"Ahmet Karabıyık" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ahmet Karabıyık" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ahmet Karabıyık

Ahmet Karabıyık

Torba Yasa ile artırılan vergiler neyi değiştiriyor/3 - İşyeri kira vergileri ne kadar artacak?

6 Ekim 2017

Tasarıyla; Gelir Vergisi Kanunu’nda (GVK); hem götürü giderin oranı yüzde 25’den, yüzde 15’e düşüyor. Hem üçüncü vergi dilimi oranı yüzde 27’den, yüzde 30’a çıkıyor. Her iki değişiklik de; kira geliri elde edenlerin daha fazla vergi ödemesine neden olacak.

İşyeri kira geliri elde edenlerin, konut kirası elde edenlere göre bir avantajı var. Vergi ödemek yerine Maliye’den vergi iadesi de alabiliyorlar.  Ancak vergi iadesi alanlar da, tasarıdaki değişikliklerden etkilenecek, en azından alacakları vergi iadesi tutarı azalacak.

Konut kirası elde edenler için vergi hesabına dünkü yazımızda yer vermiştik. Bugün ‘işyeri kira geliri elde edenlerin vergi hesabını’ ele alıyoruz.

Tabloda 2017’de işyeri kirası elde edenlerin ne kadar vergi ödeyecekleri/iade alacakları yer almakta. 15 farklı aylık-yıllık işyeri kira geliri için iki farklı vergi hesaplandı: Birincisi; mevcut yasaya göre, ikincisi tasarıdaki değişikliklere göre yapılan vergi hesabı. Dolayısıyla mülk sahipleri, tasarının yasalaşması durumunda hangi kira geliri için ne kadar fazla vergi ödeyeceğini/ne kadar daha az iade alabileceklerini bu tablodan görebilir.  

Götürü giderdeki düşüşten dolayı tüm -götürü gider tercihi yapan- mülk sahipleri etkilenecek. Gelir vergisi oranındaki artıştan (yüzde 27’den, yüzde 30’a) dolayı ise yalnızca kira geliri-matrahı yıllık 30.000 lirayı aşanlar etkilenecek. Yani; yıllık kira geliri matrahı 30 bin lirayı geçenler -70 bin liraya kadar gelirleri için- normalde yüzde 27 vergi ödeyeceklerken, tasarı ile ödeyecekleri verginin oranı yüzde 30’a çıkıyor.

Kira gelirinden dolayı beyanname verecekler için, kritik konuları da hatırlayalım... 

2018 Mart’da kimler beyanname verecek?

2017’de net 24.000 lira, brüt 30.000 liradan fazla işyeri kira geliri elde edenler beyanname (1-25 Mart 2018) verecek (GVK Md. 86/1-c). Eğer işyeri basit usuldeki bir mükellefe kiraya verilmişse (veya vergi kesintisi zorunluluğu olmayanlarca kiralanmış ise) beyanname verme sınırı 2017 gelirleri için 1.600 lira (GVK Md. 86/1-d).

Yazının devamı...

Kira geliri olanın vergisi artıyor

5 Ekim 2017

Yasa tasarısı ile; Gelir Vergisi Kanunu’nda (GVK); hem götürü giderin oranı yüzde 25’den, yüzde 15’e düşüyor hem üçüncü vergi dilimi oranı yüzde 27’den, yüzde 30’a çıkıyor. Her iki değişiklik de; kira geliri elde edenlerin daha fazla vergi ödemesine neden olacak.

‘Konut kirası elde edenler için’ vergi hesabını bugün, ‘işyeri kira geliri elde edenlerin’ vergi hesabını yarın ele alıyoruz.

Tabloda 2017’de yıl boyunca konut kirası elde edenlerin ne kadar vergi ödeyecekleri yer almakta. 15 farklı aylık-yıllık konut kira geliri için iki farklı vergi hesaplandı:

Birincisi; mevcut yasaya göre, ikincisi tasarıdaki değişikliklere göre yapılan vergi hesabı. Dolayısıyla mülk sahipleri, tasarının yasalaşması durumunda hangi kira geliri için ne kadar fazla vergi ödeyeceğini bu tablodan görebilir.

