Güncelleme Tarihi:
Deniz salyası, kötü koku ve görüntü kirliliği dolayısıyla İstanbul ve çevresini tehdit etmeye devam ediyor. Bakanlık yetkilileri başta olmak üzere pek çok bilim insanının odağında yer alan deniz salyası, derelerde de görülmeye başladı. Peki, deniz salyası neden olur? İşte denizlerimizde son durum
Taşıma kapasitesinin üstünde aşırı besin elementi girdisi nedeniyle Marmara Denizi'nin ötrofikasyon (büyük su kitlelerinde gerçekleşen alg ve plankton artışı) riski her geçen gün artıyor.
Gerekli evsel atık su arıtma tesislerinin hayata geçirilmemesi, atık suların arıtılmadan denize verilmesi, Marmara Denizi'nde su değişim hızının düşük olması ve giderek düşen çözünmüş oksijen miktarı ötrofikasyon seviyesini yükselterek ekolojik kaliteyi de düşürüyor.
Marmara Denizi'ne gerekli arıtım yapılmadan gerçekleştirilen atık su deşarjları da ötrofikasyonun ana nedenlerini oluşturuyor.
Ötrofikasyon da Marmara Denizi'nde en dikkati çekici problem olan ve "salya" olarak bilinen müsilaj oluşumlarına neden oluyor.
Marmara Denizi'nde, besin maddesi varlığının aşırı artması ve deniz suyu sıcaklıklarının yüksek seyretmesiyle aşırı çoğalan fitoplankton hücrelerinin ekosistem içinde kullanılmadan parçalanmaları sonucu denizde müsilaj oluşumları artıyor.
İstanbul Kadıköy'deki Kurbağalıdere'de deniz salyası nedeniyle beyaz tabaka oluştu. Balıkçılar deniz salyasının her sene görüldüğünü ama bu yıl daha yoğun olduğunu söyledi. Öte yandan Marmara Denizi'ndeki deniz salyası su altını da sardı.
Kadıköy'de Kurbağalıdere'de su yüzeyinde, deniz salyasından (müsilaj) kaynaklı beyaz tabaka oluştu.
Marmara Denizi'nde birçok noktada görülen deniz salyası, Kurbağalıdere'de de etkili oldu.
Teknelerin bulunduğu kısmı kaplayan müsilaj nedeniyle beyaz tabaka oluşurken balıkçılar, bu durumun her sene görüldüğünü ancak bu yıl yoğunluğun daha fazla olduğunu ifade ettiler.
MARMARA DENİZİ'NDEKİ SALYA SU ALTINI DA SARDI
BİR süredir Marmara Denizi'nde yaşanan ve endişeye neden olan deniz salyası, belgesel yapımcısı ve su altı görüntüleme yönetmeni Tahsin Ceylan tarafından su altında görüntülendi.
Türkiye Sualtı Sporları Federasyonu Çevre Kurulu Başkanı, belgesel yapımcısı ve su altı görüntüleme yönetmeni Tahsin Ceylan tarafından Gemlik, Mudanya sahillerinde gerçekleştirilen çekimlerde elde edilen görüntülerde, canlılığın azaldığı, bazı bölgelerde ise tamamen yok olduğu gözlendi. Ceylan, deniz salyasının su altındaki izlerini 'trajedi' olarak nitelendirdi.
Esas trajedinin suyun altında yaşandığına dikkat çeken Tahsin Ceylan, midyelerin üstünün bu tabaka ile kaplandığını belirterek, “Tanık olduğumuz gerçeklik doğanın haykırışı, gözyaşlarıdır. Doğa intikamını mutlaka alacaktır" dedi.
Yaşanan süreçte pandeminin de etkili olduğunu ifade eden Tahsin Ceylan, nüfus yoğunluğu ve aşırı tüketimin bu olayı tetiklediğini kaydetti.
Özellikle Marmara ve Karadeniz'deki azot ve fosfor yoğunluğuna dikkat çeken Tahsin Ceylan, şu bilgileri verdi:
“Soluduğumuz havanın içindeki oksijenin yüzde 70'ini denizlere borçluyuz. Bunun yüzde 50'si de tek hücreli canlılar dediğimiz fitoplanktonların fotosentezinden geliyor. Fitoplanktonların büyük bölümünü dinoflagelat dediğimiz türler oluşturuyor. Bunlar organik maddeyi çözen türler. Öldükleri zaman bakteriyel parçalanma yaşıyorlar ve ortamdaki oksijeni hızla tüketiyorlar. Bu tüketimin sonunda anoksik bir alan oluşuyor ve o bölgede yaşayan canlıların yaşamı risk altına giriyor. Son günlerde Marmara Denizi'nde yaşadığımız olay tam da budur."
