"Erdal Sağlam" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Erdal Sağlam" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Erdal Sağlam

Kısa vadeli dış borç, kuru da faizi de açıklıyor

19 Haziran 2018

Dış borç rakamı ile birlikte milli gelirin yüzde 6.5’ine yükselmiş cari açık rakamını bir arada düşündüğünüzde, aslında son dönemde artan kurların ve faizlerin nedeni de kendiliğinden ortaya çıkmış oluyor.

Merkez Bankası dünkü dış borç açıklamasında, 2018 Nisan sonu itibarıyla, orijinal vadesine bakılmaksızın, vadesine 1 yıl veya daha az kalmış dış borç verisi kullanılarak hesaplanan kalan vadeye göre kısa vadeli dış borç stoku rakamını 183.3 milyar ABD doları düzeyinde açıkladı. Bu stokun 21.2 milyar ABD dolarlık kısmı, Türkiye’de yerleşik bankaların ve özel sektörün yurtdışı şubeleri ile iştiraklere olan borçlarından oluşuyor.

İşte seçim öncesinde yabancı yatırımcıyı tedirgin eden rakamlardan biri bu. Türkiye ekonomisinin giderek bozulan dengeler ile bu döviz miktarını nasıl üreteceği merak konusu. Merkez Bankası bağımsızlığının tartışmalı hale geldiği bir ortamda, seçim sonrasına yıkılan yükler de göz önüne alındığında, nasıl olup da Türkiye ekonomisinin bu dövizi üretecek noktaya geleceği büyük bir endişe kaynağı oluyor.

Nereden baksanız, aylık dış ticaret açıklarını da katarak, önümüzdeki bir yıl içerisinde Türkiye’nin dışarıya kaba bir hesapla 200 milyar dolarlık geri ödeme yapması gerekiyor. Buna karşılık Türkiye ekonomisinin artık yüksek büyüme dönemini geride bıraktığı, giderek yavaşlaması gerektiği de ortadayken, ekonomi bu dövizi nasıl üretecek?

Zorluklar sadece bununla da sınırlı değil. Üretim için gereken finansman konusunda artık ciddi sıkıntılar var. Bankaların sürekli artan faizler nedeniyle, 100 bin TL üzerindeki mevduata yüzde 17-18 faiz teklif ettiğini biliyoruz. Bunun kredi faizlerini en az yüzde 23-24’lere çıkarması söz konusu. Bu faiz oranlarıyla kredi alıp üretime çevirmenin ne kadar zor olacağı da açık. Bu faiz oranlarıyla zaten yeni yatırıma kalkışmanın ne kadar akılcı olacağı da ortada.

Dolayısıyla çıkan ekonomik veriler, önümüzdeki dönem işin ne kadar zor olacağını, giderek daha fazla ortaya koyuyor. Bu tablo da başta yabancı yatırımcının üzerinde ciddi bir caydırıcı etki yaratıyor. Yabancı yatırımcı Türkiye’ye gelmeye çekindikçe de, kur ve faizler daha da yukarı gidiyor.

EKONOMİ SOĞUMAK ZORUNDADün yayımlanan, Merkez Bankası’nın “Kısa vadeli Dış Borç İstatistikleri Gelişmeleri - Nisan 2018” raporuna göre Nisan sonu itibarıyla, kısa vadeli dış borç stoku, 2017 yıl sonuna göre yüzde  6.5 oranında artışla 125.5 milyar ABD doları olarak gerçekleşti. Bu dönemde, bankalar kaynaklı kısa vadeli dış borç stoku yüzde 5.7 oranında artarak 70.7 milyar ABD doları olurken, diğer sektörlerin kısa vadeli dış borç stoku yüzde 7.6 oranında artarak 54.8 milyar ABD dolar düzeyine ulaştı.

Borçlu bazında incelendiğinde, büyük çoğunluğu kamu bankalarından oluşan kamu sektörünün kısa vadeli borcu 2017 yıl sonuna göre yüzde 12.1 oranında artarak 27.8 milyar ABD doları olurken, özel sektörün kısa vadeli dış borcu yüzde 5.2 oranında artarak 100.7 milyar ABD dolar oldu.

Yazının devamı...

