"Dilek Dayınlarlı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Dilek Dayınlarlı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Dilek Dayınlarlı

Dilek Dayınlarlı

Girişim dünyasının ekseni değişiyor

13 Mayıs 2018

Küresel girişim ​​devrimi başta ekonomi, sermaye akışı dahil olmak üzere hayatımızın her yanını değiştirmeye devam ediyor. Küresel risk sermayesi yatırımları 2017 yılında son on yılın en yükseğine ulaşarak 140 milyar doların üzerine çıktı. 2015'ten 2017'ye kadar küresel girişim ​​ekonomisinin toplam değer yaratımı, 2014'ten 2016'ya yüzde 25,6'lık bir artışla 2,3 trilyon dolara ulaştı.

Kısa süre önce girişimcilik ekosistemini analiz eden Startup Genome, önemli bir rapor yayınladı. İstanbul bu sene raporda söz edilen önemli girişimcilik merkezlerinden birisi olmayı başardı.

Büyümenin büyük bir kısmı bildiğimiz ekosistemlerden geliyor. Silikon Vadisi, Londra, New York gibi ekosistemler hala en çok aktivitenin (girişim, yatırım, şirket satışı) olduğu yerler. Ancak yeni teknolojiler yeni ekosistemlerin doğmasına yol açıyor. Örneğin son dönemde yükselişte olan teknolojiler siber güvenlik, blok zinciri ve yapay zekâ yeni girişimcilik ekosistemlerinin doğmasına yol açtı. Çok büyük bir siber güvenlik ekosistemine sahip olan Tel Aviv ve sosyal oyun akımı ile yükselmiş olan Stokholm en güzel örnekler.

Ülke olarak girişimcilik ve teknoloji ile alakalı bir strateji belirlemek istiyorsak, hangi trenlerin kalktığını, hangilerinin kalkacağını iyi anlamamız gerekli. Bahsi geçen rapora göre, Türkiye yapay zekâ, reklam teknolojileri ve finansal teknolojiler alanlarında güçlü. Peki, dünyada hangi teknoloji trendleri yükselişte ve hangileri düşüşte? Gerçekten nereye yatırım yapmalıyız?

Yazının devamı...

Trump ve Brexit’in sonucunu belirleyen teknoloji

8 Nisan 2018

Çok uzun zamandır verinin yeni petrol ve yeni güç olduğuyla ilgili yazılar yazıyorum. Son çıkan Facebook Cambridge Analytica ve Hindistan Başkanı Narendra Modi’nin uygulaması Clever Tap skandalı da bu durumu artık iyice gün yüzüne çıkarıyor. Bugün size aslında Facebook ve Cambridge Analytica ile yaşananların neden çok önemli olduğunu anlatmaya çalışacağım.

Büyük veri ne kadar tehlikeli?Son beş yılı başka bir gezegende yaşamamış olan herkes, Big Data (Büyük Veri) terimine aşinadır. Büyük Veri, aslında hem çevrimiçi hem de çevrimdışı yaptığımız her şeyin dijital izler bırakması ve bu izlerin toplanmasıyla elde edilen verileri ifade ediyor. Kartlarımızla yaptığımız her satın alma, Google'a yazdığımız her arama, cep telefonumuz cebimizde olduğunda yaptığımız her hareket, her "Beğeni-like" depolanır. Özellikle her "Beğeni-Like." Uzun zamandır, bu verilerin ne işe yaradığını tam olarak açıklayamamıştık. Tek açıklayabildiğimiz nokta, belki de Google’da kan basıncını düşürme ile ilgili araştırma yaptıktan sonra bu konuda her yerden reklam bombardımanına tutulmamızdı.

Aslında hem geçtiğimiz Kasım’da “Fake news” ve Mart ayında Facebook olayı ile çok daha fazla şeyin mümkün olduğu ortaya çıktı. Trump'ın çevrimiçi kampanyasının arkasındaki şirket, “Brexit” kampanyasının ilk aşamalarında Leave.EU için çalışmış olan aynı Big Data firmasıydı: Cambridge Analytica.

Bilmeyenler için, bu konu neden bu kadar ses getirdi?Cambridge Analytica Trump’ın 2016 seçim kampanyası için tutulan bir siyasi veri şirketi ve Amerikalı seçmenlerin kişiliklerini tanımlamak ve davranışlarını etkilemek için 50 milyon (hatta son haberlere göre 87 milyon) Facebook kullanıcısı hakkında bilgi topladı.

