"Ayşe Baykal" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ayşe Baykal" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ayşe Baykal

Hükümete bir teşekkür, bir sitem…

Hükümetin açıkladığı “5.000 engelli vatandaşımızın istihdamı” haberinin ne kadar önemli olduğunu biliyor musunuz?

Yaklaşık dört yıldır engelli istihdamı alanında çalışıyorum. Engelli bireyleri yeteneklerine ve engellerine göre özel sektöre yerleştiriyoruz ve takibini yapıyoruz.

Devlet, EKPSS ve kura sistemiyle belirli sayıda engelliyi istihdam ediyor ve belli şartlarda kurumlara da engelli çalıştırmasını mecbur kılıyor.

Kurumlar da şartlarına uygun engelli arıyor. Bu aşamada “istisnalar hariç” bazı kurumlar haksızlık yapıyor.

Yaşadığım bir olayla örnek vereyim; Bir gün ofise tekerlekli sandalye kullanan bir genç kız geldi. Üniversiteyi dereceyle bitirmiş, pırıl pırıl bir insan. “Ben çalışmak, kariyer yapmak istiyorum.” dedi. Biz de işimizin gereği olarak kızı ortopedik engelliye uygun bir kuruma önerdik. Servisleri uygun olmadığı için babası her gün kızını getirip götürmeyi taahhüt etti. Fakat kurum tüm bunlara rağmen riski (!) göze alamadı ve kabul etmedi. Aradan bir yıl filan geçtikten sonra kızımız devlet memurluğunu kazandı ve görevlendirmesi yapıldı. Atandığı kurum, bir ay içinde servis ve çalışma ortamını ortopedik engelliye uygun hâle getirdi.

Özel kurumlar mümkün olduğunca fiziksel engeli az olan kişileri istihdam etmek istiyor. “Engeli görünmeyen engelli” mantığı hâkim maalesef. Bir kurum bana şu cevabı vermişti “VIP müşterilerimizin rahatsız olmasını istemiyoruz, bu yüzden de ortopedik engelli çalışan istemiyoruz, engeli görünmeyen engelli olsun mümkünse.”

Özel kurumların, engelli istihdamıyla ilgili hükümetin yapabileceği en güzel teşvik Korumalı İş Yeri Uygulaması olacaktır. 

ENGELLİ MAAŞLARININ ESİR ETTİĞİ HAYATLAR…

Ülkemizde, çalışamayacak durumda olan engelliler maaşa bağlanır ve yakınları da bakım parası alır. Hükümet, geçtiğimiz yıllarda“engel durumuna bakılmaksızın, engellinin yaşadığı hanedeki gelir durumunu” baz alarak düzenlemeye gitti.  Bu da çoğu engellinin maaşının kesilmesine neden oldu. Bununla da kalmadı, 18 yaşından büyük erkeklere “babasının SSK’sından yararlanamadığı için” GSS borcu çıktı. Bu uygulama, engelli kişiyi birey olarak kabul etmeyen yanlış bir uygulama ama hâlâ bir çözüme ulaşamadı maalesef (bu hususta çok fazla mağduriyet yaşanıyor). Umarım en kısa zamanda eski hâline geçiş yapılarak yaşanan mağduriyetler ortadan kaldırılır.

Engellilere verilen maaş, engelli bireylerin sosyalleşmeleri açısından çok önemli. Özgüvenliler çünkü maddi özgürlükleri var. Ama ne gariptir ki bu özgürlük özellikle ortopedik genç kızlar için esaret olmuş durumda.

Nasıl mı? Anlatayım.

Kızı maaş alan ve kendisi de bakım parası alan ailelerin çoğu, kızlarının evlenmesine izin vermiyor.  Sohbet ettiğim kızların anlattıkları beni hayrete düşürecek cinsten. Sevdiği gençle evlenmek isteyen ortopedik engelli genç kızın “ Ailem bana ‘Sen engellisin, seni kimse sevmez. Kandırır, aldatır. Ayrıca evlenir ayrılırsan bir daha bu eve dönemezsin.’ diyorlar korkuyorum ben de. Maaşım olmasaydı belki de izin verirlerdi.” sözlerini hiç unutmuyorum.

Elbette “Devlet, maaşları ve bakım paralarını vermesin.” demiyorum. Ama ailelerin bu parayı, çocuklarının özgürlüğüne ve mutluluğuna tercih etmelerine  fena hâlde içerliyorum.

Devletin engelli istihdamı bunun için çok önemli. Hükümete bu konudaki hassasiyeti için teşekkür ediyorum.

Sitemim ise Aile ve Sosyal Politikalar Bakanımız Fatma Betül Sayan Kaya’ya. Kendisi şahsen de tanıdığım genç bir kadın, engelli alanındaki sorunlara daha duyarlı olmasını ve projelere açık olmasını ve sahadaki sorunlara tanık olan insanların sesine kulak vermesini arzu ederdim. 

DR. MUSTAFA N. NAMLI’YA TEŞEKKÜR…

Dün Bayrampaşa Devlet Hastanesi’nde yaşadığım sorunlardan bahsetmiş ve yetkililerden bazı hususlarda ricalarda bulunmuştum.

Bayrampaşa Devlet Hastanesi Başhekimi Dr. Mustafa N. Namlı’dan dün mail aldım. Yazımda bahsi geçen sorunlarla ilgilenmek şöyle dursun somut adımları atmış bile. Şimdiye kadar bu kadar hızlı bir şekilde sorunlarla ilgilenip çözüm bulan bir yetkili daha görmediğimi söylemeliyim.

Ne diyebilirim? Gurur duydum, mutlu oldum. Mesele benim karşılaştığım sorunun giderilmesi değil; mesele bundan sonra vatandaşın bahsi geçen hususlarda mağdur olmayacak olması.

Mustafa Bey’e kocaman teşekkürler…

 

 

X