Merkez Bankası'ndaki Dolarlar

    BUGÜN ele alacağımız dolarlar, daha önce yazdığımızdan farklı.

    Daha önce yazdığımız, “47 milyar dolarlık bir fark” ile ilgiliydi.
    Hazine Müsteşarlığı ile TC Merkez Bankası'nın açıkladığı “kısa vadeli dış borç stoku” arasında 47 milyar dolar fark bularak bunu sorgulamış ve Hazine Müsteşarlığı verilerinin dikkate alınmasının daha anlamlı olacağını belirtmiştik.
    Yazımız üzerine, arayan Merkez Bankası yetkilileri son derece duyarlı davranarak bu farklılığı gideren bir çalışma yapacaklarını açıklamışlardı. Nitekim bir süre sonra da bu fark düzeltilmişti (Bkz.“47 milyar dolarlık fark düzeltildi” Hürriyet, 26 Eylül 2011).

    133 MİLYAR DOLAR DÖVİZ REZERVİ


    Bu gün ele alacağımız konu, okurlarımızın da çok merak ettiği Merkez Bankası'nda mevcut, 133 milyar dolar civarındaki döviz rezervleri ile ilgili..
    Özellikle son yıllarda hızla artan bu rezervler çok kişinin dikkati çekmiş durumda.
    Tabloda 2012 ve 2013 yıllarında, Merkez Bankası döviz rezervleri belirtilmiştir.

    YARIDAN FAZLASI EMANET PARA

    - 29 Mart 2013 itibariyle Merkez Bankası'nın rezervleri 126.7 milyar dolar
    Bunun da 21 milyarlık kısmı altın, 105.7 milyarı da dolar.
    3 Mayıs 2012 tarihi itibariyle gözüken 133.5 milyar dolar rezervinin de 20.2 milyar dolarlık kısmı altın, 113.3 milyar dolarlık kısmı ise dolar cinsinden döviz.
    - Doların Yüzde 61'i Diğer Bankalara Ait
    Merkez Bankası'nın, Mart 2013 ayı ile ilgili yayınladığı ayrıntılı son tabloya göre; bankaların topladığı mevduatın belli oranında "zorunlu karşılıklar" olarak Merkez Bankasına yatırdığı para yaklaşık 64.5 milyar dolar.
    - Doların Yüzde 6.3'ü de Yurt Dışındakilerin Döviz Tevdiat Hesabı
    Önemli kısmı yurt dışındaki vatandaşlarımızın açtığı "süper döviz hesabı" olan 2004 yılı sonunda 18.6 milyar doları bulan bu para giderek azalıyor. Mart sonu itibariyle 6.7 milyar dolar.

    REZERVİN DAĞILIMI


    TC Merkez Bankası'nın Mart 2013 sonundaki toplam rezervinin dağılımı aşağıdaki gibi:
    64.5 milyar dolar bankaların zorunlu karşılığı, (116.2 milyar TL'lik)
    6.7 milyar dolar yurt dışındaki Türklerin vd. döviz tevdiat hesabı,
    21.0 milyar dolarlık altın,
    + 34.5 milyar dolar Merkez Bankası’na ait dolar
    126.7 milyar dolar TC Merkez Bankası'nın toplam döviz rezervi.

    Bilmeyenler için açıklayalım, bankalar topladıkları TL mevduatları için de TC Merkez Bankası'na dolar cinsinden “zorunlu karşılık” yatırıyorlar.
    Eylül 2011'de zorunlu karşılıkların, yüzde 10'una kadar olan kısmının ABD doları ve/veya euro cinsinden tesis edilebilmesine olanak sağlandı. Zaman içinde bu oran yüzde 20'ye ve 40’a, Mayıs 2012'de de üst sınır yüzde 55'e yükseltildi. Daha sonra Rezerv Opsiyonu Katsayısı yani TL karşılıkların döviz olarak tutulma oranı (ROK) artırıldı. ROK artırıldıkça döviz cinsinden zorunlu karşılık da artıyor.

    SICAK PARA VE DÖVİZ POZİSYONU

    Bankalar, yurt dışından düşük maliyetle döviz borçlanmaktan ve mevduat munzam karşılığını TL yerine dolar olarak ödemekten, elindeki TL’yi de daha yüksek getiri ile kredi olarak kullandırmaktan memnunlar.

    Normal koşullar altında, TC Merkez Bankası'nda gözüken (altın dahil) döviz rezervleri açısından sorun yok.
    Sorun, ani bir sermaye kaçışında, sıcak para çıkışında olabilir.
    Bu arada dikkati çeken bir durum da, Türkiye'de 2012'de cari açık önemli ölçüde azalmasına rağmen, sistemin üzerindeki "sıcak para baskısında" ciddi bir gerilemenin olmayışıyla ilgili..
    Türkiye'nin mevcut koşullarında, özellikle Moody’s’in son not artışı ve Türkiye’nin yatırım yapılabilir seviyesini yükseltmesiyle, bir sermaye kaçışı ve sıcak para çıkışı gözükmüyor. Aksine sermaye ve sıcak para girişi gözüküyor. Ancak bir aksilik olur da şemsiye tersine dönerse, işte o zaman Merkez Bankası'nın direnme koşulları zorlaşır..

    MERKEZ BANKASI DÖVİZ REZERVLERİ (Milyar Dolar)

    TARİH

    ALTIN

    DÖVİZ

    TOPLAM

    27.01.2012

    9.9

    78.3

    88.2

    27.04.2012

    12.8

    80.2

    92.9

    31.08.2012

    15.7

    93,0

    108.7

    07.12.2012

    18.3

    100.9

    119.1

    04.01.2013

    20.4

    101.7

    122.1

    01.03.2013

    19.8

    104.2

    124.0

    29.03.2013

    21.0

    105.7

    126.7

    03.05.2013

    20.2

    113.3

    133.5

    Kaynak: TC Merkez Bankası

    Şükrü KIZILOT yazılarını takip edin!
    Yazarın Son Yazıları
    17 Eylül 2014, Çarşamba
    16 Eylül 2014, Salı
    15 Eylül 2014, Pazartesi
    14 Eylül 2014, Pazar
    13 Eylül 2014, Cumartesi
    11 Eylül 2014, Perşembe
    10 Eylül 2014, Çarşamba
    08 Eylül 2014, Pazartesi
    07 Eylül 2014, Pazar
    06 Eylül 2014, Cumartesi
    Merhaba
    Hürriyet Facebook deneyiminden yararlanmak için Facebook ile giriş yapın.

    YAZARLAR

    © Copyright 2014 Hürriyet - Doğan Yayın Holding
    Kapat
    Hürriyet Facebook Deneyimine Hoşgeldiniz
    • Keşfedin! Arkadaşlarınızın okuduğu ilginizi çekecek haberleri keşfedin, Facebook hesabınızda arkadaşlarınızın neleri okuduğunu görün.
    • Kolayca Paylaşın! Okuduğunuz haberler Facebook hesabınızda kolayca paylaşılsın, sizin gündeminizden arkadaşlarınız da haberdar olsun.
    • Kontrol Sizde! Paylaşımlarınızı istediğiniz zaman durdurun, istediğiniz zaman tekrar başlatın. Kontrolü her zaman elinizde tutun.