En zoru seçim sonrası yeniden güven sağlamak

18 Haziran 2018

Seçim kararıyla birlikte küresel anlamda da zor bir sürece girilmesi, ardından piyasayı tedirgin eden demeçlerin gelmesi ve Merkez Bankası’nın gerekli faiz kararını almakta gecikmesi, seçim sürecinin ekonomide epeyce dalgalı geçmesine neden oldu. Son 10 yıllarda olmadığı kadar popülist vaatlerin de bu kez devreye girmiş olması, ekonomide işleri daha da zorlaştırdı.

ALINAN ÖNLEMLER

Sonuç olarak Türkiye ekonomisi bu süreci, henüz sonuçları tam alınmadı ama, ağır bir faturayla geçirmek zorunda kalıyor. Merkez Bankası’nın gecikmeli faiz artırımlarının birbirini ardına gelmesi, önümüzdeki dönem ciddi sorun olacak kadar, mevduat ve kredi faizlerinin yükselmesine neden oldu.

Bunun yanında yüksek faiz artışlarına ve alınan diğer önlemlere rağmen kurlardaki artış da durdurulamadı. Sürpriz ya da şok denilebilecek Merkez Bankası faiz artırımlarına rağmen dolar kuru geçen haftayı 4.70 TL’nin üzerinde kapadı.

Yabancıların kısa vadeli yatırımlarında, aşırı olmasa da, belli bir geri çekiliş izlenmeye devam ediyor. Bunun dozu bu haftaki kur gelişmelerinde belirleyici olacak gözüküyor. Yani önümüzdeki hafta seçime girilirken kurların geleceği seviye konusunda sağlıklı bir tahminin yapılamadığı gözleniyor.

Geçen hafta da özetlemeye çalışmıştım; yabancıların çıkışında rol oynayan en önemli kaygı “Seçim sonrasında Türkiye ekonomisinin ne olacağı” sorusuna verilecek yanıt konusunda belirsizliklerin yaşanması. Öylesine önemli belirsizlik görüyorlar ki; seçim sonrası riske girmemek için bazıları, bazen küçük zararlara da katlanıp, şimdiden paralarını çevirip ülkelerine dönmeye çalışıyorlar. İşte bu hafta içinde yaşanacaklar, küresel ve yerel haberler piyasaları nasıl etkileyecek, yabancı yatırımcının tavrı ne olacak bütün bunlar seçime girilirken kur seviyelerini belirleyecek.

BÜYÜK ÇABA GEREKECEK

Dediğimiz gibi asıl sorun; seçim sonrasında ekonomide alınacak önlemler, bu süreçte yaratılan tahribatın onarılıp onarılmayacağı ve rasyonel ekonomi politikalarına geri dönüş olup olmayacağı.

Yazının devamı...

Yabancı seçim sonrası belirsizliğinden kaçıyor

14 Haziran 2018

Geç kalsa bile Merkez Bankası’nın gerekli kararları artık aldığını kaydeden bankacılar, normal olarak 4.40 TL’ye kadar inmesi gereken dolar kurunun, 1.25’lik son faiz arttırımı yapıldığı sıradaki seviyeyi bile dün aştığına dikkat çekiyorlar. Hisse senetlerinde, panik biçiminde olmasa da, yabancıların ciddi satışlarının görüldüğüne, tahvil faizlerinin aşırı arttığına dikkat çeken bankacılar, yabancıların seçim sonrasında yaşanacaklardan korktuklarının açık olduğunu söylediler. Bu nedenle de seçim sonrası riskini almamak için yabancıların şimdiden çıkışa başladığı, bunun da kur ve faizleri yükselttiği ifade ediliyor.

Bunun üzerine “Fed ve AMB’den şahin kararlar gelmesi halinde içerideki durumun ne olacağını” sorduğumda ise “Merkez Bankası’nın faizi getirdiği bu yüksek seviyenin ötesinde yapacak fazla bir şeyi artık bulunmadığını, belirleyici olanın yine yabancıların tavrı olacağını” belirttiler. Bu nedenle de bundan sonraki, özellikle kur hareketleri için tahmin yapmakta zorlanıyorlar.

