"Ahmet Karabıyık" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ahmet Karabıyık" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ahmet Karabıyık

Ahmet Karabıyık

Hangi çalışan beyanname verir?

23 Mart 2017

Bazı çalışanlarınsa ayrıca bizzat Maliye’ye beyanname vermeleri gerekiyor. Ücret gelirinin elde edildiği yılı takip eden Mart ayında beyanname vermesi gereken çalışanlar var… Bu çalışanlar için beyanname vermek için son tarih de haftaya pazartesi (27 Mart) doluyor.

İlk olarak ‘beyanname verecek çalışanların’ kimler olduğunu açıklayalım. Ardından beyanname vermeyen çalışanlar için de ‘vergide azalmaya - net maaşta artışa’ neden olan kritik konuları ele alalım.

* Hangi çalışanlar beyanname vermek zorunda?

Birden fazla işverenden ücret geliri elde eden ücretliler için birden sonraki işverenden alınan ücretlerin toplamı 2016 ücretleri için 30.000 lirayı aştığında beyanname verme zorunluluğu (Son tarih 27 Mart ) başlıyor (GVK Md. 86/1.b). Beyanname vermek zorunda olan ücretliler tüm ücret gelirlerini de beyannamesine dâhil etmesi gerekecek.

Birinci işverenden ve ikinci (varsa üçüncü) işverenden alınan ücretin hangisi olacağı ücretli tarafından serbestçe belirlenebiliyor. Örneğin 2016 yılında üç ayrı işverenden; 100 bin lira, 15 bin lira ve 10 bin lira gelir elde edildiğini varsayalım. İlk işveren olarak 100 bin lira gelir elde edilen işyeri düşünüldüğünde, ikinci ve üçüncü işverenden elde edilen ücret toplamı 30 bin lirayı geçmediği için (15.000 + 10.000 = 25.000) beyanname verilmesi de gerekmeyecek.

* Özel okul faturaları ödenecek vergiyi azaltıyor mu?

Yukarıda bahsettiğimiz beyanname verecek çalışanlar için eğitim faturaları beyannamedeki vergi hesabında indirim olarak dikkate alınabiliyor. Yani ödenecek vergiyi azaltabiliyor.

Sağlık harcamaları da (Türkiye’de yapılmış olmalı) eğitim masrafları gibi (gelirin yüzde 10’nu aşmayacak şekilde) vergiyi azaltıcı etkiye sahip. Söz konusu harcamaların mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olması gerekiyor.

Ancak bizzat beyanname vermeyen çalışanların eğitim ve sağlık faturalarını vergi hesabında indirim konusu yapma imkânı mevcut değil. GV Yasası’nın 89. maddesinde yazılı olan ve ödenecek vergiyi azaltabilecek olan bağış ve yardımlar için de aynı durum söz konusu... Beyanname vermeyen ücretlilerin vergi hesabında, bağış ve yardımlar da indirim olarak dikkate alınamıyor.

(Daha maaşı eline geçmeden vergisi kesilen milyonlarca çalışan için; eğitim-sağlık masraflarının vergi hesabında dikkate alınmasına yönelik yapılabilecek yasal düzenleme ile mağduriyet giderilebilir.)

* Özel sağlık ve hayat sigortası primleri net maaşı ne kadar artırır?

Beyanname vermeyen çalışanlar da özel sigorta şirketlerine ödedikleri sağlık sigorta ödeme belgelerini işverenlerine ilettiklerinde, ücretlerinin yüzde 15’lik kısmına kadarki primler vergi matrahlarından indirilebiliyor. Yıllık indirilebilecek tutar, asgari ücretin yıllık tutarını aşamıyor. Örneğin 5.000 lira brüt ücreti olan bir çalışan için; aylık 200 TL’ye denk gelen bir poliçeyle (yüzde 20 vergi diliminde olduğu varsayıldığında) 200 TL daha az vergi matrahı hesaplanır ve ele geçen net maaş ise 40 TL artmış olur. Çalışan bu yüzden ilaveten yıllık 480 TL daha fazla net maaş elde etmiş olur. Ölüm, kaza, sağlık, hastalık, engellilik, işsizlik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta poliçeleri eş ve küçük çocuk adına da olabiliyor.
Hayat sigorta primlerinin ise (Yüzde 15 şartı ve asgari ücret sınırı da dikkate alınarak) ancak yarısı vergi matrahından indirilebiliyor.
Bireysel emeklilik sistemine (BES) ödenen katkı payları ise indirim konusu yapılamıyor.

* Asgari geçim indirimi (AGİ) net ücreti nasıl artırıyor?

AGİ’nin hesabı asgari ücret üzerinden yapılıyor. AGİ’den kaynaklı çalışana ödenecek yıllık tutar; yıllık asgari ücretin yarısına yüzde 15 oranı uygulanarak bulunuyor (GVK Md. 32). 2017 için bu tutar bekâr bir çalışan için aylık 133.31 liraya denk gelmekte. Evli, eşinin geliri olmayan ve üç çocuk sahibi bir çalışanın AGİ kaynaklı net maaşında artış ise 226.63 liraya denk gelmekte.

* Çalışanlara ödenen hangi tazminatlar vergili, hangileri vergisiz?

Çalışanlara ödenen kıdem tazminatı üzerinden yalnızca binde 7.59 oranında damga vergisi (DV) kesilir. Gelir vergisiyse (GV) hesaplanmaz (GVK Md. 25/1).

Mahkemenin, çalışanın işe iadesine karar vermesine rağmen çalışan tekrar işe iade alınmadığı durumda ödenen işe başlatmama (dört ila sekiz aylık ücreti tutarında) tazminatında da DV dışında bir vergi kesilmez.

İşe iade kararı verilen çalışana dört aylık ücretine kadar ödenebilecek ‘boşta geçen süre ücreti’ üzerinden ise GV ve DV hesaplanır. Çalışana ödenen ihbar tazminatı üzerinden de GV ve DV hesaplanarak vergi dairesine ödenir.

Yazının devamı...

Hangi hisse senetlerinde vergi var

15 Mart 2017

 Bugün de hisse senetlerinin vergilendirilme koşullarına göz atacağız. Borsadaki hisse senetlerinden başlayalım. Borsada işlem gören hisse senetlerinin elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar için beyanname verme zorunluluğu yok ve dolayısıyla vergi ödenmesi de gerekmeyecek. Normalde stopaja tabi olmasına rağmen stopaj oranı sıfır olarak belirlendiğinden kesinti yoluyla vergi ödenmesi de söz konusu değil.

