"Hande Fırat" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Hande Fırat" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Hande Fırat

Karşı oy verenlere sürpriz gerekçe mi? | YSK’nın gerekçeli kararı-2

Cuma günkü yazımızda Yüksek Seçim Kurulu’nun İstanbul seçimlerini iptal ederken dayandırdığı ilk gerekçeyi, yani sandık kurullarının oluşumuna ilişkin kararını incelemiştik. Bugün ise YSK’nın diğer gerekçesini, yani sayım döküm cetvellerini inceleyeceğiz. Bu bölüme ikinci bir başlık koymayı uygun buldum: “Sürpriz gerekçe mi?”

Nedeni şu: YSK İstanbul ile ilgili kısa kararını sadece sandık kurullarının oluşumuna bağlamıştı, yani o kararını duyururken yaptığı ilk açıklamada tek bir madde vardı. Ancak gerekçeli karar açıklanırken tek maddeye, yani sandık kurullarının oluşumuna sayım döküm cetvellerinin ve hatta oy kullanma hakkı olmadığı halde oy kullananların da eklenmiş olduğunu gördük. Kısa kararda “tüm gerekçelerin” yer almayabileceğini söyleyenler de var, bunun “bazı üyelere sürpriz olduğunu” iddia edenler de...

Ama bir iddia daha var. Tüm üyelerin önceden bildiği iddiası... CNN Türk’te Gece Görüşü programında değerli meslektaşım Abdulkadir Selvi bu konudaki iddiayı, “Kısa karar yazılırken kurulun bazı üyeleri, ‘Biz bu kararı sadece sandık kurullarının oluşumundan almadık, sayım döküm cetvelleri ile ilgili başlıklar da kısıtlıların oy kullanımı da var’ itirazında bulundu. Ancak bazı üyelerin ayrıntılara, gerekçelere kararda yer verileceği yanıtını verdiği iddia ediliyor” sözleriyle anlattı. Bu iddia doğru ise tüm üyeler tüm gerekçeleri biliyordu. Buna rağmen gerekçeli kararda karşı oy veren bazı üyelerin ifadelerinden ortaya yine karışık bir tablo çıkıyor.  

Üyeler şerh yazılarında bunu şu ifadelerle ortaya koymuşlar: Kısa kararda yer verilmeyen ancak gerekçeli kararda seçimin iptal sebebi olarak gösterilen hususlara gelince, kısa karar hüküm niteliğinde olup gerekçeli kararın hükümle uyumlu olması gerekir. Gerekçeli karar, açıklanan hükmün gerekçelerinin gösterilmesinden ibaret olup gerekçeli kararda hükmün dayandığı sebepten farklı sebeplere dayanılması, ilan edilen hükmün hem muhalif kalan üyeler hem de ilgililer tarafından denetlenmesini zorlaştırır.

Merak ettiğim konular: Sayım döküm cetvelleri bazı üyelere sürpriz mi oldu? Kısa karar yazılırken konu kurulun gündemine geldi mi? Kısa kararda yer almayan hususların gerekçeli kararda yer alması sorunlu mudur? Denetimi zorlaştırır mı?

Şimdi gelelim sayım döküm cetvellerine ilişkin konuya...

AK Parti: 5388 mühürsüz oy; 694 imzasız, 214 boş, 919 rakam belirtilmemiş, 1135 eksik sayım ve döküm cetveli var.

YSK: 18 sandıkta sayım döküm cetveli hiç bulunmuyor. 90 sandıkta sayım döküm cetvellerinde sandık kurulu imzaları hiç bulunmuyor. Bu durumda toplam 108 sandıkta sayım döküm cetveli açısından sorun var. Bu 108 sandıkta oy kullanan seçmen sayısı 30 bin 281. Sayım döküm cetvellerinde bu eksiklik tek başına seçim sonucuna müessir olmamakla birlikte, sandık kurulu başkanlarının kanuna aykırı biçimde belirlenmesi ile birlikte değerlendirilmiştir.

Karşı oy veren Sadi Güven: İmzasız sayım döküm cetvelleri ile sandık sonuç tutanakları uyumludur. Seçim iptaline neden olabilecek bir uyumsuzluk görülmemiştir.

Karşı oy veren Yunus Aykın: Sayım döküm cetveli bulunmayan 18 sandık için, 18 sandıkta hiç cetvel düzenlenmediğinin kesin olarak ileri sürülmesi için ya sandık kurulu üyeleri çağrılarak beyanlarının alınmış olması veya sandık kurulu üyeleri, müşahit ve hazır bulanan vatandaşlar tarafından cetvel düzenlenmediği için yapılmış olan itirazların tutanağa geçirilmesi suretiyle tespit edilmiş olması ya da ilçe seçim kuruluna bu sebeple itiraz edilmiş olması gerekir.

İmza bulunmayan 90 sandık için: 90 sandığın sayım döküm tutanakları ile sandık sonuç tutanakları karşılaştırılınca, 86 sandıkta adayların aldıkları oy sayılarının cetvelle sonuç tutanağında aynı olduğu görülüyor. Kalan 4 sandık için durum şöyle: 1 sandıkta AK Parti’nin bir oy fazla, 2 sandıkta AK Parti’nin iki oy fazla, 1 sandıkta AK Parti’nin oylarının dört oy fazla yazıldığı görülmekte.

Merak ettiğim konular: Karşı oy veren üyeler “Nihai belge sandık sonuç tutanaklarıdır” diyor. Sandık sonuç tutanakları ile sayım döküm cetvelleri arasında açıklanamaz farklar var mıdır? Yoksa Yunus Aykın’ın yazdığı gibi 86 sandıkta birebir örtüştüğü doğru mudur? Doğru ise seçimin sonucunu etkilemekte midir? YSK, “Tek başına etkilemez ancak sandık kurulu üyelerinin oluşumu ile birlikte değerlendirilmiştir” ifadesini kullanmıştır. Bu durumda imzasız 90 sandıkla sayım döküm cetvellerinin olmadığı 18 sandıkta kanuna uygun olmayan şekilde oluşturulan sandık kurulları mı görev yapmıştır? Sayım döküm cetvelleri düzenlenemeyen 18 sandık ile ilgili sandık kurulu üyelerinden beyan alınmış mıdır?

Sorular böyle... YSK’dan bunlara yanıt alabilecek miyiz bilmiyorum. Ancak artık karar kesinleşti. Son sözü İstanbullular söyleyecek.

X