Seçim öncesi verilen vaatlerin, yaşanan yüksek büyümenin bedelinin ne olacağının merak edildiğini kaydeden bir bankacı, hükümetin seçim sonrası mali tedbir alacağını söylediğini ama bunun yapılacağına güven bulunmadığını söyledi. Zaten yavaşlaması gereken ekonominin seçimlerden sonra alınacak kararlarla ne olacağının bilinemediğini kaydeden aynı bankacı, “Piyasa seçim sonrası ciddi mali tedbir bekliyor çünkü aksi takdirde durumun düzelmeyeceğini biliyor. Önlem alınması şart ama seçimden sonra sert mali tedbir alınırsa zaten yavaşlayacak ekonominin iyice durma tehlikesi de mevcut” dedi.

Önlem alınmazsa makro dengelerin hızlanarak bozulacağını ama 9 ay sonra yapılacak yerel seçimler nedeniyle sert mali tedbir alınmama ihtimalinin de yüksek olduğunu kaydeden bankacı, buna karşılık yerel seçime rağmen sert önlem alınırsa bu kez de ekonominin durması, banka ve reel sektörün zorlanma ihtimalinin büyüyeceğini söyledi.

FAİZ ARTIŞLARI DA YETMİYOR

İşte Türkiye’de yatırım yapmış kısa vadeli sermaye sahiplerinin bu sarmal haline gelen tercih zorluğunu görüp, bir an önce çıkmak istediğini kaydeden bankacılar, bunun da kur ve faizleri son günlerde yükselttiğini ifade ettiler. Bu hafta yaşanan piyasa gelişmelerinin, neredeyse tümüyle kendi durumumuzdan kaynaklandığını belirten bankacılar, bir başka deyişle, “yabancıların seçim sonrası belirsizliğin iyice artmasından çekinip, risklerden kaçınma eğilimine girdiklerini” söylenebileceğini belirtiyorlar.

Bu arada yabancıların, yetkililerin seçimden sonrasına ilişkin piyasa dışı hareketleri çağrıştıran daha önceki konuşmaları unutamadıklarını kaydeden başka bir bankacı, tüm bu unsurların yabancıların çıkışlarının hızlanmasında önemli rol oynadığını söyledi.

Gecikmeli olarak Merkez Bankası gerekeni yaptı ama piyasalar,

Yazının devamı...

Kritik veri haftasında TL’nin değeri

11 Haziran 2018

Son iki hafta içinde Merkez Bankası’nın üst üste yaptığı, şok sayılabilecek faiz arttırımlarına rağmen kurların geldiği seviye ayrı tartışma konusu. İlgili bakanlar geçen hafta sürekli demeçler verip, son hafta içerisinde TL’nin en çok değer kazanan para birimi olduğunu tekrarladılar. Halbuki hala yılbaşından bu yana TL en çok değer kaybeden para birimleri arasında başı çekiyor.

Kaldı ki bunun ancak olağanüstü toplantı ile 3 puanlık faiz artışı, ardından sadeleştirme adımı, son olarak da 7 Haziran’da yüzde 1.25’lik sürpriz faiz arttırımları ile olabildiğini söylemiyorlar. Zamanında yapılsaydı çok daha küçük arttırımlarla kurların bu seviyelerde kalabileceği, faiz arttırımlarında sona gelindiği gibi gerçekler de bakanlar tarafından bilerek es geçiliyor.

Sonuçta maliyeti çok yüksek oldu ve dolar kuru geçen hafta sonunu 4.50 TL’nin altında tamamladı. Piyasa oyuncuları dolar kurunun bundan sonra 4.45 TL’nin altına gelmesini pek beklemiyorlar. Buna karşılık özellikle bu hafta açıklanacak 3 büyük merkez bankasının alacağı kararlar, diğer gelişmekte olan ülke para birimleri gibi TL’yi de yakından ilgilendirecek. Yanı sıra içeride açıklanacak, birinci çeyrek büyüme rakamı başta olmak üzere, yerel veriler ve seçim öncesi ekonomiyi etkileyecek demeçler de yine kurlarda belirleyici rol oynayabilecek.

