"Uğur Cebeci" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Uğur Cebeci" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Uğur Cebeci

Ultra uzun uçuş yarışı

18 Ekim 2017

Düşünün bir Singapur-New York seferi. Neredeyse 19 saat sürecek. 

Ekonomi sınıfında orta bölümde en ortadaki koltukta oturuyorsunuz. 19 saat orada.  Toplam yolculuk süreniz havalimanları kontroller vs. ile 24 saati geçiyor. Peki astronotlar nasıl çok daha dar bir alanda ve yer çekimsiz ortamda günlerce yaşıyorlar? Tabi o, tarifi yapılmış başka bir iş.

Hiçbir yere inmeden, gideceğiniz yere direkt uçmak elbette artıları olan bir şey. Ama 17-18 hatta 19 saat dar bir mekânda yaşamaya ne kadar tahammül edebilirsiniz? Çok zor ve meşakkatli görünüyor...

Giderek gelişen ve daha az yakın harcayan ultra uzun menzilli uçaklar piyasaya girdikçe hava yolları da direkt uçuş menzillerini uzatıyorlar.

Boeing 787-9 modeli bu tür uçuşlar için uygun görünüyor. Ama en uzun uçuşlar için daha az yakıt harcayan Airbus A350-900ULR ve Boeing 777-8 gelecekte ultra uzun uçuşların lideri olacaklar. 2020 yılında ya da biraz önce teslim edilecek 777-8 alacak olan Emirates, Dubai’den Peru, Mexico City gibi çok uzak noktalara direk uçuş planlarını yapıyor.

Ultra uzun uçuşlarda bir yolcunun kesin ölümü halinde cesedin konacağı yer bile planlanıyor. Bu fikir ürkütücü gelse de hava yolları uçaklarını yolda indirmeden ultra uçuşu gerçekleştirebilmek için her türlü hesabı yapıyorlar. Singapur’dan New York’a sürecek 19 saatlik bir uçuşta elbette wifi hizmeti ücretsiz olacak gibi görünüyor. Uçakların kabini içi eğlence sistemlerinde 2500’den fazla içerik olacak. Bu da 500 civarında film, bir o kadar TV kanalı, Binlerce müzik albümü ve bilgisayar oyunları...

Uçaklarda verilen amenity kit denen içinde uyku gözlüğü, çorap, nemlendirici vs. olan çantalar da büyüyecek ve içlerindeki ürünlerin miktarı çoğaltılacak.

Yemekler çok daha fazla olacak ve tercih için uçuştan önce özel hatlardan sipariş verilebilecek. İçki yelpazesi geniş olacak ama yine aşırı içen yolcu kabin ekiplerince daha sıkı izlenecek. İşin dozu kaçınca içki servisi o yolcuya yapılmayacak. Uçuşun güvenliği, kabin içinde çıkacak kavgalara karşı daha ciddi ve toleranssız kurallar konulacak.

Yazının devamı...

Ucuzcuların gözü uzaklarda

11 Ekim 2017

Adları ‘low cost’ olan düşük maliyetli havayolları, kıtalararası uçuşlara başladılar. Yepyeni bir konsept doğdu. Norwegian Havayolları -ki bir ucuz taşıyıcı, 228 Pound’a uçulacak Amerika’ya sadece 69 Pound’tan bilet satıyor. Yani neredeyse 3’de bir fiyatına uçuyor.

Tabii uçakta ikram falan yok. Bir şey isterseniz, su hariç parayı bastırıyorsunuz. Şirket, uzun menzilde Boeing 787 diye bilinen gövdesinin tamamı kompozit uçaklarla bu uçuşları gerçekleştiriyor.

AirFrance’ın yeni kurduğu alt marka ‘Joon’ da uzaklara çok ucuza uçmaya başlıyor. Bu seferler için şirket Air France bünyesinden çıkan Airbus 330 ve 340 uçaklarını kullanacak. Bilet fiyat politikası da Norwegian gibi olacak.

