"Dilek Dayınlarlı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Dilek Dayınlarlı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Dilek Dayınlarlı

Dilek Dayınlarlı

İlk Türk “Unicorn”u Trendyol mu?

1 Temmuz 2018

Bu yatırım çok önemli bir mihenk taşı çünkü Türkiye’nin ilk 1 milyar dolar değerleme üzerine çıkan internet şirketi yani unicorn’u ortaya çıkartmış olabilir.Bu yatırım ile Trendyol hem kaynaklarını arttıracak hem de dünyanın en büyük e-ticaret şirketlerinden biri olan Alibaba ile globalleşecektir. Hem yatırımcı hem de müşteri şapkası ile Trendyol’un globalde çok büyük potansiyeli olduğuna inanıyorum.

Türk kadın girişimci ve CEO’nun yarattığı başarıBundan tam 8 yıl önce Demet Mutlu tarafından kurulan Trendyol, ilk önce Evren Üçok ardindan da Emre Kurttepeli’den melek yatırımını aldıktan sonra, Tiger Global, Silikon Vadisi’nin en önemli yatırımcılarından olan Kleiner Perkins Caufield Byers (KPCB) ve EBRD’den yatırım aldı. Bu yatırım ile tüm yatırımcılar hisselerini satarken hepsi önemli kâr ettiler. Bu melek yatırımcıları ve girişim sermayesini ayrıca çok olumlu etkileyecektir. Kurulduğu günden bugüne diğer birçok e-ticaret şirketleri zorluk yaşarken Demet, ürünleri, organizasyonu ve özellikle hem kendi hem de takımının adanmışlığı ile büyük fark yarattı.

Alibaba Neden Yatırım Yaptı?Bilmeyenler için Alibaba Amazon’dan son gelir bazında dünyanın en büyük ikinci e-ticaret grubu. Çin’de 1999’da kurulan ve dünya devi olan Alibaba Trendyol’a niye yatırım yapmış olabilir:

1- Trendyol iyi bir şirket. Hem metrikler hem ürün gücü, 16 milyon müşterisi ve tedarik gücü ile Trendyol Türkiye ve bu bölge için çok önemli potansiyele sahip. 80 milyon nüfusumuzun yüzde 50’si 30 yaş altında ve bu Avrupa’nın en genç pazarı. Sadece yüzde 3,5’u online yapılan perakende satışların çok önemli büyüme potansiyeli var. Avrupa’da online satışların oranı yüzde 15’leri bulmuş durumda yani 5 kat büyüme potansiyelimiz mevcut. Benim ise en çok hoşuma gidenlerden biri Trendyol’un bu kadar güçlü olabilmesinin sebeplerinden biri olan lokal üreticilerimizin bu yatırım ile globale açılma şansları. Daha önce tekstilde yakaladığımız güçlü pozisyonu belki tekrar yakalayabilmemizi sağlayacak kritik bir adım.

Yazının devamı...

Türk oyun sektörü başarılara devam ediyor

17 Haziran 2018

Tüm Dünya’da 170 milyon kişiye oyunlarını oynatan Türk oyun şirketi, Gram Games $250 milyona satılarak ekosisteme ismini altın harflerle yazdı.

2012 yılında bir yemek masasının etrafında kurulmaya karar verilen ve güçlü kurucu ekip ile yola çıkan Gram Games sadece 1,6 milyon dolar yatırım alarak birkaç yılda 100 milyon kullanıcıyı geçti. Düşünün ki, yatırımcı olarak bu şirkete 6 yıl önce 1 milyon dolar yatırsaydınız bugün 50 milyon dolarınız olacaktı. Bu hikâyeden öğrenilecek çok önemli şeyler var.

İlk önce Gram Games ne yapar?Daha önce Sanalika ile bilinen Mehmet Ecevit, kurucu yatırımcılar Kaan Karamancı ve Alpay Koraltürk tarafından kurulan Gram Games, kalite ve yüksek bağlılık yaratan mobil oyun şirketi. İlk ünlü oyunları 1010! ile 100 milyon üzerinde kullanıcıya ulaşan şirket, daha sonra Six! ve Merged Gragons! gibi oyunları ile 170 milyon kişiye oyunlarını oynatmış durumda. Özellikle Merged Dragons! iPhone’da dünyanın top 50 oyunu arasına girmeyi başardı. Yatırımcısı olan Hummingbird’ün paylaştığı blog yazısından alınacak en önemli dersler var. Örneğin;

- Büyüme potansiyeli yüksek girişimcilere yatırım yapmak: Mehmet, Gram Games’e başladığında, Sanalika kötüye gidiyor ve yatırım almak da zorlanıyor. Kendi kendine kodlamayı öğrenen, müzisyen ve daha önce bahçıvanlık yapmış olan Mehmet’in aslında o güne kadar çok önemli bir ticari başarısı yok. Özellikle Fırat İleri, Mehmet’in ham zekâsı, öğrenme açlığına ve hatalarından ders çıkarmasından etkilenip yatırım yapıyor. Bugün ise yetenekli yazılımcı olarak yola çıkan Mehmet, başarılı bir lidere dönüşmüş durumda.