BORSA DIŞI VERGİLEME

Sahibi olduğu (borsa dışı) Anonim Şirket (A.Ş.) hisse senetlerini, şirketi kurduktan (veya hisseleri devraldıktan sonra) en az iki yıl sonra devreden (gerçek) kişi, kazancı ne kadar olursa olsun vergi ödemiyor. (GVK Mük. Md. 80/1) Limited şirket paylarını devreden kişi ise hissesini 2 yıl sonra da 10 yıl sonra da satsa fark etmiyor, her durumda ortaklık paylarını devredip kazanç elde ettiğinde vergi ödüyor. Kazancın büyüklüğüne göre yüzde 35’e kadar çıkıyor verginin oranı. A.Ş. hisse devrini vergisiz yapabilmek için şirketin paylarının hisse seneti olarak bastırılmış olması da gerekiyor. (Veya hisse senetleri basılana kadar geçerli ‘ilmühaber’ bastırılabiliyor.)

Limited şirketler anonim şirkete dönüştürülebileceğinden (tür değiştirebileceğinden) şu soru akla gelebilir “Limited şirketi anonim şirkete dönüştürdükten sonra hisselerimi devredersem vergi var mı?” Vergi yine yok, en son devrolan pay anonim şirketin hisse senetleri olduğundan... Yeter ki her durumda toplamda iki yıl pay sahibi (AŞ ve LTD şirket pay sahipliği) olarak kalınsın. İki yıllık sürenin hesabında; tür değiştirme tarihi değil, limited şirket payının iktisap (edinme) tarihi dikkate alınıyor.

KÂR PAYINDA VERGİLEME

Şirket kurulurken ortağın ilk görevi sermaye ödeme taahhüdünde bulunmak. Şirketin zaman içinde kazanç elde etmesiyle de ortak, yatırdığı sermayenin karşılığını kâr olarak geri almayı amaçlar.

Şirket kârının ortaklara dağıtımında süreç şöyle: Şirketin yıl içi faaliyetlerinin sonucu oluşan kâr üzerinden önce yüzde 20 kurumlar vergisi hesaplanıyor (Ayrıca Türk Ticaret Kanunu’na göre şirket kârı üzerinden ayrılması gereken yedek akçeler de dikkate alınır.) Sonrasında şirket ana sözleşmesi ve genel kurul kararı çerçevesinde kâr dağıtımına karar verildiğinde yüzde 15 Gelir Vergisi (GV) stopajı hesaplanıyor ve ortağa ödenecek kâr dağıtımı tutarından kesiliyor. (Ve Maliye’ye ödeniyor) Stopaj sonrası kalan kâr ise ortağa ödeniyor.

Şirket bu şekilde kâr dağıtımı ile yükümlülüklerini yerine getirdikten sonra net kârı elde eden ortağa düşen vergi ödevleri de var.

Beyana tabi başka gelirlerin bulunmaması halinde, vergiye tabi gelir (istisna düşülmüş yarısı)  30 bin lirayı geçiyorsa ertesi yıl mart ayında kâr payı elde edenlerin şahsen beyanname vermesi de gerekecek. (GVK Md. 86/1-c) Beyannameye gelir olarak kârın (temettünün) yarısı dâhil edilip vergilendiriliyor (kalan yarısı istisna) ve şirketin ödediği yüzde 15 stopaj da ödenecek vergiden mahsup ediliyor/düşülüyor. Kesinti yoluyla ödenen verginin, hesaplanan Gelir Vergisinden yüksek olduğu durumda tablodan da anlaşılacağı üzere vergi iadesi de söz konusu olabiliyor. 

Yazının devamı...

Günlük kiralamada nasıl vergi ödenir?

4 Mart 2017

1- Beyannameler elektronik olarak iletilebiliyor mu?

2016’da elde edilen kira gelirlerinin 25 Mart 2017’ye kadar beyan edilmesi gerekmekte. (25 Mart Cumartesi gününe denk geldiğinden süre 27 Mart Pazartesi’ye uzayacaktır.) Beyannameler elden vergi dairesine verilebilir, posta ile de gönderilebilir. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın internet sitesindeki (gib.gov.tr) ‘Hazır Beyan Sistemi’ ile de gelirler beyan edilebilir.

Beyana tabi geliri sadece gayrimenkul sermaye iradından ibaret olan mükellefler, istemeleri halinde vergi dairesinden alacakları kullanıcı kodu, parola ve şifreyi kullanmak suretiyle yıllık gelir vergisi beyannamelerini elektronik ortamda doğrudan kendileri de gönderebilir. Veya elektronik beyanname gönderme aracılık yetkisi almış mali müşavirler aracılığıyla gönderilebilir.

Postayla gönderimde postaya veriliş tarihi önemli. Eğer normal (adi) posta ile gönderiliyorsa postaya veriliş tarihi değil, vergi dairesine postanın ulaştığı tarih dikkate alınıyor. Taahhütlü postadaysa postaya veriliş tarihi dikkate alınıyor.

2- Yaşlılar için evden beyanname alma hizmeti var mı?

Sadece kira geliri elde eden 60 yaş üzeri mükellefler ile engelli mükelleflerden yaşlılığı, engeli veya hastalığı nedeniyle vergi dairesine gidemeyecek durumda olanlar için, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) bu kişiler için evden beyanname alma hizmeti başlattı. Belirtilen şartları taşıyan mükellefler, bağlı oldukları vergi dairesini veya Türkiye genelinde Vergi İletişim Merkezi’ni (VİMER - 444 0 189) arayarak randevu isteyebilirler.

3- Verginin taksitleri hangi aylarda ödenebiliyor?

2016 gelirleri için 27 Mart 2017’ye kadar verilecek beyannamelerde hesaplanacak ‘ödenecek vergiler’ 2017/Mart ve 2017/Temmuz aylarında iki eşit taksitte ödenebilecek.

4- Beyanname verilmezse cezası nedir?

Kira gelirleri beyan edilmez veya eksik beyan edilirse; konut kira gelirleri için 3.800 lira (2017 gelirleri için 3.900 TL) olan istisna hakkı kaybolur. Beyan edilmeyen veya eksik beyan edilen gelir tutarı üzerinden gelir vergisi hesaplanır ve verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir. Aylık yüzde 1.40 gecikme faizi hesaplanır. Vergi Usul Kanunu’nda beyanname vermeyenler için iki kat 1. derece usulsüzlük cezası da öngörülmekte.


