"Tülay Demir" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Tülay Demir" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Tülay Demir

Çocuğun tacize uğradığı çizdiği resimlerden anlaşılabilir mi?

Son dönemde şahit olduğumuz olaylar arasında belki de en acı vereni, çocuk istismarı vakaları. Art arta gün yüzüne çıkan vahim olayların ardından, “Çocuğun tacize uğradığını anlamak mümkün mü?” sorusu daha çok sorulmaya başlandı. Küçük bir çocuk, yaşadığı taciz olayını ailesine anlatamayabilir. Ancak ailenin, çocuğun böyle bir duruma maruz kalıp kalmadığını anlaması mümkün. Bunun yollarından biri de “resim analizi” yöntemi.

Çocukların oynadıkları oyunlar ve çizdikleri resimler, adeta yetişkin insanların konuşması gibidir. Çocukların oynadıkları oyunlar ve çizdikleri resimler, adeta yetişkin insanların konuşması gibidir. Ebeveynler, çocuklarının duygu ve düşüncelerini öğrenmek için mutlaka ama mutlaka onların oyunlarına, hareketlerine ve çizdikleri resimlere dikkatlice bakmalıdır. Eğitimciler veya ebeveynler, çocukla onun hikayesinde oyun oynayabilir. Böylelikle çocuk, sesinin duyulduğunu bilir ve onu dinleyen birileri olduğunun farkına varır.Bazı çocuklar, oyun oynamayı öğrenememiş veya oyun oynamak için imkan bulamamış olabilir. Yaşadıkları travmalar sebebiyle iç dünyalarında acı çekiyor, bununla ilgili konuşmak istemiyor ve oyun oynamak bile istemiyor olabilirler. Çocuklar çoğunlukla neyin normal olup neyin olmadığını kestiremez. Kendisini iyi ifade edemeyen veya yeterince ilgi görmediğini hisseden çocukta davranış problemleri oluşabilir. Çocuklara bir tanı koymadan önce mutlaka tüm gelişim sürecine bakılmalıdır. Bunlar nelerdir:◊ Motor gelişimi◊ Zihinsel gelişim◊ Duygusal gelişim◊ Sosyal gelişim◊ Dil gelişimi◊ Oyun gelişimi◊ Kreatif gelişimTüm bunlar normal olsa bile çocuğu anlamak için oynadığı oyunlara ve çizdiği resimlere bakılmalıdır ki, çocuğun iç dünyası anlaşılabilsin.

Bir şeyler doğru gitmiyorsa eğer...

Çocuğun sağlıklı gelişiminde ve olgunlaşma sürecinde bir problem oluşursa;
◊ Çocuk bulunduğu evreden bir önceki evreye düşebilir.
◊ Gelişimi, normal gelişimine oranla yavaşlayabilir.
◊ Gelişimi bir süreliğine durabilir.
◊ Gelişimi, farklı gelişim bölgelerinde değişiklik gösterebilir.
Yetişkinler kendilerini konuşarak ifade eder, çocuklar ise duygularını anlatmanın farklı yollarını bulur.
Onları duymak ve iç dünyalarını görebilmek için başka bir bakış açısı gereklidir. Elbette bu bakış açısı eğitimlerle öğrenilebilir.
Çoğu kişi, çocuğu hakkında her şeyi bildiğini zanneder. Fakat ebeveynler kendi çocuklarına objektif bir gözle bakmadıkları için düşünceleri doğru çıkmayabilir. Eğitimciler de aynı zamanda birçok çocukla ilgilenmek zorunda kaldıklarından, bir çocuğun yaşadığı olumsuz durumların sinyallerini alamayabilir.

Çizdiği resimlerde cinsel organ var mı?

Peki aileler ne yapmalıdır?

Çocuğu gözlemlemek çok önemlidir. Gözlemlemek ve çocuğu tanımak için de ona zaman ayırmak gerekir. 
Çocuklar, tüm iç dünyalarını çizdikleri resimlere döker.
Duygularını, korkularını, kaygılarını ve yaşadıkları travmaları anlamak için yaptıkları resimleri doğru şekilde analiz etmek gerekir.
Tacize uğramış bir çocuk, akranlarına göre çok farklı çizimler yapabilir. Genellikle tacize uğrayan çocuklar resimlerinde cinsel organ, popo veya meme çizer.
5-7 yaş arası çocukların cinsel organ çizmesi, bulundukları gelişim sürecine bağlı olarak normal görülebilir.
Fakat özellikle 7 ve 9 yaş üstü için bu durum bir tehlikeye işaret ediyor olabilir.
Aileler veya eğitimcilerin bu durumda dikkat etmeleri gereken noktalar şunlardır: 
- Çocuğun tüm gelişim sürecinde bir duraklama var mı?
- Çocuk, gelişim evresinden bir önceki evreye düştü mü?
- Davranışlarında bir değişiklik var mı veya değişik karakter özellikleri sergiliyor mu?

TACİZE UĞRAYAN  ÇOCUKLAR İLERİDE NE GİBİ SORUNLAR YAŞAYABİLİR?

Maalesef tacize uğrayan çocuklar, yetişkin bir birey olduklarında da birçok sıkıntı yaşamaya devam ederler. Özellikle de taciz sonrasında iyi tedavi edilmeyip farklı davranışlara maruz kaldıklarında...
Çocukken tacize uğrayanların yetişkin olduklarında yaşayabilecekleri sorunlar şunlar:
◊ Psikolojik sorunlar
Olay anında yaşamış olduğu korku, çocukla birlikte büyür, serpilir. Yetişkin bir birey olduğunda yine korku, panik halinde reaksiyonlar gösterir, uyku problemleri yaşayabilir. Çocukluğunda tacize uğramış kişiler genellikle yalnız kalamazlar ve hep takip edildiklerini düşünürler. 
◊ İlişki problemleri
Tacize uğramış çocuk büyüdüğünde başta güvensizlik olmak üzere, özgüven eksikliği, çaresizlik, kendini değersiz ve yalnız hissetme gibi duygular yaşar.
Kimseye güvenemediğinden hem sağlıklı ilişki kurması zorlaşır hem de kendi çocuklarını yetiştirmekte büyük sıkıntı yaşar.
◊ Sağlık problemleri
Baş ağrısı başta olmak üzere mide ağrıları, hiperventilasyon, sırt ağrısı, karın ağrıları gibi sebebi olmayan ve çözüm bulunamayan ağrılar yaşayabilir.
◊ Cinsel problemler
Çocuk yetişkin bir birey olduğunda partnerle birlikte olamama, isteksizlik, korku, panik gibi ilişki problemleri yaşayabilir. Kendi çocuklarını da cinsel ilişki konusunda korkutmaya meyilli olabilir.

X