"Vahap Munyar" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Vahap Munyar" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Vahap Munyar

Formülü kiliselerde denedi, Türkiye’de cami güçlendiriyor

LIHTENŞTAYN’da 1941’de Martin Hilti tarafından kurulan Hilti’nin Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Mehmetçik Kalay’la buluşmak üzere Ataşehir’deki şirket merkezine girince “açık ofis” uygulaması dikkatimi çekti.

Kalay’ın masasının bulunduğu noktaya doğru geçerken şu bölümleri gördüm:
- Mutfak, oyun alanı, uyku odası...
Kalay, söze öne çıkan ürünlerinden girdi:
- Çivi çakma tabancası satışlarımızın yüzde 30’unu oluşturuyor. Yumuşak zeminlere uygulanan “kimyasal dübel” metro istasyonlarında da kullanılıyor. Ayrıca deprem onaylı mekanik dübel kullanımı da yaygınlaşıyor.
Söz depremden açılınca geçen yılın ilk yarısında rekor kırdıkları satışı anımsadı:
- Hilti’nin Donatı Tarama Sistemi PS200 adlı cihazından 81 ildeki Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine verdik. Bununla birlikte geçen yılın ilk yarısında söz konusu cihazın satışında dünyada ilk sıraya biz oturduk.
- Bu cihaz ne işe yarıyor?
- Depreme dayanıklılık denetiminde kullanılıyor. 10 katlı bir binanın kontrolü klasik parça alma yöntemiyle 10 gün sürebiliyor. Bu cihaz aynı binanın bir günde taranmasını sağlıyor. Demir yoğunluğu, betondaki malzemenin niteliği bu cihazla görülüyor. Net anlaşılamayan durumlarda parça alma yöntemine de başvuruluyor.
Klasik parça alma yönteminin yarattığı tedirginliğe işaret etti:
- Depreme dayanıklılığından şüphe edilen bir binanın kolonlarından parça almak, tedirginlik yaratabiliyor. Donatı Tarama Sistemi bu tedirginliği de ortadan kaldırıyor.
Ardından uzun metrajlı delim sisteminden örnek verdi:
- Tarihi yapılardaki bazı renovasyon projeleri, aynı zamanda güçlendirme de içeriyor. Klasik yöntemle binanın tavanından çelik gerdirerek güçlendirme yapılıyor. Bu yöntem, kötü bir dış görünüşle binanın tarihi dokusunu bozuyor. Hilti’nin uzun metrajlı delim sistemi, kötü görüntüyü önlüyor.
Başta kiliseler olmak üzere bu yöntemi İtalya’da denediklerini vurguladı:
- Sistem tarihi binalarda duvarların içerisinden boylu boyunca delik delme (50 metreye kadar) imkanı sağlıyor. Bu sayede çelik, duvarın içerisinden geçtiği için tarihi dokuda görüntü bozulması olmuyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı’yle birlikte bu yöntemi Türkiye’de camilerde gerçekleştirme olanağı bulduklarını kaydetti:
- Nasuh Ağa Camii dahil olmak üzere Kütahya Simav’da 3 camide bu uygulamayı gerçekleştirdik. Yeni başlayan bu proje çerçevesinde camiler de dahil olmak üzere birçok tarihi yapı için proje ofisleri ve üniversitelerle görüşmelerimiz sürüyor.
Türkiye, mevcut binalarda depreme dayanıklılık kontrolü ve güçlendirmenin önemini 1999 Marmara Depremi’yle anladı.
Türkiye’nin Japonya ve ABD ile birlikte Donatı Tarama Sistemi’nin en iyi müşterileri arasında yer alması, konunun önemsendiğini ortaya koyuyor...
17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin yıldönümünde, “dayanıklı bina” konusu üzerinde ısrarla durmak gerektiğini bir kere daha iyice anımsamak gerekiyor...

Fikirtepe, ‘deprem laboratuvarı’ gibi

HİLTİ Türkiye ve Orta Asya Genel Müdürü Mehmetçik Kalay, İstanbul Teknik Üniversitesi’nin (İTÜ), İstanbul Kalkınma Ajansı’yla birlikte Fikirtepe’de yürüttüğü deprem simülasyonu projesine sponsor olduklarını belirtti:
- Fikirtepe’de kentsel dönüşüm çerçevesinde yıkımı gündeme gelen bazı binalar, bu projede laboratuvar gibi kullanılıyor. Deprem simülasyonu, seçilen binalara doğrudan uygulanıyor.
Kalay, projeden sorumlu İTÜ İnşaat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Alper İlki’nin şu sözlerini aktardı:
- Simülasyon çerçevesinde deprem yaşattığımız bina, beklediğimiz performansı sergiledi. Bir kara daha gördük ki, depremlerde genellikle çok çok kötü ve pek çok hatanın bir arada yapıldığı binalar yıkılıyor ya da yıkılacak düzeyde hasar görüyor. Kalay, kullanılan ürünleri sağlamalarının yanısıra doktora öğrencilerine burs verdiklerini kaydetti...

X