5- Kira geliri arttıkça artan vergi oranları nasıl hesaplanıyor?

Gelir Vergisi’nin oranları yüzde 15’den başlayıp yüzde 35’e kadar yükselmekte. (GVK Md.103)

2016’da elde edilmiş gelirinin büyüklüğüne göre değişen vergi oranları;

12.600 liraya kadar yüzde 15,

12.600 liradan fazlası ile 30.000 ile arası için yüzde 20,

30.000 liradan fazlası ile 69.000 lira arası için yüzde 27,

69.000 liradan fazlası için yüzde 35 olarak uygulanmaktadır (290 no.lu GV Genel Tebliği).

 2017’de elde edilecek gelirler için;

13.000 liraya kadar yüzde 15,

13.000 liradan fazlası ile 30.000 lira arası yüzde 20,

30.000 liradan fazlası ile 70.000 lira arası yüzde 27,

70.000 liradan fazlası için yüzde 35 olarak uygulanacaktır. (296 no.lu GV Genel Tebliği)

6- Günlük-haftalık kiralamanın vergisel farkı var mı?

Maliye, günlük-haftalık kiralamaları; tipik kira geliri (GMSİ) olarak değil, ‘ticari kazanç’ olarak görüyor. Ticari kazanç olunca mülk sahibi için çok şey değişiyor. Çünkü GMSİ’de yılda bir kez gelir vergisi (GV) beyannamesi vermek yeterli. Ticari kazançtaysa (gerçek usulde) defter tutma zorunluluğu var, düzenli olarak KDV beyannamesi (ve işlemlere bağlı olarak muhtasar beyanname) verme zorunluluğu var. Tabii ki yıllık GV beyannamesi zorunluluğu da var. Dolayısıyla kira geliri ticari kazanç olarak görülünce mülk sahibi için yükümlülükler oldukça artıyor. Peki, günlük kiralamaları Maliye neden ‘ticari kazanç’ olarak görüyor? “Uzun süreli kiralamaya göre daha fazla gelir elde edildiği, süreklilik arz edecek şekilde her kiracı ayrıldığında tekrar kullanıma hazır tutulduğu” yaklaşımıyla ticari kazanç olarak görülmekte. Ayrıca Maliye, bu tip kiralamalar için organizasyon gerektiğini dolayısıyla kira geliri olarak değil ‘ticari kazanç’ olarak vergilendirilmesi gerektiğini belirtiyor (Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı, B.07.1.GİB.4.06.16.01-120 [37-12/10]-928 13/09/2012 sayılı özelge).

Günlük kiralama yapan mülk sahiplerinin adli riskleri de dikkate alması gerek ayrıca. Günlük- saatlik kiralamalarda kiralayanın kimliği bilinmiyor çoğu zaman. Konutu mülk sahibi kendisi de kiraya verebiliyor, aracılar vasıtasıyla da kiraya verilebiliyor. Fark etmiyor, kayıt dışı kiralamalarda aynı riskler devam ediyor. Terör örgütleri ve fuhuş çetelerinin de bu konutları kiralama riski var. 22 Kasım 2016’da Resmi Gazete’de yayınlanan 678 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) kapsamında, günübirlik ev kiralayanlara da kimlik bildirimi zorunlu hale getirildi.

7- Yazlıkları kiraya vermenin vergisel farkı var mı?

Yazlık konutlarda kiralamanın süresi ve şekline göre vergileme değişiyor. Beyan edilecek gelirin; kira geliri mi (gayrimenkul sermaye iradı-GMSİ) yoksa ticari kazanç mı olacağı yine yukarıdaki kriterlere bakılarak belirleniyor. Yani aylık-sezonluk olarak kiralama varsa ertesi yıl Mart ayında (2016 istisna tutarı olan 3.800 lirayı da aşıyorsa) tek bir beyanname verilmesi yeterli. Ancak; eğer günlük-haftalık kiralama varsa, her defasında yeni müşteri için yazlık tekrar kullanıma hazır hale getiriliyorsa (bu tip kiralamalar için bir organizasyon gerektiğinden de yola çıkılarak) ticari kazanç olarak görülüyor. Elde edilen kira geliri ‘GMSİ’ sayılmıyor, ‘ticari kazanç’ sayılıyor. Ticari kazanç sayılınca da -devamlı vergi mükellefiyeti olmadan gelir elde edenler için- hem cezalı vergi kesiliyor, hem de mükellefiyet (defter tutma, yıl içinde de beyanname verme gibi yükümlülükler) tesis ediliyor.  

Yazının devamı...

Hangi mülk sahibi vergi iadesi alır?

3 Mart 2017

KONUT kirasına göre işyeri kira gelirlerinde vergilendirilme daha farklı. İşyeri kirasında vergilendirme için ertesi yılın mart ayı beklenmiyor. Kiracı, mülk sahibine kira bedelini yıl içinde öderken stopaj yoluyla vergilendirme gerçekleşiyor, her bir kira ödemesinde vergi ödemesi de yapılıyor. Mülk sahibi açısından konu çok net, işyerini kiraya verdiğinde alacağı net kiraya bakılıyor.

Kiralayan işletme ise; mülk sahibine her ay net kira tutarını öderken, ayrıca Maliye’ye de (mülk sahibinin adına) yüzde 20 stopaj (vergi) ödüyor. (GVK Md. 94). Tabiatıyla mülk sahibi, işletmenin yıl içinde ödediği verginin yükünü hissetmiyor, üstüne bir de kiracı işletmenin ödediği stopajları ertesi yıl mart ayında vereceği beyannamesinde, hesaplanan vergiden mahsup edebiliyor. Mahsup sonucu mülk sahibi ya vergi iadesi alıyor ya da daha düşük vergi ödüyor. İşyeri sahibi olmanın cazibesi de burada. Konut kira ödemesinde stopaj olmadığından vergi iadesi de söz konusu değil. İşyeri kira vergisinin genel çerçevesi böyle… Detaylardaki kritik konuları ise ayrı ayrı ele alıyoruz. 

1. İşyeri kira gelirinde beyanname verme sınırı ne kadar? 
2016’da net 24.000 lirayı, brüt 30.000 lirayı aşacak şekilde işyeri kira geliri elde edenler beyanname (1-27 Mart 2017) verecek (GVK Md. 86/1-c). Eğer
işyeri; basit usuldeki bir mükellefe kiraya verilmişse (veya vergi kesintisi zorunluluğu olmayanlarca kiralanmış ise) beyanname verme sınırı 2016 gelirleri için 1.580 lira (GVK Md. 86/1-d).