Yazının devamı...

Vatandaş nasıl etkilenecek?

4 Ekim 2017

Tasarı ile; Motorlu Taşıtlar Vergisi’nde (MTV) ödenecek vergiler yüzde 40 ila yüzde 68 oranında arttırılıyor. (Bu oranların aşağı çekileceği yönünde sonradan hükümetin açıklaması oldu.) Gelir Vergisi’nde üçüncü dilimde vergileme oranı yüzde 27’den yüzde 30’a çıkarılıyor. Emlak Vergisi’nde arsa ve arazi metrekare birim değerinin artışı yüzde 50 ile sınırlandırılıyor Kurumlar Vergisi’nde; finans-bankacılık şirketleri için oran, yüzde 20’den yüzde 22’ye çıkıyor Veraset ve İntikal Vergisi’nde; şans oyunları ve çekilişlerde alınan verginin oranı yüzde 10’dan, yüzde 20’ye çıkarılıyor. Özel İletişim Vergisi oranı cep telefonu görüşmeleri, sabit telefon görüşmeleri ve data-internet hizmetleri için tek oran; ‘yüzde 7.5’ olarak belirleniyor.  ‘130 maddelik yasa tasarısından’ öne çıkan vergi konuları bu saydıklarımız

Hepsini ayrı ayrı ele alacağız MTV’de binek otonun silindir hacmi ve araç yaşına ilaveten ‘aracın değeri de’ ne kadar vergi ödeneceğini belirleyecek

Kira geliri elde edenlerde; götürü giderin oranı, yüzde 25’den yüzde 15’e çekilince cazibesi pek kalmadı, gerçek giderlerin önemi arttı. “Gerçek giderler belgelendirilerek nasıl daha az vergi ödenebilir?” sorusunun cevabı merak edilecek bu durumda 2018 için çalışanların vergi yükü arttı Veya net ücret hesabı üzerinden maaş ödenen çalışanlarda bu yük işverenlerce üstlenilecek, işverenin ücret maliyeti artacak. 2018’de hangi ücret seviyesi için vergiler, ücretleri nasıl ve ne kadar etkileyecek?

Bu detayların hepsini ayrı ayrı ele alıp, merak edilen soruları sonraki yazılarımızda cevaplayacağız Vergilerdeki bu değişikliklerinin tümünün şu anda tasarı olduğunu, henüz yasalaşmadığını, mecliste değişikliklere uğrayabileceğini de ayrıca belirtelim. 

Bugün asgari ücretlilerin net ücret hesabına göz atalım Geçen yıl ‘acaba net ücret son üç ay 70 lira düşecek mi?’ endişesi vardı. Müdahale edilmiş ve son üç ay için Asgari Geçim İndirimi (AGİ) artırımı yapılarak ve devletçe karşılanarak çözülmüştü (Gelir Vergisi Kanunu -GVK-  Geçici Madde 86.) Müdahale sonucu yılın başında geçerli olan 1.300 lira net asgari ücret, yılın sonunda da korundu.

Bu yılda asgari ücretli için ‘son dört ay net ücretlerde düşüş olacak mı?’ endişesi yaşanırken yasa tasarısı ile yine AGİ müdahalesi yapıldı Müdahale sonucu yılın başında da, yılın sonunda da 1.404 lira net asgari ücret korunmuş oldu. (Yasa Tasarı ile GVK’na eklenecek Geçici Madde 87)

Tabloda asgari ücretlilerin ocak ayı bordro değerleri de, eylül ayı değerleri de ve son üç ayın değerleri de ayrı ayrı yer almakta.  Asgari ücretlinin bordrosunda hesaplanan-kesilen vergi; ocak ayında 226.63 TL iken, eylül de 256.53 TL’ye ve son üç ay için 302.18 TL’ye arttığını görüyoruz. Son dört aydaki vergideki artış; normalde çalışanın net maaşını azaltacakken, vergi artmasına rağmen -yasa tasarısında- çalışan lehine AGİ artışı yapılarak net ücret son dört ayda da 1.404 lira olarak korunuyor.