Ne tür bilgiler toplandı ve bu bilgiler nasıl elde edildi?
Bir kısmı görüntülenen veriler, kullanıcıların kimlikleri, arkadaş ağları ve “beğenileri” ile ilgili ayrıntıları içeriyor. Fikir, kişilerin Facebook'ta neleri beğendiklerini temel alarak kişilik özelliklerini haritalamak ve daha sonra bu bilgileri kullanmaktı. Daha sonra ise, dijital reklamlarla kitleleri hedeflemekti.

Yazının devamı...

Ankara’dan tüm dünyaya, 3000’den fazla müşteriye

11 Mart 2018

Bir ekosistemin gelişmesi için en önemli kırılma noktalarından birisi başarı hikayeleridir. Başarı hikayeleri ilgiyi ve yatırımı artırırken, başarı hikayesinin içinde şirket büyütmenin reçetesini elde edenler, bu reçeteyi sahip oldukları finansal güçle de birleştirip daha başarılı şirketler ortaya çıkarır.
Bugün bahsedeceğim şirket Türkiye için çok ama çok önemli bir örnek. Neden mi? Şöyle sıralayabilirim:

• Türkiye’de çoğu girişimin ortak büyüme problemi olan ölçeklenemeyen işlerden pivot etmeleri

• Tüm dünyada 3000’in üzerinde şirkete Türk mühendislerinin Ankara’da ürettiği yazılımı satmaları

Yazının devamı...

Yeni nesil web blok zinciri ile gelecek

4 Mart 2018

Bu etkinliğe gelmemin amacı son dönemde Bitcoin ile hayatımıza girmiş olan blok zinciri teknolojisini ve bu teknolojiyi kullanarak geliştirilen dağıtık (decentralized) yazılımları daha iyi anlamaktı. İnternet ve yazılım alanındaki en zeki insanların bu alana odaklanmaya başlamasıyla nasıl değiştiğini görmek inanılmaz bir yolculuk. Snowden’ın da konuşmacı olduğu konferansta öne çıkan konular şunlardı; 

● Web 3.0 veya diğer adıyla dağıtık internet hayatımızı nasıl değiştirecek

● İnternette gizliliğin sınırları nerede çizilmeli

● Facebook, Google üzerinden yayılan sahte haberlerin Amerika seçimlerine etkisi

Yazının devamı...

3 milyar Euro’nun ne kadarını Türk KOBİ’ler alacak?

18 Şubat 2018

Avrupa’dan seçilmiş yaklaşık 30 jüri, elemeden geçmiş 130 şirketten para yatırılacakları seçiyor. Bu model ilk kez deneniyor ve bu yıl ilk kez şirketlerle yüz yüze iletişim kurulacak. Avrupa Birliği Komisyonu kabine başkanı ve ekipleri ile Avrupa girişimcilik ekosistemini ve H2020 programını konuşma fırsatımız oldu.

AVRUPA’DA EKOSİSTEM
Avrupa girişim ekosistemi hâlâ Amerika kadar büyük ve gelişmiş değil. Amerika’nın 1939’da başlaması ve birçok inovasyon dalgası geçirmesi nedeniyle aslında bu durum pek de şaşırtıcı değil. Avrupa, ilk olarak Skype ve MySQL gibi başarı hikayeleri yarattı. 2012’den sonra ise gelişim hızlandı.

Öne çıkan teknoloji merkezleri dediğimizde Londra, Berlin, Paris, Stockholm’u sayabiliriz. İngiltere 195 bin aktif katılımcısı ile ilk sırada. Türkiye ise yaklaşık 25 bin aktif üyesi ile 9’uncu.

Yazının devamı...

“Kazma-Kürek” stratejisi ile Türkiye’den dünyanın 12 ülkesine teknoloji ihraç etmeye

10 Şubat 2018

Canavar gibi, enerjisi yüksek, öğrenmeye ve başarmaya aç bir ekip. Hatta bir de;

- Birbirini tamamlayan takım ve daha önce birlikte iş yapmış kurucular

- Kadın CEO

- Ve en önemlisi yarattıkları teknolojiyi başka ülkelere ihraç edebilen bir girişim.

Ekibin hikayesini dinlemek çok heyecanlıydı. Hande Çilingir heyecanlı sesi ile daha önce Londra’da okuduğunu, sonra master için Çin’e gittiğini paylaşmıştı. Birçok ufak iş deneyiminden sonra, bir şey yaratmanın hazzını alıp, şimdi de ortağı olan Serhat Soyuerel ile ilk girişimlerini kurmuşlardı. Kısa bir süre sonra bu ilk şirketlerini satıp başka ne kurabiliriz diye yola çıktılar. Bu ikinci girişimleri için yola çıkarken akıllarında iki şey vardı:

- Dijitalde olacaklardı ve

- Kazma-kürek stratejisi ile gideceklerdi.