Amerikan Merkez Bankası Fed haziran ayı toplantısına 12 Haziran’da başlayıp 13 Haziran’da kararını açıklayacak. FED’in bu toplantıda faiz arttırımı yapması beklenirken, açıklanacak metin bundan sora doların değerini önemli ölçüde belirleyecek vurgulara sahip olabilir.

KRİTİK KARARLAR GELİYOR

Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB)14 Haziran’da yapacağı toplantıda ise özellikle tahvil alım programıyla ilgili planların netlik kazanması bekleniyor. Bu ayın faiz toplantısına 14 Haziran Perşembe başlayacak Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) kararı ise 15 Haziran’da açıklanacak.

Salı gününden sonraki 3 gün içinde düzenlenecek üç toplantıda Fed’in faiz arttırması, AMB’nin tahvil alımını durdurma planının ayrıntılarını netleştirmesi ve BoJ’un teşvik programını sürdürmeye devam etme kararı alması bekleniyor.

Fed faiz arttırırsa bu yıl ikinci faiz arttırımı olacak, toplantı sonrası bundan sonraki faiz arttırımlarının sayısı için ipuçları alınacak. Avrupa’daki parasal genişlemenin ise bu toplantı ile birlikte sonuna gelindiğine ilişkin ipuçları çıkabilir. Tüm bunlar gelişmiş ülkelerin sermayelerinin ana ülkelere dönüşü, dolayısıyla bizim gibi gelişmekte olan ülkelerden çıkış için sinyal özelliği taşıyacak. Dolayısıyla küresel anlamda tüm para birimlerinin bu arada TL’nin de değeri bu haftaki kararlardan ciddi derecede etkilenecek.

Yazının devamı...

Artık bütün Merkez toplantıları kritik

7 Haziran 2018

Bugün toplanacak Merkez Bankası Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısından faiz arttırımı çıkmadığı takdirde TL’nin değer kaybının yeniden hızlanacağı tahminleri yapılıyor.

Bugünkü toplantı öncesi piyasa oyuncuları arasında faiz arttırım beklentisinin yarı yarıya olduğu söylenebilir. Ancak faiz arttırımı çıkmayacağını tahmin eden piyasa oyuncuları bile, “arttırım olmadığı takdirde kurların yukarı gideceği” görüşünü savunuyorlar.

Beklentilerde görüş birliği olmayışı, bugünkü PPK toplantısını daha kritik hale getiriyor. Yani ne karar alınırsa alsın, karar sonrası aşağı ya da yukarı yönlü bir hareketin oluşacağı söylenebilir.

Zaten bundan sonra her Merkez Bankası toplantısının kritik öneme sahip olacağı bir döneme girdik. Çünkü önümüzdeki birkaç ay enflasyonun yukarı trendini sürdürmesine kesin gözüyle bakılıyor. Daha sonrasında ise, ekonomiyle ilgili bakanlar enflasyonda yönün aşağı olacağını söyleseler bile, yıl sonuna kadar artış trendinin süreceğini bekleyenler de giderek çoğalıyor. Seçim nedeniyle biriktirilen zamlar, harcamaların artmış olması, seçim sonrası önlem alınmasını gerekli kılıyor. Maliye Bakanı seçim sonrasında enflasyonu artırmayacak mali tedbirler alınacağını söylese bile, böyle olması pek mümkün gözükmüyor.

Yanı sıra Fed faiz arttırım kararları, Avrupa Merkez Bankası’nın yeni tahvil programı ve tüm bunların bizim gibi gelişmekte olan ülkeleri etkilemesi gibi küresel ekonomiden etkileneceğimiz, hareketli bir döneme giriyoruz. Mayıs ayında gelişmekte olan ülkelerden sermaye çıkışının rekor seviyeye ulaşması, gözlerin bundan sonrasına daha dikkatle çevrilmesine neden oluyor.

Ekonomik nedenlerin yanında Türkiye’ye özgü siyasi ve dış politikada kritik gelişmelerin de yaşanacağı bir döneme giriyoruz. O nedenle zaten piyasaların dalgalı bir seyir izlemesi, buna bağlı olarak Merkez Bankası’nın faiz ve likidite kararlarının alınacağı toplantıların da her zamankinden kritik hale gelmesi doğal sayılacak. Sadece yaz ayları değil daha sonrasının da ekonomi açısından dikkatli davranılması gereken bir dönem olacağı kesin.

