"Özgür Bolat" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Özgür Bolat" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Özgür Bolat

Mutluluk, amaç mı araç mı?

Hafta sonu verdiğim bir seminerde insanlara amaçlarını sorduğumda, en çok verilen yanıt “mutlu olmak” oldu.

Mutlu olmak, amaç olabilir mi?

 

Mutluluk uzerine birçok araştırma yapılıyor ve farklı bakış açıları var. Ben de bugün mutluluğu amaç değil, araç olarak gören farklı bir bakış açısından bahsedeceğim.

 

Bizi nelerin mutlu ettiğine bakarsak, mutluluğun bir amaç olmadığını görüyoruz.

 

MUTLULUK İLE İLGİSİ OLMAYANLAR

 

Araştırmalara göre bize mutluluk getirdiğine inandığımız çoğu şey, aslında mutluluk getirmiyor.

 

Örneğin; para, mutluluğu artırıyor ama temel ihtiyaçları ve isteklerinizi karşıladıktan sonra, daha fazla para daha fazla mutluluk anlamına gelmiyor.

 

Eğitimli olmak ile mutluluk arasında da bir ilişki yok. Yani eğitimli insanlar daha mutlu olmuyor.

 

IQ’sü daha yüksek olan insanlar daha mutlu olur, diye bir şey de yok.

 

Yaş ile mutluluk arasında da bir ilişki yok.

 

Kariyer ve güç ile mutluluk arasında da bir ilişki yok.

 

Temel ihtiyaçları karşıladığı müddetçe sahip olduğunuz ev de etkili değil.

 

Sıcak havalar da çok etkili olmuyor. Öyleyse, insanı neler mutlu eder?

 

MUTLU EDENLER

 

Bana göre, bu konuda en önemli araştırmalardan bir tanesini, Daniel Kohneman yapmış. Ekonomi dalında Nobel ödülü almış olan tek psikolog, Kohneman. İşte onun listesi. İnsanı en çok mutlu edenler, sırasıyla şöyle:

 

Seks: Seks, listenin başında geliyor. Seksin önemini bir araştırmacı şöyle bir analoji ile açıklıyor. Öğrenci olarak çok bilgi olabilirsiniz ama testi geçemezseniz bilgi çok işe yaramaz. Seks de insanin teste başarılı olmasıdır, diyor

 

Arkadaşlık: İnsanları mutlu eden en büyük etken.

 

Dinlenme:Özellikle sevdiğiniz bir kişi ile dinlenmeniz çok önemli.

 

Din: İnsanı gerçekten mutlu eden din mi insanların içindeki inanç duygusu mu yoksa din ile gelen ilişkiler ve toplu ibadet mi bilinmiyor. Ama kesin olan bir şey var. Din insanların mutlu eden bir etken.

 

Yemek: Yeni bir yere gittiğimizde aradığımız ilk şey.

 

(Kohneman’ın listesinde en tepelerde olmamasına rağmen, başka araştırmalara göre çocuk sahibi olmak da mutluluk getiriyor. )

 

MUTLULUK ARAÇ MI AMAÇ MI?

 

Kohneman’ın listesine bakınca şunu görüyoruz. Mutluluk bir amaç değil, bir araç.

 

Ne için bir amaç?

 

Hayatta kalabilmek ve üreyebilmek için.

 

Din (araştırmada din ve meditasyon diye geçiyor) ve dinlenme, bedensel ve ruhsal sağlık için; arkadaşlık ve yemek, hayatta kalabilmek için; seks de üreyebilmek için gerekli.

 

Yani mutluluk duygusu, bizim hayatta kalabilmemiz ve ürememiz için bizi harekete geçiren bir duygu. Bu anlamda mutluluk bir amaç değil, araç.

 

Hayatta benim amacım, mutlu olmak demek de yersiz.

 

Bu mantık çerçevesinde düşündüğümüz zaman, aslında yukarda saydığım ilk listedeki şeyler de (mutluluk ile ilişkisi olmayan ev, para, kariyer, güç gibi), insanları mutlu eden şeylere ulaşması için bir araç.

 

İnsan neden daha iyi bir ev istiyor? Daha iyi dinlenmek için.

 

Neden daha çok güç istiyor? Daha iyi yemek ve seks yapmak için.

 

Ne diyor Henry Kissinger?

 

 “Güç, en büyük afrodizyaktır.”

 

Aslında bütün duygular bir araç.

 

Kıskançlık, saldırganlık, acı hissi, korku hepsi bir araç.

 

Mutluluğa bir de bu açıdan bakmak gerekiyor.

 

MUTLULUK İLE İLGİLİ BİR SORU

 

Hangi seçeneği seçerdiniz? Yanıtınızı bana gönderirseniz mutlu olurum.

 

A: Size işyerinizde saat başına 50 TL, sizinle aynı seviyede çalışanlara 25 TL verilecek.

B: Size işyerinizde saat başına 75 TL, sizinle aynı seviyede çalışanlara 100 TL verilecek.

X