Singapur Hava Yolları’nın alt markası Scoot kabinde birçok yenilikle uzaklara uçan bir havayolu. Özellikle Singapur’dan Avustralya’da bir kaç noktaya uçuyor. Boeing 787 kullanan şirket, kabin içi eğlence sistemini kendi tabletinize ücret karşılığı uçaktaki internet üzerinden yüklüyor. Avustralyalı Qantas Havayolları’nın alt markası Jetstar da Phuket Adası, Bali gibi turistik yerlere ucuz fiyatlarla tarifeli uçuşlar yapıyor. Almanya tarafında ise uzun menzilli operasyona başlayan Eurowings, uçuş ağına filosuna ekleyeceği yeni uçaklarla Miami’yi ekliyor.

Yazının devamı...

Uçuşlar durmadan pist yaptılar

4 Ekim 2017

ATATÜRK Havalimanı Dış Hatlar Terminali ile havacılığa adım atan TAV, bugün 17 ülkede, 76 havalimanında operasyonuyla Türkiye’nin bir dünya markası. Bu büyüme, 2005’te alınan Gürcistan’ın Tiflis Havalimanı ihalesiyle başlamıştı. 2007’de Tiflis’i Batum izledi. Terminal işletmelerini de TAV yaptı. O yıllar Gürcistan’da başkent Tiflis ile Batum’un havayolu yolcu sayısı toplamda 500 binin biraz üzerindeydi.

Aradan yıllar geçti. Rusya ile savaş yaşayan ama sonrasında hızla toparlanan Gürcistan, bölgenin en önemli turizm noktalarından biri haline geldi. Geçen yıl 3,5 milyon ülke nüfusuna karşılık, 7 milyon turist ağırlamasındaki en büyük faktör, havalimanlarıydı.

TAV, Gürcistan’ı ‘uçuş ağına’ almıştı. THY’nin bir zamanlar haftada 3 gün uçabildiği Tiflis’e bugün THY, Pegasus ve AtlasGlobal haftada 33 kez uçuyor. Gürcüler THY ile İstanbul’dan dünyaya dağılıyor.

60 MİLYON DOLARLIK YATIRIM

Son 10 yılda yolcu sayısını 5 kat artıran Tiflis için TAV düğmeye bastı. 60 milyon dolarlık yatırım ile 12 bin metre karelik yeni bir terminal inşa etti. Açılışı da Gürcistan Başbakanı Giorgi Kvirikaşvili, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı Ahmet Arslan, Türkiye’nin Tiflis Büyükelçisi Zeki Levent Gümrükçü, Devlet Hava Meydanları İşletmesi (DHMİ) Genel Müdürü Funda Ocak, TAV Havalimanları İcra Kurulu Başkanı Dr. Sani Şener, İcra Kurulu Başkan Yardımcısı Serkan Kaptan ve TAV Georgia Genel Müdürü Mete Erkal yaptı.

EN ÇOK TÜRKİYE’DEN

Yeni açılan ve gelen yolcu için kullanılan terminalle birlikte yolcu kapasitesi yıllık 4 milyona çıkarıldı. Eski terminal giden yolcu terminali oldu. İki terminal cam köprü ile bağlandı. Uçakların yanaşacağı köprü sayısı da 5 oldu. Ek pasaport kontrol masaları ile birlikte havalimanında operasyon daha hızlı yapılabilecek.

Yazının devamı...

Boeing - Airbus THY için kapıştı

27 Eylül 2017

KISA ve orta menzilde uçak siparişini A321neo ve 737MAX serisi ile tamamlayan Türk Hava Yolları (THY), uzun menzilde ilk büyük ön anlaşmayı Amerikan Boeing şirketi ile yaptı.

New York’taki imza töreninde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da katıldı.Kıtalararası seferlerde daha az yakıt harcayan, çift motorlu uçaklar üzerinde duran THY, alım ihalesini resmen başlattı.

Ön anlaşmayı Boeing’le yaparken Airbus ve motor imalatçıları General Electric ile Rolls Royce’tan da teklif istedi. Kesin siparişin yıl sonundan önce verilmesi planlanıyor.


