"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Tansiyon ilaçsız düşer mi

Her tansiyon hastasının ilaç kullanması gerekmiyor.

Çoğu zaman yaşam tarzınızı değiştirip “yanlışlarınızı düzeltmeniz” tansiyonunuzu kontrol altına almaya yetiyor. Kısacası genetik mirasınız sizi tansiyonlu yapsa bile “düzgün yaşayan” biri olmaya karar vererek ufak tefek kan basıncı yükselmelerinin hipertansiyona dönüşmesini engellemeniz mümkün. Tabiî ki tehdit ciddi olduğunda önleyici tedbirleri biraz daha sıkılaştırmanız ve gerekiyorsa ilaç da kullanmanız lazım. Yaşamınızda yapacağınız değişimler de öyle ahım şahım, zor, başarılması güç, uyumu mümkünsüz, hayatınızı zehir edecek şeyler değil!

Fazla kilolarınızı vermeniz -yavaş yavaş verseniz bile yeterli-, sofradan tuzluğu kaldırmanız, tuz eklendiği bilinen gıdalardan -konserveler, salamuralar, turşular, fümeler, tuzlamalar, hazır çorbalar gibi- uzak durmanız, sebze meyve ağırlıklı beslenip potasyum zengini yiyeceklere öncelik vermeniz -meyve tercihlerinizi muz, kayısı, domates ve portakaldan yana kullanmanız, ara öğünlerde kuru kayısı atıştırmanız- magnezyumdan zengin yiyeceklere ağırlık vermeniz -fındık, bezelye, fasulye-, kalsiyum deposu sütü, peyniri unutmamanız, omega-3’ten zengin bir beslenme planı yapmanız -balık, omega-3 kapsülleri- çoğu zaman yeterli oluyor.
Uykusuz kalmamaya, stresten uzak durmaya, hayatın keyifli, huzurlu, coşkulu taraflarına odaklanmanız da önemli. Sigara ve alkol için herhangi bir şey bile söylemeye gerek yok. Bu “tehlikeli ikili” zaten her konuda sağlığımızın canına okuyan faktörler, onlardan uzak durmak şart. Özetle tansiyonla baş etmek zannedildiği kadar stresli, zahmetli bir süreç değil.

Bu yazı dizisinde de sorularınızdan bazılarını yanıtlaması için Dr. Murat Kınıkoğlu’ndan yardım istedim. ışte Dr. Murat Kınıkoğlu’nun sorularınıza verdiği yanıtlar. Lütfen dikkatle okuyun, sürecin kolaylığı konusunda söylediklerime o zaman daha kolay inanacaksınız.

DOĞUM KONTROL HAPLARI HİPERTANSİYONA NEDEN OLUR MU

Evet. Amerika’da yapılan ve 68 bin 297 hemşirenin 4 yıl süreyle takip edildiği çalışmada doğum kontrol hapı kullanmanın hipertansiyon riskini artırdığı gösterildi.
Doğum kontrol hapı kullananlar tansiyon risklerini kullanmayanlara göre iki üç misli artırıyorlar. Bu risk artışı hap kullanımına başladıktan sonraki ilk birkaç ayda da birkaç yılda da başlayabiliyor. Zaten tansiyon yüksekliği bilinen bir kadının kombine doğum kontrol hapı almasının da tansiyonu olumsuz yönde etkilediği gösterilmiştir.

Sadece progesteron içeren doğum kontrol hapları tansiyonu olumsuz etkilemiyor ancak genelde tansiyonlu hastaların doğum kontrolü için alternatif bir yola yönelmesi daha doğru olur.

TANSİYONU OLANLAR İÇİN EN İYİ SPOR HANGİSİ

En iyi spor düzenli yapabileceğiniz spordur. Ben hastalarıma hızlı yürümelerini veya koşmalarını tavsiye ediyorum.

Bir spor salonuna üye olup da bandın üzerinde yürüyebilir, bisiklet çevirebilirsiniz. Eskiden kas geliştirme çalışmasının tansiyona iyi gelmeyeceği düşünülürdü. Journal Hypentension dergisinde haftada birkaç kez ağırlık çalışması yapan kişilerle hiç ağırlık kaldırmayanların kıyaslandığı bir çalışma yayınlandı. Ağırlık çalışması yapanlarda sistolik (büyük) kan basıncının yüzde 2, diastolik yani küçük kan basıncının ise yüzde 4 oranında düştüğü bulundu. Circulation dergisinde yayınlanan bir diğer çalışma ise haftada iki üç kez yapılan ağırlık çalışmasının tansiyonu önemli ölçüde düşürdüğünü gösteriliyor.

Sonuç olarak hastalarımıza “spor yapında nasıl yaparsanız yapın” diyoruz, ister spor salonunda ağırlık çalışın, ister çıkın koşun, yüzün, tenis oynayın, yeter ki nabzınızı hızlandırır ve terleyin.

LİMON SUYU TANSİYONU DÜŞÜRÜR MÜ

ılaç kadar etkili olmasa da düşürür. 1998 yılında Japonlar tarafından yayınlanan bir çalışma var. Tansiyonu yüksek farelere sulandırılmış limon suyu veriyorlar ve üç ayın sonunda kontrol grubuna göre tansiyonlar daha düşük çıkıyor.

Limondaki flavonoidlerin ACE grubu dediğimiz tansiyon ilaçlarındaki mekanizmaya benzer bir yolla etki yaptığını söylüyorlar. Sorumuz “Ani tansiyon yükselmesi olanlara limon suyu vermek işe yarar mı?” şeklinde olsaydı cevabım gene evet olacaktı. Başta menopoza giren kadınlar olmak üzere aniden tansiyonu çıkan yüz hastanın doksanında neden altta yatan gerginlikler ve strestir. Böyle bir hastaya bir bardak limon suyu verip “Merak etme tansiyonun hemen düşer” dediğiniz zaman genellikle işe yarar ve tansiyon birkaç puan aşağı iner.

Limon C vitamini ve P vitamini açısından zengin bir meyvedir ve faydalıdır. Domatesin de tansiyon düşürücü etkisi olduğu söylenmektedir. Yüksek potasyum içeriği nedeniyle (400 gram domates 450 mg potasyum içerir) daha akla yatkın geliyor. Benim tansiyonlu hastalara önerim şudur: Hormonsuz tarla domatesinin piyasaya çıktığı şu günlerde taze sıkılmış domates suyuna yarım limon sıkıp içsinler.

MENOPOZ TANSİYON YÜKSEKLİĞİNE NEDEN OLUR MU

Özellikle sıcak basması şikâyeti olan kadınlarda tansiyonun yükseldiğini biliyoruz. Kornel Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışmada yaşları 18-65 arasında değişen 154 kadın tansiyon holter cihazı ile takibe alınıyor.

Sıcak basması şikâyetleri olan kadınların tansiyon değerleri hem gündüz hem uykuda daha yüksek bulunuyor. Menopoz nedeniyle hormon tedavisi alanların tansiyon takibi açısından daha dikkatli olması gerekir.

X