2. Net kira-brüt kira hesaplaması nasıl yapılıyor?
Mülk sahipleri çoğunlukla kiracının Maliye’ye ödeyeceği vergiyi dikkate almadan direkt net ücret üzerinden aylık kira belirlerler. Mülk sahibinin banka hesabına net kira bedeli gelirken, kiracı işyerleri ayrıca muhtasar beyanname ile Maliye’ye vergi öderler. Yüzde 20 vergi hesabı net üzerinden değil brüt üzerinden hesaplanması gerektiğinden öncelikle net kiradan brüte ulaşıp sonrasında yüzde 20 hesabını yapmak gerekir. 
Örneğin mülk sahibine aylık ödenen net 5.000 lira kiranın, brütü 6.250 lira olarak hesaplanır. (5.000/ 0,80=6.250) Brüt kira olan 6.250 liranın yüzde 20’si olan 1.250 lira da Maliye’ye ödenir.

3. Kim ne kadar vergi iadesi alacak?
Tabloda detayları yer alıyor. 2016’da yıllık net 105.600 liraya (aylık net 8.800 lira) kadar işyeri kira geliri elde edenler vergi iadesi alabiliyor. Örneğin 2016’da yıllık net 24.600 lira (aylık net 2.050 lira) kira elde eden bir mülk sahibi, beyanname verecek (1-27 Mart 2017’de) ama vergi ödemeyecek ve 2.168 lira da vergi iadesi alacak.

4. Kiracının ödediği işyeri kira stopajları için tablo hazırlamak yeterli mi?
İşyeri olarak mülkünü kiraya verenler için kiracının ödediği stopaj vergisinin önemi büyük. Mülk sahipleri bu stopaj kadar ya hesaplanan vergiyi daha az ödeyecekler veya vergi iadesi alacaklar. Mülk sahipleri bu mahsup işlemini yaparken beyannamelerine de; kesintiyi yapan vergi sorumlularının (kiracının) adı-soyadı veya unvanını, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numaralarını, kesintiye esas alınan brüt tutarları, kesilen vergiler ile kesinti yapılan dönemleri gösteren tabloyu da eklemeleri gerekecek.

5. İşyeri kiralarında gerçek gider mi, götürü gider mi? 
İşyeri kira geliri elde edenler de aynı konut gelirlerinde olduğu gibi ister ‘belgesiz götürü gideri’ ister ‘belgeli gerçek gideri’ tercih edebilirler. Hangisinin daha avantajlı olduğu belgeli gerçek giderin büyüklüğüne bağlı. Yüzde 25 götürü gidere göre, daha fazla gerçek gideri olanlar ‘gerçek gider’ yöntemini tercih edebilirler. 2017 Mart’ta Maliye’ye verilecek beyannameye dâhil olan gerçek gidere ilişkin belgelerin; olası denetimde ibraz edilmek üzere (2021’in sonuna kadar) saklanması gerekecek.

6. İşyerlerinde aile üyelerinden kira alınmadığında yine de vergi var mı?
Konutunu, kira almadan annesi, babası, kardeş veya çocuğunun kullanımına bırakan için vergi yokken, işyerini aynı kişilere tahsis eden için bedelsiz kullanım da olsa vergi var. Emsal kira bedeli (emlak vergi değerinin yüzde 5’i) üzerinden mülk sahibinin vergi ödemesi gerekiyor. Amca, dayı, teyze, hala, kuzen, yeğen için de (konut veya işyeri) bedel alınmasa dahi emsal kira bedeli üzerinden vergi hesaplanması gerekiyor.

7. Hem işyeri, hem de konut kirası elde edenlerde vergi hesabı nasıl?
Aynı dönemde hem işyeri, hem de konut kirası elde edenler, konut kira vergisinin hesabında 27 Mart 2017’ye kadar verecekleri beyannamelerinden 3.800 lira istisnayı düşebiliyor. Sonrasında götürü/gerçek gideri düşüp vergi hesaplanıyor. Örneğin tek bir kişinin 2016’da 5.000 lira konut kira geliri, brüt 29.000 lira da işyeri kira geliri elde ettiğini varsayalım. Bu kişi; 1.200 lira (5.000-3.800=1.200) konut kira geliri ve 29.000 lira işyeri kira geliri, toplam 30.200 lira gelir beyan edecek. Beyannamede; götürü veya gerçek gideri, varsa indirimleri ve kesinti yoluyla işyeri kiracısının ödediği vergileri de hesaplamada dikkate alabilecek.

YARIN: BEYANNAME VERMEYE İLİŞKİN ÖZEL DURUMLAR, ELEKTRONİK BEYANNAME, YAŞLILAR İÇİN EVDEN BEYANNAME ALMA HİZMETİ, VERGİNİN ÖDENME ZAMANI...

Yazının devamı...

İstisnadan kim yararlanmaz

2 Mart 2017

Yarından da bahsedelim... İşyeri kira gelirlerini yine örneklerle inceliyoruz. Hangi mülk sahiplerinin ne kadar iade alabileceğini ele alıyoruz.
Son; cumartesi günü ise ‘beyanname vermeye ilişkin özel durumları, Elektronik beyannameyi, yaşlılar için evden beyanname alma hizmetini, verginin ödenme zamanı ve taksitlerinden, yazlıkları kiraya vermenin vergisel farklarından bahsedeceğiz.

1. 3.800 liralık konut kira geliri istisnasından kimler yararlanamaz?
2016 kira gelirine ilişkin beyannamesini; 25 Mart 2017’ye kadar vermeyip sonradan (denetim sonucu) vergisini ödeyecekler yararlanamıyor. Maliye’nin radarına takılanlar hem vergisini cezalı ödeyecek, hem de vergi hesabında 3.800 liralık istisnayı düşemeyecekler (GVK. Md. 21).
3.800 liralık istisna konut kira gelirleri için düzenlendiğinden, işyeri kira geliri olanlar istisnadan yararlanamıyor. Aynı dönemde hem işyeri, hem de konut kirası elde edenler, konut kira vergisinin hesabında 3.800 lirayı gelirinden düşebiliyor.
Ticari, zirai veya mesleki kazancı nedeniyle gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olan, esnaf, tüccar, doktor, avukat vb. kişiler de istisnadan yararlanamıyor.
Ayrı ayrı veya birlikte elde ettiği ücret, menkul sermaye iradı, gayrimenkul sermaye iradı ile diğer kazanç ve iratlarının tutarı yıllık 2016 (ve 2017) kira geliri için 110 bin lirayı aşanlar da istisnadan yararlanamıyor.
Bir konuta birden fazla kişinin ortak olması halinde, bu konuttan elde edilen kira gelirlerinin vergilendirilmesinde, her bir ortak, 3.800 liralık istisnadan ayrı ayrı yararlanabilecek.
Bir kişinin birden fazla konuttan kira geliri elde etmesi halinde ise 3.800 liralık istisna yalnızca bir kez uygulanacak.