AGİ’ deki bu artışın işverenin ücret maliyetinde bir artışa neden olmayacağını da ayrıca belirtelim İşverenler, çalışanların ücretleri üzerinden hesapladıkları vergiyi, AGİ kadar daha az Maliye’ye ödüyorlar. Dolayısıyla AGİ’ deki artış işverenin ücret maliyetinde bir artışa neden olmuyor.

Yazının devamı...

Hediye otomobil için vergi ödenecek

27 Eylül 2017

Çekilişle 500 bin liralık araba kazanmış ama daha sevincini tam yaşayamadan ‘vergi’ derdine düşmüş. “Kredi çekmeye çalışıyorum” diyor, ödeyeceği “intikal vergisi” için.

Arabanın KDV ve ÖTV vergileri zaten (çekiliş koşulları belirlenirken) çekilişi düzenleyen firma tarafından yüklenilmiş...

Yiğenoğlu’na düşen vergi ise Veraset ve İntikal Vergisi (VİV). Arabanın değeri üzerinden istisna (4.068 TL) düşüldükten sonra yüzde 10 olarak hesaplanıyor VİV.

Milyonlarca katılımcı arasından talih kuşu konmuş Engin Yiğenoğlu’na. Ordu’ lu talihli “Arabadan daha çok, paraya ihtiyacım olduğundan, arabayı üzerime aldıktan sonra satacağım” demiş.

Yazının devamı...

Ceket, gömlek gider yazılamıyor

20 Eylül 2017

Kadın memurların da, erkek memurların da kıyafetleri ‘kış dönemine’ uygun olmak zorunda artık. Erkek memurların, görev yerlerinde gömlek ve kravat takmaları da zorunlu. (Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Çalışan Personelin Kılık ve Kıyafetine Dair Yönetmelik.)

Memurların zorunluluktan giydiği ceketi, takım elbiseyi, gömlek ve kravatı avukatlar da, mali müşavirler de giyiyor. Hemen her zaman avukatlar da, mali müşavirler de takım elbiseli veya ceketli, gömlekli ve büyük çoğunluğu kravatlı olarak çalışıyorlar. Meslek mensupları işlerini yaparlarken; müvekkillerinin, müşterilerinin karşılarına kıyafetlerine ekstra özen göstererek çıkmaktalar. Haliyle bu kıyafetleri edinmek için bir bedel de ödemekteler.

Avukatların da, mali müşavirlerin de mesleklerini icra ederlerken giydikleri kıyafetleriyle ilgili bir sıkıntıları var yalnız... Mesleki faaliyetleri için vazgeçilmez sayılabilecek bu giyim harcamalarını gider yazamıyorlar.

Maliye bu konuda çok net: “Dış giyim için yaptığınız harcamaları vergi hesabınızda gider olarak yazamazsınız” diyor. Nedeni de “dış giyim eşyalarının faaliyetin yürütülmesine mahsus görülmemesi” ve “dış giyim eşyalarının iş dışında özel hayatta da kullanılmaya elverişli olarak görülmesi.” (İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı’nın; 2 Haziran 2014 tarih ve 1546 sayılı özelgesi ve 23 Ekim 2013 tarih ve 1692 sayılı özelgesi.)

Yazının devamı...

Yatına Türk Bayrağı çektirene vergi yok

13 Eylül 2017

Yeni filmi ‘Arif V 216’nın çekimlerini bitirip yatıyla tatile çıkmış. Yatın değeri de 9 milyon lira imiş. Buraya kadar sorun yok. Ama bir de ‘Yatına Amerikan bayrağı çekmiş’ şeklinde haber olunca Cem Yılmaz açıklama yaptı: “Etrafta teknelerin yüzde 80’den fazlası Amerikan bayraklı olmasına rağmen benim teknem 9 yıldır Türk bayraklı ve İstanbul limanına kayıtlı!”