Yazının devamı...

Kötü ekonomide girişimci nasıl ayakta kalır?

3 Haziran 2018

Son dönemde ülkemizdeki ekonomik durum, özellikle de paramızın değer kaybı tüm sektörleri zorluyor. TL’nin yılbaşından bugüne kadar değer kaybı yüzde 22’nin üzerine çıktı ki bu, son yıllarda bu kadar kısa sürede yaşanmış en büyük değer kaybı olarak kayıtlara geçti.

Yine de umutsuzluğa kapılmaya gerek olmayabilir. Hatırlayın, Google, Facebook ve Yemek Sepeti gibi şirketler ne zaman kuruldu?

Bazı örneklerin gösterdiği gibi, ekonominin kötüye gittiği zamanlar belki de yeni bir startup kurmak veya büyütmek için çok da kötü zamanlar olmayabilir. Elbette bu zamanların iyi olduğunu da iddia ettiğim anlaşılmasın ama örnekler çok başarılı örnekler çıkabildiğini gösteriyor.

Türkiye’nin bugüne kadar en başarılı değerlemelerinden biri olan Yemek Sepeti fikri 2000 yılında NASDAQ çöktüğünde ve Türkiye’de internetin yeni büyümeye başladığı zamanda ortaya çıktı. 2001 yılında TL kurunun yüzde 300 değer kaybettiği dönemden birkaç ay önce şirket kuruldu. Binlerce insanın işlerini kaybettiği bir dönemdi. Şirketin kurucu ortağı olan Melih Ödemiş’e göre kriz az kaynaklar ile iyi iş yapmaya odaklanmalarına ve inatla devam ederken olası rakiplerin ortaya çıkmamasını neden olmuştu.

Yazının devamı...

Girişim dünyasının ekseni değişiyor

13 Mayıs 2018

Küresel girişim ​​devrimi başta ekonomi, sermaye akışı dahil olmak üzere hayatımızın her yanını değiştirmeye devam ediyor. Küresel risk sermayesi yatırımları 2017 yılında son on yılın en yükseğine ulaşarak 140 milyar doların üzerine çıktı. 2015'ten 2017'ye kadar küresel girişim ​​ekonomisinin toplam değer yaratımı, 2014'ten 2016'ya yüzde 25,6'lık bir artışla 2,3 trilyon dolara ulaştı.

Kısa süre önce girişimcilik ekosistemini analiz eden Startup Genome, önemli bir rapor yayınladı. İstanbul bu sene raporda söz edilen önemli girişimcilik merkezlerinden birisi olmayı başardı.

Büyümenin büyük bir kısmı bildiğimiz ekosistemlerden geliyor. Silikon Vadisi, Londra, New York gibi ekosistemler hala en çok aktivitenin (girişim, yatırım, şirket satışı) olduğu yerler. Ancak yeni teknolojiler yeni ekosistemlerin doğmasına yol açıyor. Örneğin son dönemde yükselişte olan teknolojiler siber güvenlik, blok zinciri ve yapay zekâ yeni girişimcilik ekosistemlerinin doğmasına yol açtı. Çok büyük bir siber güvenlik ekosistemine sahip olan Tel Aviv ve sosyal oyun akımı ile yükselmiş olan Stokholm en güzel örnekler.

Ülke olarak girişimcilik ve teknoloji ile alakalı bir strateji belirlemek istiyorsak, hangi trenlerin kalktığını, hangilerinin kalkacağını iyi anlamamız gerekli. Bahsi geçen rapora göre, Türkiye yapay zekâ, reklam teknolojileri ve finansal teknolojiler alanlarında güçlü. Peki, dünyada hangi teknoloji trendleri yükselişte ve hangileri düşüşte? Gerçekten nereye yatırım yapmalıyız?

Yazının devamı...

Trump ve Brexit’in sonucunu belirleyen teknoloji

8 Nisan 2018

Çok uzun zamandır verinin yeni petrol ve yeni güç olduğuyla ilgili yazılar yazıyorum. Son çıkan Facebook Cambridge Analytica ve Hindistan Başkanı Narendra Modi’nin uygulaması Clever Tap skandalı da bu durumu artık iyice gün yüzüne çıkarıyor. Bugün size aslında Facebook ve Cambridge Analytica ile yaşananların neden çok önemli olduğunu anlatmaya çalışacağım.