2. Kiracının ödemediği (kiracıdan alınamayan) kira beyan edilecek mi? 

Ev sahiplerinin (veya işyeri sahiplerinin) kiracılarından tahsil edemedikleri kiralar varsa, alınamayan bu kiralar beyannameye de dâhil edilmeyecek, vergisi de ödenmeyecek (GVK Md. 72). 2016’da peşin tahsil edilen gelecek yıla ait (2017) kira geliri varsa, ertesi yıl (2018) Mart’ta beyan edilecek.
Eğer 2016’da önceki yıla ait (2015) kira bedeli gecikmeli olarak kiracıdan tahsil edilmişse, 25 Mart 2017’ye kadar verilecek beyannameye 2015 kira geliri de dâhil edilip vergisi ödenecek.

3. Kira bedeli dolar olarak tahsil ediliyorsa beyannameye hangi kurdan aktarılacak?
Döviz cinsinden kiraya verme işlemlerinde tahsilatın yapıldığı tarihteki T.C. Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak gelir beyannameye aktarılır (GVK Md. 72).

4. Akrabalarım benim konutumda oturuyorlar, para almadığım halde vergisini mi ödeyeceğim?
“Yeğenimden para alacak değilim, kira almadığım halde vergi mi ödeyeceğim” sorusunun cevabı “evet vergi ödenmesi gerekiyor.” Yeğen değil; amca,
dayı, teyze, hala, kuzen de olsa fark etmiyor, ‘vergisi var.’ “Kira alınmamışsa vergisi nasıl hesaplanacak” derseniz, emsal kira bedeli (emlak vergi değerinin yüzde 5’i) üzerinden vergisi ödenecek.

5. Kızımdan kira almıyorum vergisi var mı?
Anne, baba, çocuk veya kardeşin kira ödemeksizin oturduğu konut için, konut sahibi vergi ödemiyor. Aynı kişiye (yakınına) ikinci bir konutta tahsis edilmiş ise bu avantaj kalmıyor, emsal kira bedeli üzerinden ev sahibi (ikinci konut için kira almasa da) vergisini ödüyor (GVK Md. 73).

6. Torunumdan kira almıyorum vergisi var mı?
Toruna bedelsiz olarak verilen konut için de konut sahibi vergi ödemiyor. Binaların mal sahiplerinin, usul-füru (üstsoy-altsoy) veya kardeşlerinin ikametine tahsis edilmesi durumunda emsal kira bedeli esası uygulanmıyor (GVK Md. 73). Aynı kişiye (yakınına) ikinci bir konutta tahsis edilmiş ise bu avantaj kalmıyor, emsal kira bedeli üzerinden ev sahibi (ikinci konut için kira almasa da) vergisini ödüyor.

7. Kentsel dönüşüm kapsamında aldığım kira yardımları beyan edilecek mi?
Oturduğu binasını kentsel dönüşüm kapsamında müteahhide verenler, anlaşmaya göre müteahhitten kira yardımı da, ilaveten taşınma yardımı da alabiliyorlar.
Müteahhitten tahsil edilen bu kapsamdaki gelirler; kira geliri niteliğinde değil, yardım niteliğinde. Ayrıca binanın kullanımı karşılığı bir ödeme de söz konusu değil. Dolayısıyla kiralama karşılığı olarak gelir elde edilmediğinden beyanname verme-vergi ödeme yükümlüğü de söz konusu olmuyor.

8. Gurbetçiler kira geliri beyannamesi vermek zorunda mı, vergi ödeyecekler mi?
Gurbetçilerimiz için de konut kira gelirleri (2016 için) yıllık 3.800 lirayı aştığında vergi var, işyeri kirasında ise tutarı ne kadar olursa olsun vergi yok.
Stopaja tabi işyeri kirası elde eden gurbetçilerimiz beyanname de vermeyecekler.

9. Çocuğumun özel okul faturası vergiyi azaltıyor mu?
Evet azaltır. Kira gelirinden dolayı beyanname verecek mükellefler gelirlerinden (2016 yılı gelirleri için) 3.800 TL istisnayı ve gerçek/götürü gideri düştükten sonra vergiyi hesaplarken küçük çocuklarının eğitim masraflarını da indirebilirler. Dolayısıyla özel okul faturaları vergiyi azaltıcı bir etkiye sahiptir. Ancak bu özel okul faturası her durumda beyan edilen kira gelirinin yüzde 10’nu aşamıyor.
Eğitim masraflarının dışında; sağlık masrafları, özel sigorta masrafları, bağış ve yardımların beyannamede indirim olarak yer alabileceği (dolayısıyla ödenecek vergiyi azaltabileceği) hususu Gelir Vergisi Yasası’nın 89. maddesinde (en fazla yararlanılabilecek oranlar belirtilerek) yer almaktadır.
Şahıs sigorta primleri; mükellefin şahsına, eşine ve küçük çocuklarına ait birikim priminin alındığı hayat sigortalarına ödenen primlerin yüzde 50’si ile, ölüm, kaza, hastalık, sağlık, engellilik, analık, doğum ve tahsil gibi şahıs sigorta primlerinin yüzde 100’ünden oluşmakta. İndirim konusu yapılacak primlerin toplamı, beyan edilen gelirin yüzde 15’ini ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını aşamayacaktır. (2016 yılı gelirlerine ilişkin olarak kullanılacak olan asgari ücretin yıllık brüt tutarı 19.764 lira.)
Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ise vergi hesabında dikkate alınamıyor.

10. Beyanname verenin kendisi, eşi ve çocuğunun sağlık masrafları vergiyi azaltır mı?
Sağlık harcamaları da (Türkiye’de yapılmış olmalı) eğitim masrafları gibi (gelirin yüzde 10’nu aşmayacak şekilde) vergiyi azaltıcı etkiye sahiptir. Söz konusu harcamalar mükellefin kendisi, eşi ve küçük çocuklarına ilişkin olmalıdır (GVK 89/2).

