyor. Bu görüşler bilimsel araştırmalardan çok folklorik bilgilere dayanıyor.
Doğum öncesi sağlık alanında uzman bir diyetisyen olan Lauran Saunders, "Bamya suyunun veya diğer müsilajlı besinlerin doğumu kolaylaştıracağını ya da vajinayı kayganlaştırıp daha sorunsuz bir doğum sağlayacağını kanıtlayan hiçbir bilimsel veri yok. Ama bamya suyu içmek istiyorsanız zararı da olmaz" dedi. Saunders, su tüketiminin her şekilde faydalı olduğunu vurguladı.
Jinekoloji uzmanı ve cinsel sağlık danışmanı Dr. Maureen Slattery ise, "Bamya suyunun doğum üzerinde herhangi bir etkisi olduğuna dair bir kanıt yok. Beslenmenizi değiştirmenin vajinal sağlığınızı iyileştirdiği ya da cinsel fonksiyonu artırdığına ilişkin sağlam veriler bulunmuyor. Vajina mikrobiyomu üzerindeki çalışmalar da halen devam ediyor ve bu bağlamda en iyi beslenme uygulamaları konusunda net bir kanıt yok" dedi. Slattery, vajinal kuruluk yaşayan hastalara reçetesiz satılan hyalüronik asit içeren kayganlaştırıcıları, menopoz sonrası hastalara ise reçeteli östrojen kremlerini tavsiye etti.
The Guardian'ın "What is okra water and is it good for your health?" başlıklı haberinden derlenmiştir.