"Uğur Gürses" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Gürses" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Gürses

Orta sınıfı büyütmede 2007 sonrası patinajı

Küresel servet dağılımı üzerine Credit Suisse tarafından yayımlanan Küresel Servet Raporu, Türkiye’de orta sınıfın servet açısından da patinaja girdiğini gösteriyor. Dün yayımlanan rapora göre, Türkiye’de 2000 yılında orta sınıf ve üstünde 6 milyon kişi varken, 2015’de bu sayı 5.7 milyona düştü. Halbuki 2000-2007 arasında, bu gruba dahil olanların sayısındaki artışın ilave 3 milyon olduğu verilerde yer alıyor. Peki, ne olmuş da bunu eritmişiz? Küresel krizle birlikte bu artış ortadan kalkmış; 2008’de 2 milyon, 2008-2015 arasında da 1.4 milyon azalış kaydedilmiş.

Türkiye kişi başı milli gelirde nasıl ki 2010’da 10 bin dolara ulaşıp 5 yıl orda patinaj yapıp 2015’le birlikte bunun altına düşmeye, geriye sarmaya başladıysa; servet açısından orta sınıfı büyütme fırsatını da heba etmiş görünüyor.

Raporda, Türkiye’de serveti 10 bin doların altında olan yetişkinlerin oranı 2014’de yüzde 75’ten 2015’te yüzde 73’e düşerken, 10 bin-100 bin dolar aralığında olanların payı 1.8 puanlık artışla yüzde 24.6’ya çıkmış. Bir milyon dolar ve üzeri serveti olanlar ise binde 1 azalmış. Ultra zenginlerin servetindeki erime, servetteki GINI katsayısını da iyileştirmiş; 2014’deki 84.3’ten 2015’de 82.1’e gerilemiş.

Gelişmişlerle mesafe açık

Raporda Türkiye’deki orta sınıfın oranı, diğer gelişen ülkelere göre yüksek hesaplanıyor. Ancak gelişmiş olanlarla mesafe oldukça açık. Türkiye için servette orta sınıf, IMF’nin satın alma gücü paritesi hesabından hareketle 22 bin dolar-220 bin dolar aralığı olarak tanımlıyor. Türkiye’de orta sınıfta yer alan yetişkinlerin oranı yüzde 9.9 olarak hesaplanmış. Yani 5.2 milyon kişi bu grupta. Türkiye’de servette orta sınıf sayılan kişiler, toplam ülke servetinin de yüzde 27.8’ini elinde tutuyor.

Her ülke için farklı orta sınıf eşiği tanımlıyor. Örneğin ABD’de 50 bin-500 bin dolar aralığı belirlenmiş. Buradan hareketle, orta sınıf içinde yer alan yetişkinlerin oranı gelişmiş ülkelerde çok yüksek. En iyi örnekler; Avustralya’da yüzde 66.1 iken, İtalya’da yüzde 59.7, Norveç’te yüzde 56’da. Orta sınıfın oranı; Hindistan’da yüzde 3, Rusya’da yüzde 4, Mısır’da yüzde 5, Brezilya’da yüzde 8.

Küresel boyutta orta sınıfın; küresel yetişkinlerin yüzde 14’ünü oluştururken, toplam servetin yüzde 32’sini elinde tuttuğu hesaplanmış. Küresel orta sınıfta yer alan kişi sayısının, 2000 yılında 664 milyondan yüzde 27’lik artışla 2015’de 664 milyona geldiği not ediliyor. Küresel yetişkin sayısındaki artış ise yüzde 31 olmuş. Yani, orta sınıf gücünü korumuş.

Kurdan 10 milyarder kaybetmişiz

Bir başka ayrıntı da, Türkiye’deki milyarder sayısının, 2015’de 10 kişi azalarak 27 kişiye düştüğü görülüyor. Buradan milyarderlerin azaldığı değil, milyarderlerin servetlerinin, döviz kuru artışı nedeniyle dolar karşılığının azaldığını dikkate almak gerekiyor.

Ultra yüksek servet tablosunda da, ‘Kırılgan Beşli’ ülkeleri içinde Türkiye ve Brezilya’nın en sert etkilenen iki ülke olduğu dikkat çekiyor.

10 bin dolar altı servetten, 10 bin-100 bin dilimine gözlenen iyileşmenin de konut fiyatlarındaki yükselişten kaynaklandığını tahmin ediyorum.

Küresel Servet raporunda Türkiye’deki ortalama servetin 19 bin 301 dolar, ortanca değerin de 4 bin 469 dolar olduğu not ediliyor.

Dünyada da servet eridi

Geçen yıl 7.2 milyarlık küresel nüfus içinde 36.1 milyon kişinin serveti 1 milyon doların üzerinde iken, bu yıl 33.7 kişiye düşmüş.

Serveti 100 bin doları aşan kişi sayısı geçen yıl 407 milyon kişi iken, bu yıl 382 milyona gerilemiş. 100 bin dolar üzerindekiler grubunda, Kuzey Amerika ve Avrupalılar geçen yıl bunun 296 milyonunu oluştururken; bu yıl 324 milyonunu oluşturuyor.

Orta sınıfı büyütmede 2007 sonrası patinajı

Orta sınıfı büyütmede 2007 sonrası patinajı

ugurses@hurriyet.com.tr

X