11. Kaç yaşına kadar çocuğumun masraflarını beyannamemde düşebilirim?
18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukların eğitim ve sağlık harcamaları belgelendirilmek kaydıyla vergi hesabında düşülebilir. İndirim konusu yapılacak tutarın hesaplamasında beyan edilen gelir olarak, yıllık gelir vergisi beyannamesinde yer alan indirimler ve geçmiş yıl zararları düşülmeden önceki tutar esas alınır.
Beyan edilen gelirin yüzde 10’unu aşmaması şartıyla eğitim ve sağlık harcamaları yıllık beyanname ile bildirilecek gelirlerden indirilir. Eğitim ve sağlık harcamaları Türkiye’de yapılmalıdır.
“Küçük çocuk” tabiri, mükellefle birlikte oturan veya mükellef tarafından bakılan (nafaka verilenler, evlat edinilenler ile ana veya babasını kaybetmiş torunlardan mükellefle birlikte oturanlar dâhil) 18 yaşını veya tahsilde olup 25 yaşını doldurmamış çocukları ifade etmektedir. Eş tabiriyse, aralarında yasal evlilik bağı bulunan kişileri ifade eder. (Gelir Vergisi Sirküleri/85).

12. Kira bankadan ödenmezse cezası nedir?
Maliye, 2008’de ‘tüm işyeri kiralarının’ ve ‘500 TL üstü konut kiralarının’ bankadan veya PTT’den ödenmesini zorunlu kıldı (268 Seri no.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği). Bu kurala uymayanlara kira bedelinin yüzde 5’i kadar (her bir işlem için) ceza öngörülmekte (ceza, özel usulsüzlük cezasından düşük olamıyor). Ceza; konut kiralarında yalnız mülk sahibine, işyeri kiralarında ise hem mülk sahibine hem kiracıya öngörülmekte.

13. Depozito olarak yatan paralar beyan edilecek mi?
Kiracıdan alınan depozito tekrar kiracıya iade edileceğinden ve dolayısıyla bir gelir olmadığından beyannameye de dâhil edilmeyecek.
Ödenen depozitoların kira ödemesi ile beraber yapılmaması ve banka dekontunda ‘depozito bedeli’ açıklamasının ayrıca yer alması yerinde olacaktır.

SON 24 SAATTE NE OLDU? - HÜRRİYET TV

 

Yazının devamı...

Kira gelirinde kim beyanname verir?

1 Mart 2017

KİRACILARIN büyük çoğunluğu kira ödemelerini bankadan yapıyor. İşyeri kirası ödeyenlerin tümü için, bankadan veya PTT vasıtasıyla mülk sahiplerine ödeme yapılması zorunlu. Konut kira ödemelerinde ise aylık 500 lirayı aştığında bu zorunluluk başlıyor. 2008’den sonra elden kira ödeme imkanı azalınca beyanname veren ve vergi ödeyen kişi sayısı da kendiliğinden artış gösterdi. Diğer vergi mükelleflerinin sayıları yıllar itibariyle çok değişmezken kira gelirlerinden dolayı beyanname verenler her yıl katlanarak arttı. 2008’de gelen ‘bankada ödenme zorunluluğu’ kira gelirinden dolayı beyanname veren kişi sayısını önce 1 milyona, sonra 1.5 milyona artırdı. 2016’ya gelindiğinde 1.8 milyonu buldu.

2017 için de beyan zamanı da geldi. 27 Mart’a kadar beyannamelerin verilmesi gerekiyor. (Normalde 25 Mart’a kadar verilecekken son günün cumartesiye denk gelmesinden...) Milyonlarca mülk sahibi için konu hassas... Beyannamesini süresinde vermeyip, Maliye’nin tespiti sonrası vergisini ödeyenler, yalnız vergi cezasına muhatap olmuyorlar ayrıca vergi istisnası (3.800 lira) avantajını da kaybediyor.

Hangi tutar aşıldığında beyanname verilecek? Hangi mülk sahipleri kira geliri olsa da beyanname vermeyecek? Hangi mülk sahipleri vergi iadesi alabilecek? Vergi hesabında hangi masrafları gelirimden düşebilirim? Maliye’nin yaşlılar ve engelliler için evden beyanname alma hizmeti var mı?

Bu ve benzeri soruları, tereddüt edilen konuları, kira vergisinin püf noktalarını 4 gün boyunca ele alacağız.

Bugün; konut kira gelirindeki istisna sınırı, aylık kira bedeline göre ödenecek vergi hesaplamaları, gerçek gider ve götürü gider ayırımı ile başlıyoruz...

1- Konutundan kira geliri elde ettiği halde kimler beyanname vermek zorunda değil?

2016’da yıl boyunca 3.800 liraya kadar konut kirası elde edenler için beyan da yok, vergi de yok. 3.800 liranın üstünde konut kira geliri olanlar beyanname verecek. (GVK. Md.21)

Her yıl yeniden belirlenen bu istisna tutarı 2015 gelirleri için 3.600 liraydı, 2017 gelirleri için ise bu tutar 3.900 lira olarak açıklandı (2016 gelirlerine ilişkin 3.800 liralık istisna 290 no.lu ve 2017 gelirleri için 3.900 liralık istisna 296 no.lu GV Genel Tebliği’nde açıklandı).

2- Ödeyeceğim vergiyi ‘götürü gider’ ne kadar azaltır?

Basitçe hesaplama şöyle: Yıllık kira gelirinden, önce istisna (3.800 lira) ve yüzde 25 götürü gider düşülüyor, sonra vergi hesaplanıyor. Götürü giderde; 3.800 liralık istisna düşülmüş kira gelirinin yüzde 25’i direkt (belgeye ihtiyaç duymadan) kira gelirinden düşülüp kalan tutarın üzerinden vergi hesaplanıyor. Götürü gider yöntemini seçenler; aşağıdaki tablodan, elde edilen yıllık kira tutarına göre ne kadar vergi ödeyeceğini görebilirler. Beyanname verecek mükellefler iki farklı gider yönteminden birisini tercih edebiliyor. Birisi götürü gider, diğeri gerçek gider (GVK Md. 74).

3-Bir yıllık kiranın bir aylığı vergi olarak mı ödenecek?

Aylık kira geliri 1.000 lira ile 1.500 lira arası olan konutlar için hesaplanan vergi, yaklaşık bir aylık kiraya denk gelmekte. Yani, bu aralıkta kira alanlar için ‘bir yıllık kiranın bir aylığı devlete ödenecek’ diyebiliriz.

4-Ödeyeceğim vergiyi ‘gerçek giderler’ ne kadar azaltır?