50 BAZ PUANLIK BEKLENTİ

Piyasa oyuncularının bir bölümü hafta sonundan bu yana 4.60 TL seviyesinde dolaşan dolar kurunun PPK toplantısı öncesi daha yukarılara gelmemesi halinde Merkez Bankası’nın faiz artırımına gerek duymayacağını söylüyor. Bunu söyleyenler, gelinen faiz seviyesinin bu enflasyonu kaldıracağı görüşündeler.

Yazının devamı...

Yüksek enflasyona karşı faizde yeni artış satın alındı

5 Haziran 2018

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’in verdiği söz doğrultusunda, piyasalar yüksek çıkan enflasyonun ardından, faizlerde yeniden artış beklentisine girdi. Bu nedenle de yükselen enflasyona rağmen dün kurların düştüğü gözlendi.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK)nun dün açıkladığı verilere göre mayıs ayında tüketici fiyatları yüzde 1.62 oranında artarak, yıllık yüzde 12.15 seviyesine ulaştı. Para politikasının başarısını gösteren asıl veri olan çekirdek enflasyonun yıllık oranı ise yüzde 12.7’ye ulaştı. Çekirdek enflasyon ve rekor artışla yıllık yüzde 20’yi aşan üreteci fiyatları birlikte düşünüldüğünde, bu veriler önümüzdeki dönem enflasyonun daha da artacağının kanıtı gibi.

Zaten bu rakamlardan sonra önümüzdeki aylarda tüketici fiyat artışlarının yüzde 14’ü rahatlıkla bulacağı söylenmeye başladı. Artık her ay bir sonraki dönem için 1-2 puanlık artırım tahminlerinin yapılmaya başladığı gözleniyor. Piyasa analistleri, en iyi ihtimalle yıl sonunda enflasyonun yeniden yüzde 12’ye inebileceğini konuşmaya başladılar.

Analistlerin bu tahminlerinin hala iyimser olduğunu düşünüyorum. Artan petrol fiyatları ve kurların gelinen noktada büyük etkisi olduğu kesin. Ancak unutulan unsur; gelinen bu yüksek rakamın içinde aslında gereken zamların olmadığı. Seçim sonuçlarına bağlı olarak zamanlaması değişebilir ama yapılan vergi indirimlerinin eninde sonunda yeniden yükseltilmesi gerekecek. Makro denge ve bütçenin durumu mutlaka önlem almayı gerektiriyor ve o aşama geldiğinde vergi indirimlerinin kalkması bence kaçınılmaz. Kurların geçici süreler için gerilese bile hala artış trendinde olduğu da unutulmamalı. Bu nedenle seçimden sonra da fiyat artışlarının durmayacağı söylenebilir. Bence birkaç ay sonra tahmin artışları da hızlanıp, şu anda üreteci fiyatlarında geldiğimiz yıllık rakamları tüketici fiyatları için konuşur hale gelirsek, şahsen şaşırmayacağım.

FAİZ ARTIŞI OLMAZSA… Artık ortaya çıktı ki; gelinen noktada ekonomi yönetiminin başarısızlığı önemli bir role sahip. Faizlerde artış zamanında yapılmadığı için son oran yüksek tutulmak zorunda kaldı, buna rağmen güven verilemeyince bu kez faiz artışlarına devam edileceği sözü verildi. Atılan sadeleşme adımı da yetmedi. Şimdi özellikle yabancı yatırımcılara verilen sözler nedeniyle, piyasalar perşembe günkü toplantıda Merkez Bankası’nın en az 1 puanlık daha artış yapmasını bekliyorlar.

Piyasaların dün, beklentilerinin üzerinde çıkmasına rağmen, enflasyona kurlarda olumlu tepki vermesinin nedenini iyi okumak gerekiyor. Piyasanın aslında çıkan rakamın ne kadar kötü olduğunu teyit ettiğini söylemek de mümkün. Çünkü rakam daha düşük çıksaydı faiz artışı bu kadar beklenmeyecekti.