Yazının devamı...

Bölgemiz çok bölgesel uçağımız yok

20 Eylül 2017

Yerli uçak ne oldu?

Bir heyecanlandık, çok heyecanlandık. Ama arkası gelmedi. Belki bilmediğimiz hazırlıklar yapılıyordur. Umarım öyledir.

Bir yerinden başlamak gerekiyor bu işe. Çok geç kaldık. Havacılığın her dalında çok geç kaldık.

Hâlâ bir bölgesel uçağımız bile yok. Düşük maliyetlerle Türkiye’nin kentlerini, popüler kasabalarını çapraz bağlayacak. Sınır kentlerinden komşu ülkelere vızır vızır işleyecek uçağımız yok.

Yazının devamı...

Sırada Sydney var

13 Eylül 2017

LONDRA’dayız. Knightsbridge’te yürüyoruz. Türk Hava Yolları Yönetim Kurulu ve İcra Komitesi Başkanı İlker Aycı ile sohbet ediyoruz. Tabii Basın Müşaviri Yahya Üstün’ün gözleri üzerimizde.

İlker bey diyor ki, “Kimse ile kavga etmeden büyümeyi sürdürüyoruz. Tek amacımız var; yolcumuzun güveni ve konforu. Bunun içinde sağı-solu yıkarak, kavgalar yaparak, rekabet koşullarını zorlayarak bir şeyler yapma planımız yok”

İşte serin bir Londra günündeki sohbetimizin ana başlıkları:

Ne Amerika’daki 800-1000 uçaklık filolarla işimiz var, ne de Çin’deki havayolları ile. Dev havayolu olacağız gibi saçma projeksiyonlarımız yok. Kendi coğrafyamızdan büyüyoruz. Ve nezaketi asla elden bırakmadan bunu yapıyoruz.

Asya’da büyüyeceğiz. Latin Amerika’da daha çok noktaya uçacağız. Afrika’da elde ettiğimiz başarıyı o kıtada yaygınlaştıracağız.

SYDNEY’E SEFERLER 2018’DE

Sydney’e geçen yıl uçacaktık. Ama çok sorun yaşadık. Terör, darbe girişimi vs... Bu nedenle erteledik. Önümüzdeki yıl mutlaka uçacağız.

Latin Amerika’da Mexico City var. O uçuşu Cancun ile bağlayacağız. Çok yüksek havalimanı olduğu için Mexico City’den direkt gelmek pek mümkün değil. Bunun yerine Cancun’dan yakıt alarak direkt uçuş planlıyoruz.

Yazının devamı...

THY’ye Süper Jumbo jet

6 Eylül 2017

TÜRK Hava Yolları (THY), dünyanın en büyük yolcu uçaklarından Süper Jumbo Jet olarak da bilinen Boeing 747-8i’den 8 adet almak için masaya oturdu. Leasing olarak adlandırılan finansal kiralama yöntemi ile filoya katılımı planlanan uçaklar, THY’nin en uzun seferlerinde kullanılacak. Alım gerçekleştiğinde THY, aynı gün birden fazla sefer yaptığı noktalara uçuşları bire düşürecek. Üç uçuşlu hatlarda ise iki sefer 747-8i ile yapılırken bir uçuş da Boeing 777-300ER’lar ile gerçekleşecek. Bu alım hayata geçerse imalatı azaltılan dört motorlu 747 Jumbo yeniden doğacak.

410 YOLCU TAŞIYABİLİYOR

Koltuk kapasitesi üç sınıfta 410’a kadar çıkabilen uçakta THY için özel bir kabin tasarımı yapılacak. Boeing, standart donanımlı fiyatı 386.8 milyon dolar olan uçak için THY’ye bugüne kadar hiçbir havayolunun vermediği kadar düşük bir teklifte bulundu. ABD’li imalatçı Boeing, 2008’de 1969’dan bu yana imal ettiği 747 Jumbo Jet’in yeni nesil modeli için düğmeye bastı. Uçağın gövdesi uzatıldı. Yeni kanat ve motor teknolojisi Boeing’in kompozit gövdeli 787’sinden alındı. Uçağın Şubat 2010’da önce kargo modeli olan 747-8F (F-Freighter-kargo), ardından da mart 2011’de yolcu modeli 747-8i ilk uçuşunu yaptı. 747-8’deki ‘i’ harfi, ‘intercontinental’ yani kıtalararası uçuşu temsilen verildi. 747-8’nin yolcu modeli halen Alman Lufthansa, Kore ve Air China Havayolları tarafından kullanılıyor.