Gerçek gider yöntemini seçenler de yıllık kira gelirinden, önce 3.800 lira istisnayı, sonra gerçek giderleri düşüp, kalan tutar üzerinden vergiyi hesaplayabiliyor. Götürü gidere göre farkı, giderler belgeli olmak zorunda.

5- Götürü gider yöntemi mi, gerçek gider yöntemi mi, nasıl karar vereceğim?

Götürü giderde (2016 yılı gelirleri için 3.800 liralık istisna düşülmüş) kira gelirinin yüzde 25’i direkt (belgeye ihtiyaç duymadan) kira gelirinden düşülüp kalan tutarın üzerinden vergi hesaplanıyor. Mülk sahiplerinin büyük çoğunluğu hem hesaplaması kolay olduğundan, hem de dönem içindeki gerçek gideri, götürü giderden (gelirin yüzde 25’inden) daha düşük tutarda olduğundan, götürü gideri tercih etmekte. Götürü gider yöntemini seçenler iki yıl bu yöntemden vazgeçemiyorlar (GVK Md. 74).

6- Gerçek gider yöntemi kimler için avantajlı?

Yüzde 25 götürü gidere göre, daha fazla indirilebilir gerçek gideri olan ev sahipleri gerçek gider yöntemini seçip daha az vergi ödeyebilirler. Ancak yüzde 25 götürü gider belgesiz olarak hesaplanıyorken, gerçek giderler belgeli olarak vergi hesabında dikkate alınabiliyor. Söz konusu belgelerin beş yıl saklanarak olası denetimde ibraz edilmesi gerekiyor (2016 kira gelirleri için 2021’nin sonuna kadar saklanmalı).

7- Beyanname verdikten sonra götürü gider usulünden dönülebilir mi?

Götürü gider usulünü kabul edenler normalde iki yıl geçmedikçe bu usulden dönemiyorlar. Elde edilen kira gelirine ilişkin gelir vergisi beyannamelerinde, yanlışlıkla götürü gider usulünü seçenlerse beyannamenin verildiği takvim yılı içerisinde olmak kaydıyla, düzeltme beyannamesi verdiklerinde gerçek gider usulünden yararlanabiliyorlar. (İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı, 29.12.2016 Tarih ve 108276 Sayılı Özelge)

8- Gerçek gider kabul edilen harcamalar neler?

‘Gerçek gider’ kabul edilen kalemler:

- Son beş yılda konut alanlar konut bedelinin yüzde 5’ni gelirinden düşebiliyor (GVK Md. 74/4). 2012 ve sonrasında konut alanlar (tek bir konutu için) bu hesabı (2016 kira gelirleri için) yapabilir. (İşyeri kirasının vergi hesabında, yüzde 5 giderden faydalanılamıyor).

- Gayrimenkul satın alınırken alınan kredinin faizleri gelirden düşülebilir. (GVK Md. 74/4).

- Kira geliri elde ederken diğer taraftan kendisi de kira da oturanların ödedikleri kira bedelleri de hesaplamada gider (-) olarak dikkate alınabiliyor. (GVK Md. 74/10).

Gelir Vergisi Kanunu’nun 74. maddesinde sayılan diğer ‘gerçek giderleri’ de şöyle özetleyebiliriz: Amortisman giderleri, kiraya verilen gayrimenkul için ödenen aydınlatma, ısıtma, su ve asansör giderleri, idare giderleri, sigorta giderleri, sözleşmeye, kanuna veya ilama istinaden ödenen zarar, ziyan ve tazminatlar, ödenen vergi, resim, harç ve şerefiyelerle belediyelere ödenen harcamalara katılma payları.

Yazının devamı...

Faiz gelirleri martta beyan edilecek mi?

22 Şubat 2017

2016’da yurtiçinden ne kadar mevduat faizi, repo kazancı elde edilmiş olursa olsun 2017’de beyanı gerekmiyor, dolayısıyla vergi ödemesi de olmayacak. Bankalar; müşterilerinin faiz ve repo kazançları üzerinden hesapladıkları vergiyi bizzat kendileri Maliye’ye ödüyorlar. Faiz ve repo kazancı elde edenlerin ayrıca Maliye’ye beyanname vermesi, vergi ödemeleri gerekmiyor.

Faizsiz olarak kredi verenlere ödenen kâr payları ile kâr ve zarar ortaklığı belgesi karşılığı ödenen kâr paylarında da durum aynı. Özel finans kurumlarınca kâr ve zarara katılma hesabı karşılığında ödenen kar payları için de beyanname vermek gerekmiyor.

Muammer Bey; e-postasında, 2016’da aynı zamanda kira geliri de elde ettiğini de belirtip, ‘hem kira geliri hem faiz geliri elde ettiğinde beyanname verme ödevi olup olmadığını da’ soruyor...

Fark etmiyor... Muammer Bey, 2016’daki kira gelirinden dolayı beyanname verecek olsa da, bu beyannameye faiz ve repo kazançlarını dâhil etmeyecek, faiz ve repo kazancı için bir vergi ödemeyecek. 

2016’da yıl boyunca 3.800 lirayı aşan konut kira geliri elde etmiş olanlar beyanname verecek. İşyeri kiralarında beyanname verme sınırı ise yıllık net 24 bin (brüt-stopaj dâhil: 30 bin) lira. Eğer işyeri; basit usuldeki bir mükellefe kiraya verilmişse beyanname verme sınırı 2016 gelirleri için 1.580 lira.

 YURTDIŞI FAİZ GELİRLERİ

Yurtdışından elde edilen faiz gelirlerinin ise yıllık Gelir Vergisi beyannamesine dâhil edilmesi gerekiyor. Kıyı bankacılığından (off-shore bankacılık) elde edilen faiz gelirlerinin de beyan edilmesi gerekiyor.  Türkiye’de vergi kesintisine tabi olmadığından ve istisna da uygulanmadığından yurtdışında (2016’da) elde edilen faizlerin 1.580 lirayı aşması halinde yıllık beyanname ile (2017’de) beyan edilmesi gerekiyor.

EUROBOND GELİRLERİ

2016 yılında elde edilen ve 30.000 lirayı aşan Eurobond faiz gelirlerinin yıllık Gelir Vergisi beyannamesi ile beyan edilmesi (1-25 Mart 2017) gerekiyor. 30 bin liranın hesabında başkaca kâr payı geliri, işyeri kirası geliri gibi gelirler de dikkate alınıyor.