1800’lerde Kaliforniya’da “Altına Hücum” döneminde inanılmaz akın olmuş. Ama zengin olanlar altını ilk bulanlar ve altın arayanlara Kazma-Kürek satanlardı. Onlar da dijitalde zenginlik arayanlara bunu bulabilmeleri için gereçler satacaklardı. Yaklaşık 1 yıl sonra ekiplerini daha da güçlendirerek ilk ürünlerini en basit haliyle pazara çıkarttılar. Serhat hayatta gördüğüm en yetenekli ve inatçı insanlardan biriydi. Şirketin büyümesi için yollara düşmüş ve sürekli öğrenerek birçok problemi çözerek şirketin önünü açıyordu. Bir gün Bangkok’da motosiklet sırtında pazarı araştırıyor, diğer gün Japonya’da büyük müşterileri bağlıyor ve ekibi büyütüyordu. Dijital olunca iş bunu yapabilecek olan Sinan Toktay, Operasyon için Arda Köterin ve Okan Yedibela katılmıştı. Kurdukları şirket Insider’dı.

Yazının devamı...

Tüm dünyaya satış yapmak için 3 önemli tüyo

28 Ocak 2018

Yazılımınızı dünyanın herhangi bir yerinde internet üzerinden satabilmenizi sağlayan Amazon Web Servisleri (AWS), 2010 yılında 1 Terabyte’ı 30 dolarken bugün neredeyse 100 kat düşerek 0.30 dolara kadar düştü. Müşterilere ulaşmak artık daha kolay; eskiden diğer ülkelerde ki müşterilere ulaşmak için oraya gitmek gerekirken şimdi Facebook, Linkedin, Google gibi platformları kullanarak ulaşılabilirsiniz. Tüm dünyada pazarlar geliştikçe; şirketler yazılım ve teknoloji ile kendilerini otomatikleştirecek, süreçlerini yenileyecek çözümlere bakıyor. Bu yazılım pazarının sürekli büyümesinin en önemli sebeplerinden birisi. Hatta sadece yakın çevremize baktığımızda Avrupa, Afrika ve Orta Doğu’da yazılım pazarının büyüklüğü 300 milyar doları bulmuş durumda. Uluslararası büyümeyi kolaylaştıracak bazı tüyolarım şöyle:

1. Ödevinize iyi hazırlanıp, araştırma yapın
Manchaster United’ı Dünya’nın en değerli futbol kulüplerinden biri haline getiren menajer Alex Ferguson’nın söylediği gibi; “Önemli olan kazanmayı sağlayan irade değil – bu herkes de var. Kazanmayı sağlayacak hazırlığı yapmanızı sağlayan irade.”

Spordaki bu öğrenim; globalde büyümek isteyen girişimciler için de geçerli. Kısaca yapmamız gerekenler;

Yazının devamı...

Girişimcilik Neden Kamunun Öncelikleri Arasında Olmalı

21 Ocak 2018

Sanırım hayatımda ilk kez fiilen ülkeme yardım ettiğimi hissettiğim günlerden biriydi. Birçok konu konuştuk. Hem ScaleX olarak hazırladığımız detaylı araştırmadan hem de bu yoğun toplantıdan sonra en önemli konunun girişimciliğe daha stratejik bakılması gerektiği oldu.

Peki, girişimcilik bu seviyede ne ifade ediyor ve neden önemli?
Aslında ilk önce girişimciliği iyi tanımlamak gerekiyor. Bir girişim yatırımcısı olarak bu temel tanımın çok karıştırıldığını düşünüyorum. Çok kısa özetleyecek olursak girişimcilik, teknoloji üreten ve hızlı büyüme hedefi olan şirketlerdir. En kritik konu ise ölçeklenebilir olmalarıdır. Bu girişimleri önemli kılan en önemli nokta ise inovasyon, yarattıkları katma değer ve iş gücü. Eğer ülke olarak büyük hedeflerimiz varsa bunlara ulaşmak için en önemli araçlardan birisi olarak girişimciliği ilk sıralara koymalıyız. Hatta Schumpeter’e göre, bir ülkenin büyümesini gösteren şey o ülkenin girişimci kalitesiyle eşdeğer.

Bu kaliteyi arttırmak içinse girişimci ekosisteminin çalışması ve başarılı olması çok önemli. Aslında köküne baktığımızda iyi ekosistemlerin çoğunda devlet bir şekilde ilk adımların atılmasında önemli rol oynuyor. Örneğin Silikon Vadisi’nin ilk döneminde kamunun müşteri olması ve yatırımı, ilk kıvılcımları oluşturmakta çok rol oynadı.

Yazının devamı...