Azot ve fosfor açısından riskli bu bölgelerin evsel atık tehdidiyle karşı karşıya olduğunu aktaran Ceylan, "Bölgelerimizdeki arıtma tesisleri, yapılan yatırımlar, artan nüfus baskısı karşısında yetersiz kalıyor. Kıyısal alanların yüzde 82'sinde ise hala arıtma sistemi bulunmuyor. İnsanlık bu şekilde kendi sonunu hazırlıyor" dedi.
Marmara Denizi'nde etkili olan ve balıkçıları zor durumda bırakan deniz salyası (müsilaj) Mudanya sahillerini de kapladı.
Yat limanında, deniz salyasının balıkçı teknelerinin çevresini kapladığı görüntüler dron kamerasına yansıdı. Uydu fotoğraflarında salyanın Marmara Denizi'nin büyük bir bölümünde etkili olduğu ve Mudanya açıklarında ise halka oluşturduğu görüldü.
Marmara Denizi'nde şubat aylarında görülmeye başlanan ve yaklaşık 3 aydır etkili olan deniz salyası, Bursa'nın Mudanya ilçesinin sahil kesimini de kapladı. Deniz salyası teknelerin etrafını çevreledi. Yaşanan deniz kirliliği, görenleri şaşkına çevirdi. Bölge, dron ile havadan görüntülendi.
Deniz salyası nedeniyle zor anlar yaşadıklarını belirten balıkçı Engin Ünsal, "Hava sıcaklığının 20 dereceyi geçmesiyle birlikte dipte biriken salyalar su yüzüne çıktı ve görüntü kirliliğine neden oldu.
Bizlere de zararı oldu. Su soğutmalı teknelerdeki makinelerin motorlarında arızaya sebep oluyor.
Şu an denizin yüzeyine çıktı fakat bir ay öncesine kadar balıkçıların ağlarına yapışıyordu. Balık yakalamalarına engel oluyordu. Şu anlık bu zararlarını biliyoruz" dedi.
İstanbul Teknik Üniversitesi Meteoroloji Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Barış Önol'ün yayınladığı 4 Mayıs tarihli uydu fotoğrafında müsilajın boyutunun Marmara'da ulaştığı boyutu ortaya koyuyor.
Fotoğrafta denizin bir çok noktasında sarı şekilde görülen müsilaj, Mudanya açıklarında halka oluşturduğu, Gemlik Körfezi kıyılarında da yoğunlaştığı görülüyor.
Balıkçı İsmail Gedik de “Müsilaj bizi oldukça etkiliyor. Ağlarımızı attıktan 20 dakika sonra ağların gözleri kapanıyor. En son ağı dün akşam attım. Ağa balıklar müsilaj yüzünden gelmiyor.
Ocak ayından bu yana süreç bu şekilde devam ediyor. Teknemizin deniz suyu soğutma sistemi var. Müsilaj yüzünden teknenin içinde bulunan filtreler tıkanıyor. Bu da bize en az 10 bin liralık bir zarar demek. Aslında bu zamanlar bizim en çok çalışmamız gereken dönemler ancak deniz salyası bizi mahvetti” dedi.
Olta balıkçılığı yapan Ramazan Dereli ise ,“Müsilaj biz balıkçıları çok etkiledi. Müsilaj her geçen gün şiddetini arttırarak devam ediyor. Şu an Marmara Denizi nefes alamaz hale geldi.
Ben oltacıyım olta atarken deniz salyası tellere takılıyor. Ağ atan arkadaşlarım 20 dakika sonra ağları çekmek zorunda kalıyor. Attıkları ağları bulamayanlar da var. Müsilaj son bir aydır kendini çok hissettirdi. Hiç bu kadar yoğun olmamıştı. Mart ayından bu yana 1 kilo istavrit tutabildim.
Eskiden 15 dakikada 3 kilo balık tutabiliyorduk. Deniz salyası bizi yıldırdı. Denizden, meslekten soğuttu. Yetkililerin bir an önce bu duruma bir çözüm bulmasını istiyoruz” diye konuştu.
Marmara balıkçısının çok sıkıntılı bir dönem geçirdiğini söyleyen İstanbul Bölgesi Su Ürünleri Kooperatifleri Merkez Birliği (SÜRKOOP) Başkanı Erdoğan Kartal, “Ocak ayından bu yana balıkçıların tamamı çalışmıyor. Bütün balıkçılarımız üç ay önce kendiliğinden paydos etti.
Karadeniz’de bu sene işler iyiydi ancak Marmara denizi bu sene balıkçısına ekmek vermedi. Balıkçılarımız ağlarına atsa da müsilajdan dolayı ağı almakta çok sıkıntı yaşıyor. Bazı balıkçı arkadaşlarımızın ağları kayboldu” diye konuştu.