Şimdi ise yabancılar başta olmak üzere analistlerin önemli bölümü faiz artışı bekliyor. Buna karşılık dolar tekrar 4.90 TL’ye gelmeden Merkez’in faiz artışına gerek duymayacağını söyleyen bankacılar da var.

Ancak faiz artışı yapılmazsa piyasa tepkisinin sert olacağını herkes kabul ediyor.

Yazının devamı...

OECD: Güvenilir makroekonomik çerçeve gerekiyor

4 Haziran 2018

OECD’nin Kıdemli Türkiye Analisti Rauf Gönenç’in hazırladığı analizde, bu amaçla Orta vadeli programın ihtiyatlı bir mali çerçeve sağlayacağı belirtilirken,  son dönemdeki parasal sıkılaştırmanın para politikasının kurumsal olarak güvenirliğiyle desteklenmesi gerektiği de belirtildi.

2017 yılının ilkbaharında yaşanan güçlü toparlanmanın ardından gelen 2018 baharındaki türbülansı takiben ekonomik büyümenin yavaşladığı belirtilen analizde, yine de 2018 ve 2019’da yüzde 5 civarında büyümenin sağlanabileceği belirtildi. Haziran’da yapılacak erken seçimlerle ilgili belirsizliklerin yanı sıra bölgesel jeopolitik gerilimlerin devam etmesinin de riskler yarattığını belirten OECD analisti Rauf Gönenç, döviz kurunun oynak olduğunu, TL’nin önemli faiz artırımlarına rağmen değer kaybetmeye devam ettiğini, tüketici enflasyonunun hedefin çok üzerinde seyrettiğini, dezenflasyonun yavaş olacağının öngörüldüğünü ifade etti.

2017 yılında ve 2018 yılı başındaki güçlü büyümenin hangi araçlarla sağlandığının da  analiz edildiği OECD raporunda, “Güçlü büyüme Türkiye’nin uzun zamandır devam eden iç talebe aşırı bağımlılıktan kaynaklanan dengesizliklerini güçlendirdi” ifadesine yer verildi. “Artan dengesizlikler ve belirsizlikler güvenilir bir makroekonomik çerçeve gerektirmektedir” ara başlığıyla yapılması gerekenler de sıralandı.

Cari işlemler açığının 2018’de GSYİH’nın yüzde 6’sını aşacağı ve “2018’de GSYİH’nın yüzde 25’ine denk gelecek bir dış finansman ihtiyacı beklendiği” belirtildi. Petrol fiyatlarındaki artışların cari denge üzerinde ek baskı oluşturduğu kaydedilirken, gelişmiş OECD ekonomilerindeki para politikaları normalleştikçe dış finansmanın daha az ve maliyetli hale geleceği hatırlatıldı.  Maliye politikasının dengesizlikleri artırdığı, harcama baskılarının yeni iş teşvikleri ve daha fazla sosyal transferler nedeniyle 2018 baharında kuvvetli bir şekilde arttığı belirtilen OECD analizinde, “Haziran 2018’deki erken seçimler, seçim sonrasında Orta Vadeli Ekonomik Programa uygun konsolidasyon için yer açıyor. Mali durum, uluslararası standartlara göre, zamanında üç aylık genel devlet hesaplarıyla, tam ve şeffaf bir şekilde raporlanmalıdır” denildi.

BÜYÜME YAKALANABİLİR AMA...Birkaç yıldır yüksek giden ve son 5 çeyrekte çift hanede olan enflasyonla birlikte Merkez Bankası’nın resmi yüzde 5 enflasyon hedefine olan bağlılığının sorgulandığı, bunun da döviz kurundaki zayıflamayı ve volatiliteyi artırdığı belirtilen analizde, bu nedenle ülke risk priminin önemli ölçüde yükseldiği ve dış borçla ilişkili risklerin büyüdüğünün altı çizildi.

Yaşanan güçlü büyüme ardından, kurlar ve ülke risk priminde ek gerilimler yaşanmaması halinde, 2018 ve 2019’de yüzde 5’lik büyümenin yakalanabileceği belirtilirken, “Seçim süreci büyük gerilimler olmadan sonuçlanır, mali ve parasal politikalar döngüsel kalmaya devam etmez ve iddialı fakat gecikmeli yapısal reformlar seçimlerden sonra devreye girerse, tüketici ve yatırımcı güveni artabilir ve büyüme daha güçlü olabilir” denildi.