Eurobond’un alım satım arasındaki kazanç için de beyanname verilmesi gerekiyor.

Eğer Eurobond’un ihracı 1.1.2006 öncesi ise alış tarihindeki TL karşılığı hesaplanır. Alım ve satım tarihleri arasındaki dönem için maliyet bedeli endekslemesi yapılıyor, 24.000 liralık istisna da düşüldükten sonra kalan tutar beyan ediliyor.

Eğer Eurobond’un ihracı 1.1.2006 sonrası ise istisnadan yararlanılamıyor. Yİ-ÜFE artış oranının yüzde 10 veya üzerinde olması durumunda endeksleme yapılabiliyor ve kalan kazancın beyan edilmesi gerekiyor. 

NE KADAR VERGİ KESİLİYOR

Bankalarda açılan mevduat hesaplarından kesilecek verginin oranı; yabancı para ve Türk Lirası olup olmamasına ve vade süresine göre farklılık göstermekte.

Döviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizler ve katılım bankalarınca döviz katılma hesaplarına ödenen kâr payları için:

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar vadeli hesaplarda yüzde 18,

1 yıla kadar vadeli hesaplarda yüzde 15,

1 yıldan uzun vadeli hesaplarda yüzde 13.

 TL, mevduat faizleri ve katılım bankası kâr payları için:

Vadesiz ve ihbarlı hesaplar ile 6 aya kadar vadeli hesaplarda yüzde 15,

1 yıla kadar vadeli hesaplarda yüzde 12,

1 yıldan uzun vadeli hesaplarda yüzde 10.

 Repo gelirleri için: yüzde 15.

Yazının devamı...

Ajda Pekkan neden vergi ödemeyecek?

15 Şubat 2017

HAFTA sonu okudum haberi... Pop müziğimizin divası Ajda Pekkan, Bahçeköy’deki villasını 8.5 milyon dolara satıyormuş. Süperstarın yakın dostu yönetmen Ayşe Ersayın bu evde hayata gözlerini yummuştu. Haberde Ajda Pekkan’ın villayı satış nedeni olarak ‘yakın dostunu kaybettiği villada kalmak istememesi’ belirtiliyor.

Süperstara sabırlar diliyoruz biz de... Satışa çıkarılan villa için yaklaşık 30 milyon lira satış bedeli belirlendiğinden de bahsediliyor. Peki, bu tutarda gelir elde edilmesi beklenirken neden vergi ödenmez, onu açıklayalım… 

Normalde taşınmazın alış değeri ile satış değeri arasında kazanç oluştuğunda bu kazanç üzerinden de vergi hesaplanır. Ancak Gelir Vergisi (GV) Kanunu’na göre alış tarihinin üzerinden beş tam yıl geçtikten sonra taşınmaz satıldığında ne kadar kazanç elde edilirse edilsin vergi ödenmiyor. (GVK Mükerrer Md. 80/6) Ajda Hanım’da villasını satın aldıktan sonra beş yıl üzerinden geçmiş. Dolayısıyla ne kadar kazanç elde ederse etsin bu kazancı için vergi ödemeyecek. 

BEŞ YILDAN ÖNCE SATAN NEYE DİKKAT ETMELİ

Beş yıldan önce evini satıp vergi hesaplamak zorunda olan kişilerin şu iki konuyu bilmelerinde yarar var. Elde edilen kazancı önce enflasyondan arındıracaklar ayrıca 11.000 lira istisnayı düşecekler, sonrasında vergi hesaplayacaklar. (Enflasyondan arındırmak için alış ve satış tarihleri arasındaki sürede, Üfe endeksindeki artış oranının yüzde 10 veya üzerinde olması gerekiyor.) Vergi oranı; kazancın büyüklüğüne göre, yüzde 15’den başlayıp yüzde 20, yüzde 27 ve yüzde 35’e kadar çıkabiliyor.

ŞİRKETLERDE İSTİSNA İÇİN KAÇ YIL GEÇMELİ

Şirket aktifine kaydedilen gayrimenkul, iki yıl içinde satıldığında elde edilen kazancın tamamı üzerinden vergi hesaplanıyor. İki tam yıl geçtikten sonra satışta ise kazancın yüzde 75’i istisna oluyor.  (KVK Md. 5 /1-e) Kurumlar Vergisi (KV) istisnasından yararlanabilmek için; satış kazancının istisnadan yararlanan kısmının, satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar, pasifte “özel bir fon”  hesabında tutulması gerekiyor. Satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci  takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi de istisnanın diğer bir koşulu.

Şirketler, gayrimenkulleri edindikten iki yıl geçtikten sonra sattıklarında KDV de hesaplamıyor. (KDV K. Md. 17/4-r) Taşınmaz ticareti ile uğraşan kurumların bu amaçla ellerinde bulundurdukları gayrimenkullerin satışında, KV açısından da KDV açısından da istisnadan yararlanılamıyor.

BEŞ YILDAN SONRA SATANA DA GELEBİLİR

Meclis’te olan GV tasarısına göre; gayrimenkulunu edinim tarihinden beş yıl geçtikten sonra satanlar içinse vergi öngörülüyor. (İkamet ettiği tek konutunu satan kişilerin elde ettiği kazançlar vergiye tabi tutulmayacak.)

Tasarıya göre vergi hesabında; edinim tarihi ile satış tarihi arasındaki süre arttıkça daha fazla istisna uygulanabiliyor. İki yıl dolmadan satanlar tüm kazançları üzerinden vergi ödeyecek. Vergi hesaplanırken elde tutma süresine bağlı olarak artan vergi istisnaları olacak. Uygulanacak istisnalar şöyle; iki yıldan sonra yüzde 40, üç yıldan sonra yüzde 50, dört yıldan sonra yüzde 60 ve beş yıldan sonra satanlar için yüzde 75 istisna uygulanarak vergi hesaplanacak. 

Söz konusu yasa tasarısı 2013’de ilk olarak meclise gelmişti. O günden bu yana çokça tartışıldı ancak yasalaşmadı. Dolayısıyla 2017’de yasalaşmasına yönelik işlem yapılıp yapılmayacağı konusunda netlik olmadığını söyleyebiliriz. Yasa tasarısında şirketler için de istisna oranlarında değişiklik düşünülüyor. İki yıl sonra satılan gayrimenkuller için halen şirketlerin kazançlarına uygulanan yüzde 75’lik istisna oranı daha aşağılara çekilerek elde edilen kazançlardan yüksek vergi alınması planlanıyor.

Yazının devamı...