Büyük veri ne kadar tehlikeli?Son beş yılı başka bir gezegende yaşamamış olan herkes, Big Data (Büyük Veri) terimine aşinadır. Büyük Veri, aslında hem çevrimiçi hem de çevrimdışı yaptığımız her şeyin dijital izler bırakması ve bu izlerin toplanmasıyla elde edilen verileri ifade ediyor. Kartlarımızla yaptığımız her satın alma, Google'a yazdığımız her arama, cep telefonumuz cebimizde olduğunda yaptığımız her hareket, her "Beğeni-like" depolanır. Özellikle her "Beğeni-Like." Uzun zamandır, bu verilerin ne işe yaradığını tam olarak açıklayamamıştık. Tek açıklayabildiğimiz nokta, belki de Google’da kan basıncını düşürme ile ilgili araştırma yaptıktan sonra bu konuda her yerden reklam bombardımanına tutulmamızdı.

Aslında hem geçtiğimiz Kasım’da “Fake news” ve Mart ayında Facebook olayı ile çok daha fazla şeyin mümkün olduğu ortaya çıktı. Trump'ın çevrimiçi kampanyasının arkasındaki şirket, “Brexit” kampanyasının ilk aşamalarında Leave.EU için çalışmış olan aynı Big Data firmasıydı: Cambridge Analytica.

Bilmeyenler için, bu konu neden bu kadar ses getirdi?Cambridge Analytica Trump’ın 2016 seçim kampanyası için tutulan bir siyasi veri şirketi ve Amerikalı seçmenlerin kişiliklerini tanımlamak ve davranışlarını etkilemek için 50 milyon (hatta son haberlere göre 87 milyon) Facebook kullanıcısı hakkında bilgi topladı.

Ne tür bilgiler toplandı ve bu bilgiler nasıl elde edildi?
Bir kısmı görüntülenen veriler, kullanıcıların kimlikleri, arkadaş ağları ve “beğenileri” ile ilgili ayrıntıları içeriyor. Fikir, kişilerin Facebook'ta neleri beğendiklerini temel alarak kişilik özelliklerini haritalamak ve daha sonra bu bilgileri kullanmaktı. Daha sonra ise, dijital reklamlarla kitleleri hedeflemekti.

Yazının devamı...

Ankara’dan tüm dünyaya, 3000’den fazla müşteriye

11 Mart 2018

Bir ekosistemin gelişmesi için en önemli kırılma noktalarından birisi başarı hikayeleridir. Başarı hikayeleri ilgiyi ve yatırımı artırırken, başarı hikayesinin içinde şirket büyütmenin reçetesini elde edenler, bu reçeteyi sahip oldukları finansal güçle de birleştirip daha başarılı şirketler ortaya çıkarır.
Bugün bahsedeceğim şirket Türkiye için çok ama çok önemli bir örnek. Neden mi? Şöyle sıralayabilirim:

• Türkiye’de çoğu girişimin ortak büyüme problemi olan ölçeklenemeyen işlerden pivot etmeleri

• Tüm dünyada 3000’in üzerinde şirkete Türk mühendislerinin Ankara’da ürettiği yazılımı satmaları

Yazının devamı...

Yeni nesil web blok zinciri ile gelecek

4 Mart 2018

Bu etkinliğe gelmemin amacı son dönemde Bitcoin ile hayatımıza girmiş olan blok zinciri teknolojisini ve bu teknolojiyi kullanarak geliştirilen dağıtık (decentralized) yazılımları daha iyi anlamaktı. İnternet ve yazılım alanındaki en zeki insanların bu alana odaklanmaya başlamasıyla nasıl değiştiğini görmek inanılmaz bir yolculuk. Snowden’ın da konuşmacı olduğu konferansta öne çıkan konular şunlardı; 

● Web 3.0 veya diğer adıyla dağıtık internet hayatımızı nasıl değiştirecek

● İnternette gizliliğin sınırları nerede çizilmeli

● Facebook, Google üzerinden yayılan sahte haberlerin Amerika seçimlerine etkisi

Yazının devamı...

3 milyar Euro’nun ne kadarını Türk KOBİ’ler alacak?

18 Şubat 2018

Avrupa’dan seçilmiş yaklaşık 30 jüri, elemeden geçmiş 130 şirketten para yatırılacakları seçiyor. Bu model ilk kez deneniyor ve bu yıl ilk kez şirketlerle yüz yüze iletişim kurulacak. Avrupa Birliği Komisyonu kabine başkanı ve ekipleri ile Avrupa girişimcilik ekosistemini ve H2020 programını konuşma fırsatımız oldu.

AVRUPA’DA EKOSİSTEM
Avrupa girişim ekosistemi hâlâ Amerika kadar büyük ve gelişmiş değil. Amerika’nın 1939’da başlaması ve birçok inovasyon dalgası geçirmesi nedeniyle aslında bu durum pek de şaşırtıcı değil. Avrupa, ilk olarak Skype ve MySQL gibi başarı hikayeleri yarattı. 2012’den sonra ise gelişim hızlandı.

Öne çıkan teknoloji merkezleri dediğimizde Londra, Berlin, Paris, Stockholm’u sayabiliriz. İngiltere 195 bin aktif katılımcısı ile ilk sırada. Türkiye ise yaklaşık 25 bin aktif üyesi ile 9’uncu.

Yazının devamı...