Başlıkta da belirttik... Aslında bu yüzde 80 çoğunluk da, yatlarına Cem Yılmaz gibi Türk Bayrağı çekebilir. Evet; şahıs olsun, şirket olsun, başka bir ülke bayrağı taşıyan yatını, Türkiye’ye ithal edip kayıt ve tescil ettirebilir. Üstelik KDV’de yok, ÖTV’de yok, Gümrük Vergisi de yok. Yalnızca ‘bağlama harcı’ bedeli ödeniyor… Türk bayrağı çekilecek yat için; “hangi kazancınla bu yatı aldın?” şeklinde soru da sorulmayacak, vergi incelemesi de yapılmayacak.

27 Ocak 2017 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 6770 sayili yasa ile tanınan vergi avantajının detaylarına da göz atalım...

- Yalnız yatlar değil; kotra, tekne ve gezinti gemileri de aynı şekilde bu avantajdan yararlanabiliyor. (Türk Gümrük Tarife Cetvelinin 8901.10.10.00.11 ve 8901.10.90.00.11 numaralarında yer alan mallar ile 89.03 tarife pozisyonunda yer alan mallardan yat, kotra, tekne ve gezinti gemileri)

- 27 Ocak 2017 tarihinden önce edinilmiş olan, yurt dışında bulunan veya yabancı bayrak çekilmiş olan gemi, yat, tekne ve kotralar yararlanabiliyor.

- Türkiye’deki gerçek veya tüzel kişilere bedelsiz olarak intikal sağlanabiliyor. Veraset ve İntikal Vergisinden de istisna tutuluyor.

- Türkiye de tescil olacak bu araclar; gümrük vergisi dâhil her türlü vergi, resim, harç, fon ve paylardan istisna tutuluyor. Yalnızca bağlama kütüğü ruhsatname harcı ödeniyor.   (492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı ‘8’ sayılı tarifede yer alan) Motorlu deniz taşıtları için; Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) odeme yükümlülügü de, 30 Haziran 2009 tarihinden itibaren zaten kalkmış durumda.

- Söz konusu araçları; ithal edenler veya adlarına kayıt ve tescil ettirenler hakkında bunların ediniminden kaynaklı vergi incelemesi veya tarhiyat yapılmayacağı da yasada açıkça belirtiliyor. Yasa metninde ayrıca; “daha önce yapılmış olan tarhiyatlardan varsa açılmış davalardan feragat edilmesi kaydıyla vazgeçilir, tahakkuk eden tutarlar terkin edilir” şeklinde güvence de sağlanıyor.

Yazının devamı...

Devlet hangi madalyaya ne kadar ödül veriyor?

6 Eylül 2017

Üzerinden bir ay geçmedi henüz... Ağustos ayında dünya şampiyonasına katılıp madalyalarla dönen milli sporcularımız da var. Hak ettikleri kadar konuşulmadı başarıları da... Ağustos ayında; atletizm ve güreşte önemli başarılar elde edildi.

Atletizm’de bir ilk yaşandı... Londra’daki Dünya Atletizm Şampiyonası’nda Ramil Guliyev 200 metre erkeklerde altın madalya kazandı. Ramil Guliyev, Türkiye’ye atletizmdeki ilk dünya şampiyonluğunu getirdi. Yasmani Copello Escobar'da erkekler 400 metre engellide gümüş madalya kazandı.

Güreşçilerimiz de Dünya Şampiyonası’ndan madalyalarla döndüler. Yasemin Adar (75 kg.), Türkiye tarihinde dünya şampiyonluğu kazanan ilk kadın güreşçimiz oldu. 48 kiloda güreşen milli sporcu Evin Demirhan da bronz madalya kazandı. Erkekler serbest güreşte Taha Akgül (125 kg.) gümüş, Soner Demirtaş (74 kg.) bronz madalya kazandı.

Greko Romen’de; altın madalya sayımız iki... Rıza Kayaalp (130 kg.)  ve Metehan Başar (85 kg.)  altın madalya kazandılar. Atakan Yüksel’de (66 kg.) bronz madalya kazandı.

HANGİ MADALYAYA NE KADAR ÖDÜL VERİLİYOR?

