Güncelleme Tarihi:
Bahar döngüsünü yaşadığımız bugünlerde alerjik reaskiyonlar sık karşılaşılan bir durum. Özellikle çocukları etkileyen bu duruma neden olan alerjenlerden korunma ise tedavinin belki de en önemli basamağı. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Bircan Hızlı Karabacak, ilkbahar mevsiminde görülen alerji türlerine ve bunlardan nasıl korunulacağına değiniyor.
Alerjiden korunmak için uygulanabilecek çevresel kontrol önlemleri aynı zamanda tedavi için ihtiyaç duyulan ilaç miktarının da azalmasını sağlayacaktır. Çevresel kontrolün sağlanması konusunda polen, mantar sporları gibi dış ortam alerjenleri ya da sigara dumanı, hava kirliliği, solunum yolu enfeksiyonları gibi tetikleyicilere karşı tüm şartlar zorlanarak önlem alınması gerekiyor.
Ev tozu akarları, hayvan tüyleri, böcekler ve bazı mantar türlerini içeren iç ortam alerjenleri ile dış ortam alerjenlerinin solunum yoluyla alınması durumunda çocuklarda burunda kaşıntı, akıntı, tıkanıklık, hapşırık gibi allerjik rinit belirtileri; gözlerde kaşıntı, sulanma, kızarıklık ve şişlikle ilerleyen alerjik konjonktivit durumu ortaya çıkabilir. Bu alerjenler astımlı hastalarda öksürük, hırıltı, nefes darlığı ile seyreden astım ataklarını da tetikleyebilir. Deriyle temas halinde ise kızarıklık, kaşıntı ve kuruluk şeklinde ortaya çıkan egzema görülmesi beklenir.
Her yıl belirli mevsimlerde farklı tip bitkiler ve ağaçlar kendileri için uygun sıcaklık ve nem oranının oluşmasıyla çiçek tozlarını yani polenlerini çevreye bırakırlar. Polenler, özellikle rüzgar ile taşınanlar belirtilere yol açar. Gün içerisinde özellikle sabah erken saatlerde ve öğle saatlerinde yoğun olarak soluduğumuz havada bol miktarda polen bulunur. Yağmur yağdıktan sonraki ilk birkaç saat içinde ve ayrıca akşam saatlerinde polen yoğunluğu büyük oranda azalmaktadır. İlkbaharda ve yaz mevsimi başlangıcı olan Nisan ve Mayıs aylarında havada çayır (çimen) ve ağaç polenleri yoğun olarak bulunur.
En önemli ev içi alerjen ev tozu akarlarıdır. Ev tozu akarları eklem bacaklılar ailesinden olup gözle görülemeyen ancak mikroskopla seçilebilen küçük canlılardır. Özellikle sıcak ve nemli ortamları çok sever ve hızla çoğalırlar. İnsanlarda alerjiye neden olan bu akarlar insanların deri döküntüleri ile beslenirler. Ev içi, okul gibi kapalı alanlar ile halı, yatak, kumaş kaplı mobilyalarda ve tüylü oyuncaklarda bulunurlar. Ölmüş akarlar ve akarların dışkıları alerjiye neden olur. Akarların neden olduğu bulgular sonbaharda artar ve kış dönemine kadar yayılır.
Çok çeşitli alerjenlerin yarattığı alerjik etkileri en aza indirmenizi sağlayacak önerileri Dr. Karabacak şöyle sıralıyor:
•Polenlerin yoğun olduğu mevsimlerde özellikle sabah ve öğle saatlerinde, kuru ve rüzgarlı günlerde zorunlu değilse dışarıya çıkmayın; oiknik yapmayın; ev ve araba pencerelerini kapalı tutun; dışarı çıkmanız gerekiyorsa maske, gözlük ve siperlikli şapka kullanın.
•Arabanız ve evinizdeki klimalar ve filtrelerin bakım ve değişimlerinii zamanında yaptırın.
•Saç ve vücuttaki polenlerin temizlenmesi için polen mevsiminde akşam dışarıdan eve geldiğinizde duş alın, bunu yapamazsanız en azından kıyafetlerinizi değiştirin; el, yüz ve saçlarınızı bol su ile yıkayın.
•Polen alerjiniz varsa yatmadan önce burnunuzu sprey, damla veya bol su ile yıkayın.
•Halı ve yatakların altı haftada 1-2 kez süpürün. Süpürdükten sonra ortamı mutlaka havalandırın.
•Odalarınızı yaz ve kış aylarında, günde 30 ila 60 dakika pencereleri açarak havalandırın.
•Çarşaflarınızı her hafta, yastık ve yorganlarınızı ise ayda bir kez, akarların öldüğü 60 derecenin üzerindeki ısıda yıkayın.
•Yastık veya yorganınızı sentetik malzemeden seçiln; akar üremesini kolaylaştıran kuştüyü, kaztüyü ve yünden kaçının. Yastık ve yorganlar için mümkünse anti-akar kılıflar kullanın.
•Özellikle çocuk odalarında duvardan duvara halı ve kalın kumaş perdelerden kaçının. Mümkünse çocuk odasında halı kullanmayın; perdenizi kolay temizlenen ince tül veya stor perde şeklinde seçin.
•Aşağıdaki yatakta uyuyan çocuk üst yataktan gelen akarlara da maruz kaldığı için çocuk odalarında ranza kullanmayın.
•Toz tutan giysiler, içi doldurulmuş veya tüylü oyuncaklardan kaçının, alındıysa bunları çocuk odasında tutmayın. Kitap, oyuncak ve giysileri kapalı dolaplarda muhafaza edin.
•Tüylü oyuncakları ayda bir kez plastik bir torbaya koyarak buzlukta bir gece bekletin.