"Özgür Bolat" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Özgür Bolat" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Özgür Bolat

Ergenlik ne zaman bir sorun değildir?

16 Aralık 2017

DÖRT TEMEL DEĞİŞİKLİK

Araştırmacı Daniel Siegel’e göre ergenlik döneminde bireylerde dört temel değişiklik gerçekleşiyor.

İlki, beynin duyguları yöneten kısmı daha aktif hale geliyor. Ergenler olaylara daha duygusal tepkiler verebiliyor.

İkincisi, beynin farklı bölgeleri arasındaki entegrasyon artıyor ve dolayısıyla farklı fikirler arasında daha çok bağlantı kurabiliyor. Ergenler daha yaratıcı oluyor.

Üçüncüsü, bu dönemde beyin daha çok dopamin salgılıyor. Bundan dolayı da ergenler sürekli yenilik peşinden koşuyor. Daha riskli ve saldırgan davranabiliyor.

Ve son olarak, yaşıtlarla ilişki kurma ihtiyacı artıyor.

Peki, tüm bu değişiklikler olumlu mudur yoksa olumsuz mudur?

İNSANLIK TARİHİ 

Yazının devamı...

Çocuklar neden okuldan sıkılır?

9 Aralık 2017

Nasıl mı?

Yukarıdaki soruları direkt Prof. Mihaly Csikszentmihalyi’ye sordum. İş dünyasının örgütsel sorunlarına yaratıcı çözümler üreten K2C firmasının sahipleri Erhan Feridun ve Güneş Ufuk, Csikszentmihalyi’nin Türkiye ortakları.

Prof. Mihaly ile Budapeşte’de ödüllü yazılımları Fligby kullanımı üzerine ortak bir program tasarladıklarını söyleyince, ben de uçağa atladım ve onlarla programa katıldım. Bu kapsamda, Prof. Mihaly Csikszentmihalyi ile sohbet etme ve sorularımı sorma şansım oldu.

İŞİN ZORLUĞU VE BECERİ

Prof. Mihaly, keşfediyor ki kişinin ‘becerisi’ ile yaptığı işin ‘zorluğu’ arasındaki ilişki, kişinin o işten aldığı ‘keyfi’ belirliyor. İşin zorluğu kişinin becerisinin çok üstündeyse, kişi o işi yaparken endişe duyuyor. Bu uzun süre devam ederse ‘öğrenilmiş çaresizlik’ başlıyor.

İş, kişinin becerisine göre çok kolaysa bu sefer de kişi o işten sıkılmaya başlıyor. Bir süre sonra da o işi bırakıyor.

Ama yapılan işin zorluğu, becerinin biraz üstündeyse, kişi o işten keyif almaya başlıyor. Prof. Mihaly de buna ‘AKIŞ ALANI’ diyor.

ZAMAN DURUYOR

Yazının devamı...

Çocuğunuz özgüvenli mi yoksa narsist mi olacak?

2 Aralık 2017

Acaba özgüvenin aşırısı olur mu? Aşırısı olursa, acaba bunun adı narsizm mi olur?

DEĞERLİ Mİ ÜSTÜN MÜ?

Bu soruları yanıtlamak için araştırmacı Eddie Brummelman bir analiz yapıyor. Analiz sonucunda görüyor ki yüksek özgüven ile narsizm tamamen farklı kavramlar.

Özgüveni yüksek insanlar kendilerini ‘yeterli’ ve ‘değerli’, narsist insanlar ‘özel’ ve ‘üstün’ hissediyor. 

İşin enteresan tarafı, bu üstünlüğü yardımseverlik veya nezaket gibi alanlarda değil, başarı veya zekâ gibi alanlarda hissediyor.

İLİŞKİ ŞEKLİ

Özgüveni yüksek insanlar, kendilerini diğer insanlardan ‘üstün’ görmüyor.

Kendilerini eşit gördükleri ve ispatlamak zorunda olmadıkları için, samimi ve sıcak ilişkiler kurabiliyorlar.

Yazının devamı...

Çocuklara kızmak onları nasıl etkiler?

25 Kasım 2017

 

 

Kızmanın temelinde, öfke vardır. Öfkeyi sağlıklı ve sağlıksız diye ikiye ayırmak mümkün.

Sağlıksız öfkede birey kendi yaralarını, sağlıklı öfkede değerlerini korur.

Trafikteki öfkeli insanların çoğunda, öfke sağlıksızdır ama liderlerdeki öfke sağlıklıdır. Örneğin Atatürk, Gandi, Mandela emperyalist güçlere karşı öfkeliydi. Çünkü bağımsızlık değerini koruyorlardı.

YALAN SÖYLEME

Bir baba, çocuğuna ‘yalan söylediği için’ kızdığını söyledi. Nedeni sorunca,

Yazının devamı...

Çocukları neden kendi uzantınız olarak görmemelisiniz?

18 Kasım 2017

Bu süreç çocuklara nasıl zarar verir?

ARAŞTIRMA

Bu soruları yanıtlamak için Utrecht Üniversitesi’nden Eddie Brummelman ve ekibi bir deney tasarlıyor.Ebeveynleri iki gruba ayırıyor. Bir gruptan gerçekleştiremediği hayallerini düşünmesini istiyor, diğer gruba bunları düşündürtmüyor.

Daha sonra deneklere iki farklı anket yapıyor.

Anketin bir tanesi, kişilerin gerçekleştiremediği hayallerini çocuğuna yükleyip yüklemediğini ölçüyor.

Diğer anket de ailelerin çocukları ne kadar kendilerinin bir uzantısı olarak gördüğünü ölçüyor.

Sonuçlar analiz edilince ortaya çok net bir fotoğraf çıkıyor.

Yazının devamı...

Neden insanların dış görünüşünü överiz?

9 Kasım 2017

 Aynen şöyle diyordu:

 

“Kızım 4 yaşında. Etrafımdaki insanlar çocuğumu sürekli ‘Sen ne güzel bir çocuksun öyle’ ya da ‘Prenses’ diyerek seviyor.

 

Aynı davranışı yabancılarda çok görmüyorum. Onlar daha çok çocuğumla sohbet ediyor. Bu övgü, çocuğuma zarar verir mi?”

 

O yazımda övgünün zararından bahsetmiştim ama daha önemli bir soruyu yanıtlamadık.

 

Yazının devamı...

Çocuklara neden güzel veya yakışıklı dememeliyiz?

2 Kasım 2017

“Kızım 4 yaşında. Etrafımdaki insanlar çocuğumu sürekli ‘Sen ne güzel bir çocuksun öyle’ ya da ‘Prenses’ diyerek seviyor.

 

Aynı davranışı yabancılarda çok görmüyorum. Onlar daha çok çocuğumla sohbet ediyor. Bu övgü çocuğuma zarar verir mi?”

 

ARAŞTIRMA

DOVE, tüm dünyada “Kızlarda Güzellik ve Özgüven” adlı bir araştırma yaptı.

 

Araştırmanın Türkiye ayağı, genç kızlarımız hakkında bize önemli bilgiler veriyor.

Yazının devamı...

Çocuklar neden tembellik yapar?

19 Ekim 2017

Peki, bir çocuk neden tembellik yapar?

 

TEMBELLİK

 

Florida State Üniversitesi’nden Prof. Dianne M. Tice, bir grup öğrenciyi özgüvenlerine göre ikiye ayırıyor (düşük ve yüksek özgüvenli) ve onlara iki test yapıyor.

 

İlk testin düşük beceriyi; ikinci testin de yüksek beceriyi belirlediğini söylüyor.

 

Yazının devamı...