Ağustos ayındaki başarılarından dolayı kürsüye çıkan tüm sporcularımızı kutluyor ve başarılarının devamını diliyoruz. Diğer yandan bu başarıların ödüllendirilmesi de gerekecek.

Hangi sporcuya devletin ne kadar ödül verebileceği yönetmelikle belirlenmiş durumda. “Spor Hizmet ve Faaliyetlerinde Üstün Başarı Gösterenlerin Ödüllendirilmesi Hakkında Yönetmeliğe” göre (Md. 6) ;

Dünya şampiyonalarında; 

Yazının devamı...

Çalışanın tatilini şirketi karşılayabilir mi?

30 Ağustos 2017

Özel sektördeki işverenler; tatili 10 güne çıkarırken en çok ‘çalışanlarının motivasyonunu’ düşündüler. Çalışanların büyük çoğunluğu tatilde iken işlerde aksamayacaksa kendi çalışanları için de tatili 10 güne çıkardılar. Dolayısıyla çalışanlarından tatil dönüşünde verim artışı beklentisi de olacaktır.

Motivasyon amaçlı işyerlerinde başka uygulamalar da olabiliyor... Çalışanlarının tatil masraflarını karşılamak gibi... Peki; yasal olarak şirketler çalışanlarının tatil masraflarını karşılayabilir mi? Ulaşım, konaklama, yemek gibi masrafları-faturaları şirket tarafından ödenebilir mi? Karşılanmak istenirse şirketlere vergi ödeme veya SGK prim ödeme yükümlülüğü doğuyor mu?

Öncelikle İş Yasası açısından bakalım... İş Yasası; çalışan lehine olan uygulamalara engel çıkarmayacaktır tabii ki... SGK mevzuatı açısından da ayni (nakdi olmayan) yardımlar için sigorta prim ödenmesi gerekmiyor. Vergi mevzuatına göre ise durum biraz farklı. Çalışana sağlanacak bu menfaat (tatil masraflarının karşılanması) ücret kabul ediliyor. Net maaş üzerinden nasıl vergi hesaplanıyorsa, tatil masraflarının şirketçe ödendiği durumda da ilave bir vergi hesaplanması gerekiyor.

ÜCRET SAYILINCA GİDER DE YAZILABİLİR

Şirketlerin çalışanlarının tatil masraflarını karşılaması başarı primi olarak da uygulanabiliyor, motivasyon amaçlı da olabiliyor. Her durumda Maliye bu uygulamanın vergiye tabi olduğunu belirtiyor. Yani bordroya dâhil edilmesi gerektiğini, diğer ödenen net maaş ve birçok yan hakta olduğu gibi üzerinden vergi hesaplanması gerektiğini belirtiyor. Ancak bu durumda vergilendirilmiş ücret olarak gider yazılabiliyor. Şirketin karşıladığı (çalışanın faydalandığı) tatil masraflarının direkt (ücret sayılıp vergi hesaplanmadığında) gider olarak kaydı uygun bulunmuyor.

ÇALIŞANLARIN İŞ AMAÇLI SEYAHAT MASRAFLARI

Çalışanların otel ve ulaşım masrafları ‘iş amaçlı’ olarak da yapılabiliyor. Şirketin satış-pazarlamacısı, satınalmacısı, yöneticisi, servis görevlisi gibi çalışanları olağan faaliyetleri yürütürken seyahat etmesi gerekebiliyor. Müşteri veya tedarikçi ziyareti, fuar ve seminerlere katılım, iş takibi gibi çeşitli amaçlarla bu seyahatler yapılabiliyor. Ve bu seyahatlerin; konaklama, ulaşım, yemek vb. masraflarının kaçınılmaz olarak şirket tarafından ödenmesi de gerekiyor.

Sayılan masrafların tümünün ticari kazancın elde edilmesi için gerçekleşeceği tartışmasız olduğundan gider yazılmasında da bir sakınca olmayacaktır. Ancak burada da kriterler var ve işletmelerin bu kriterleri de dikkate alması gerekiyor. Yasada yer aldığı haliyle ifade edecek olursak

Yazının devamı...