Air Force One olarak adlandırılan ABD Başkanlık uçakları için de 747-8i seçildi. Boeing, 45’i yolcu ve VIP, 88’i de kargo toplam 133 uçak siparişi aldı. Bunların 115’i teslim edildi.

Süper Jumbo’nun yolcu modeli tek sınıfta 605 koltuklu. Kargo modeli ise 137 ton yük taşıyabiliyor.

Boeing, 747-8’den toplam 133 sipariş aldı.

Yazının devamı...

THY Lufthansa’yı solladı

30 Ağustos 2017

ROUTESONLINE tarafından hazırlanan Avrupa havacılığının Temmuz 2017 rakamlarına Türkiye damga vurdu. Haziran ve Temmuz ayları karşılaştırıldığında Türk Hava Yolları (THY) yüzde 13.6’lık büyüme ile sunduğu koltuk kapasitesinde Avrupa’da Lufthansa’yı geçerek üçüncülüğe oturdu. İlk iki sırada ise düşük maliyetli İrlandalı Ryanair ile İngiliz Easyjet yer aldı. Yani THY, Avrupa’daki ucuzcular dışında ana taşıyıcılar arasında en çok koltuk arz eden şirket oldu.

 

İSTANBUL FRANKFURT’U GEÇTİ

Aylık yüksek sefer kapasitesi sunulan hatlarda ilk beşe Türkiye’den iki nokta girdi. İstanbul Atatürk-İzmir Avrupa’nın en çok koltuk kapasitesi sunulan ikinci hattı haline geldi. Beşinci sırada ise İstanbul Atatürk-Antalya yer aldı. Avrupa’da en çok koltuk kapasitesinde birinci Londra Heathrow-Dubai uçuşları oldu. Havalimanı kapasitesinde ise İstanbul Atatürk Havalimanı Frankfurt’u geride bırakarak üçüncülüğe yüzde 10.3’lük kapasite artışı ile oturdu. Rakamlar, İstanbul’un geçen yıl yaşanan krizi geride bıraktığını ortaya koydu. 

 

SABİHA GÖKÇEN’İ KİM ALIR?

İSTANBUL Sabiha Gökçen Havalimanı satılık. Ama öyle tamamı falan değil. Sadece yüzde 30’u satılık. Peki gerisi? Şimdilik satılık değil. Yani gidip yüzde 30 için parayı yatıracaksınız. Yakayı kaptıracaksınız. Sonrası meçhul... Üstelik hâlâ inşaatı süren ikinci pist var. Ne zaman biter, planlanan zamanda bitmez. Bitse de biter bitmez şu anda kullanılan pistin bakıma alınması gerekir. Yani daha uzun süreler havalimanındaki uçuş trafiğini arttırmak mümkün değil... Slotlara yeni slotlar eklenecek. Eeee peki parayı yatıran nereden kazanacak? Uçuş trafiği artmayınca yolcu da artmayacak. Gelir neredeyse sabit kalacak. Zamanında çevresinde yeterince kamulaştırma yapılmayan havalimanı kendi kabında, dar alanda paslaşmalarla yoluna devam edecek.

Yazının devamı...
Uğur CEBECİ Kimdir?

Yediğin içtiğin senin olsun, gezip gördüğünü anlat’ devri sona erdi! Hurriyet.com.tr Seyahat yazarları dünyayı geziyor… Gördüklerini, yiyip içtiklerini, yaşadıkları tüm maceraları A’dan Z’ye artık burada yazıyor…