Buna karşılık seçimlerden sonra makroekonomik politika duruşuna, yapısal reformların görünümüne, ya da finansal piyasalardaki, sermaye hareketlerindeki ve döviz kurlarındaki gerilimlerin daha artmasına bağlı olarak belirsizlikler büyüyüp, güven zayıfladığı takdirde ise yatırım, tüketim ve büyümenin daha da düşebileceği hatırlatıldı.

Yazının devamı...

Şimşek’in İngiltere ziyareti ve TL’de yaşananlar

31 Mayıs 2018

Bu gelişmeye bakarak, “Londra’da yabancı yatırımcılara güven verildi” yorumları yapılırken, kurdaki düşüşün verilen güvenden çok, TL’nin son dönemde başına gelenler yüzünden olduğu belirtiliyor.

Bankacıların çoğu dolardaki düşüşün bir miktar daha sürebileceğini, 4.40 TL’nin görülebileceğini söylüyor. Düşüşte dolar-Euro paritesinin katkısı bulunduğu, ancak asıl olarak yabancıların talebi olan Merkez’in son artışı ve sadeleştirme adımı atıldığı için kurların geri geldiğini belirtiliyor.

Bankacılar aynı zamanda, Merkez Bankası’nın şimdiye kadar çok hatalı davrandığını, kur ve faizde gelinen son noktanın büyük ölçüde para yönetiminin yanlışlığından kaynaklandığını ifade ediyorlar. Bir önceki toplantıda 0.75 puan yerine 1.75 oranında faiz artırılsaydı, son 3 puanlık artışa yani mevcut yüzde 16.5’luk faiz seviyeye gerek kalmayacağı söyleniyor. Hata yapılmasa doların, örneğin şimdi
4 TL seviyesinde olabileceğini iddia ediyorlar. Şimdi 4.40 TL’ye inildiğinde yeniden dolar alışları başlayacağını, bunun da doğal sayılması gerektiğini  belirten bankacılar, bir süre bu seviyelerde kurların dalgalanabileceğini tahmin ediyorlar.

Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek İngiltere ziyareti sonrasında sosyal medya hesabından dün bir paylaşımda bulundu. Şimşek Londra’daki temaslarının çok verimli geçtiğini yatırımcı ilgisinin büyük olduğunu kaydederek, “Mesajlarımız: Politika setimizi güçlendirdik, Ekonomide yeniden dengelenme süreci başladı, Enflasyon ve cari açık ile mücadele en önemli öncelik, Seçim sonrası yapısal reformları daha da hızlandıracağız” dedi.

TL YABANCILARIN YATIRIMI İÇİN CAZİP HALE GELDİ

Yabancı yatırımcılarla yoğun iş yapan, sürekli yatırımcı nabzını tutan bir üst düzey bankacıya, Merkez Bankası’nın büyük hatalar yaptığı biline bilen, yabancıların bu kez verilen mesajlara nasıl inandığını sordum. Bankacı, yabancı yatırımcıların önümüzdeki dönem bütçenin disiplinin korunacağı, enflasyonun indirileceği, gerekli kararların artık zamanında alınacağı gibi sözlere inandığını sanmadığını söyledi. Yabancı yatırımcının gelinen noktaya baktığını kaydeden bankacı, yılbaşından bu yana dolar karşısında G. Afrika Randı yüzde 1.63, Rus Rublesi yüzde 7.88 değer kaybederken, mevcut kurlarla bile TL’nin değer kaybının yüzde 17.8 olduğunu hatırlattı. Krizdeki Arjantin’den sonra en fazla değer kaybeden paranın TL olduğunu, bizim gibi ülkelerin paralarının bu sürede ortalama değer kaybının yüzde 6-7 olduğunu ifade etti.

Dolayısıyla yabancı yatırımcının verilen sözlere güvendiğinden değil, TL’nin yatırım için yine çok cazip hale gelmesi nedeniyle kurların düştüğünü kaydeden bankacı, dünkü harekette yabancının TL’ye dönüşünün etkili olduğunu söyledi.

Yazının devamı...