"Ahmet Karabıyık" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ahmet Karabıyık" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ahmet Karabıyık

Ahmet Karabıyık

Mülkünü satan kiralayan nasıl barışır?

11 Mayıs 2018

SON yıllarda Maliye’nin teknolojiyi etkin kullanması, neredeyse tüm kira bedellerinin bankadan ödenme zorunluluğun olması, kira gelirinden dolayı beyanname veren mükellef sayısını sürekli arttırdı. Ancak yine de; eksik beyan edilen veya hiç beyan edilmeyen kira işlemleri, kayıt dışı konut-işyeri kiralamaları da olabiliyor...

Ayrıca mülkünü satarak kazanç elde etmesine rağmen Maliye’ye beyan edilmeyen gelirler de var. İşte bu kişiler için Maliye ile barış imkânı doğdu. Geçmişte elde ettiği kira gelirini veya gayrimenkul satış kazancını beyan etmeyenler vergi barışı imzalayarak, düşük bir bedel ödeyerek, vergi inceleme riskinden kurtulabilecekler.

Maliye’de bu işten kazançlı çıkacak. Hem inceleme yapmaksızın geçmiş dönemlere ilişkin gelir elde edecek, hem de mevcut denetim yükünü hafifletip yeni dönemler için denetim yapılan mükellef sayısını arttıracaktır.

Yazı dizimizin üçüncü gününde mülk sahipleri için vergi barışı hakkındaki kritik soruları ele alıyoruz...

1- Hangi dönemler için vergi barışı sağlanabilir?Hali hazırda; mükelleflere geçmiş 5 yıl için vergi incelemesi yapılabiliyor. Zamanaşımı süresi dolmamış yıllar 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017. Dolayısıyla bu beş yıl için matrah arttırımı yapıldığında bu yıllara ait gelirlere ilişkin artık Maliye bir inceleme yapmayacak.

2- Matrah arttıranlar ne kadar ödeme yapacak?Kira geliri elde edenler için matrah artırım oranları ve en az artırım yapılabilecek tutarlar Tablo 1’de yer almakta… Örneğin; 2016 yılı için vergi incelemesi riskinden kurtulmak isteyenler, daha önce beyan ettikleri GV matrahını, yüzde 20 oranında arttıracak (Artırılan matrah 4.327 TL’nin altında olamıyor), bunun da yüzde 15’ni ödeyecekler.

Artırımda bulunulan yıla ait yıllık beyannamelerin; yasal süresinde verilmesinde ve tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmesi konusunda aksama yaşanmışsa vergi oranı (en az matrah tutarı üzerinden) olarak yüzde 15 değil, yüzde 20 oranı dikkate alınacak. Her bir dönem için ayrı ayrı 10 TL’yi aşmayan tutardaki eksik ödemeler, 5 puanlık oran avantajından yararlanmayı engellemiyor.

Yazının devamı...

Esnaf, doktor avukat için barışın koşulları

10 Mayıs 2018

DÜN yasa tasarısına göre, şirketler için vergi barışının-matrah arttırımının koşullarını ele almıştık... Bugün; şahsen kazanç elde eden Gelir Vergisi (GV) mükellefleri (Basit usulde faaliyet gösteren, işletme hesabı ve bilanço esasına göre defter tutanlar) ve serbest meslek kazancı elde eden GV mükellefleri için vergi barışının koşullarına göz atalım...

1- Hangi dönemler için vergi barışı sağlanabilir?Hali hazırda; mükelleflere geçmiş 5 yıl için vergi incelemesi yapılabiliyor... Zamanaşımı süresi dolmamış yıllar 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017... Ancak tasarıda son yılın (2017) gelir vergisi için matrah artırımı hakkı tanınmıyor. (Mecliste yasa metninin içine; ‘2017 dönemi için de matrah artırımı yapılabileceğine’ dair ilave yapılması mümkün...)

2- Barış sonrası vergi incelemesi yapılmayacak mı?Matrah arttırımı yapılan vergiler ve ilgili dönemler için Maliye vergi incelemesi yapmayacak. Artırımda bulunulmayan yıllar veya dönemler için Maliye’nin vergi incelemesi yapma hakkı devam ediyor.

3- Doktor, avukat gibi serbest meslek kazançları elde edenler ne kadar ödeme yapacak?Bilanço usulüne göre defter tutanlar ile serbest meslek kazancı elde edenler için matrah artırım oranları ve en az artırım yapılabilecek tutarları aynı. (Tablo 1)

Örneğin; 2016 yılı için vergi incelemesi riskinden kurtulmak isteyenler, daha önce beyan ettikleri GV matrahını, yüzde 20 oranında arttıracak (Artırılan matrah 21.636 TL’nin altı olamıyor), bunun da yüzde 15’ni ödeyecekler. (Artırımda bulunulan yıla ait yıllık beyannamelerin; yasal süresinde verilmesinde ve tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmesi konusunda aksama yaşanmışsa vergi oranı olarak yüzde 15 değil, yüzde 20 oranı dikkate alınacak. Her bir dönem için ayrı ayrı 10 TL’yi aşmayan tutardaki eksik ödemeler, 5 puanlık oran avantajından yararlanmayı engellemiyor. )

Ancak her yıl için belirlenmiş asgari matrah tutarları da mevcut. 2016 yılı örneği için; bildirilecek asgari matrah (o yıl için zarar beyan edilmiş olsa dahi) en az 21 bin 636 TL olabilecek. Bu matrah üzerinden de yüzde 15 oranında vergi barışı karşılığı olarak 3.245 lira ödenecek. 

4- İşletme hesabı esasına göre defter tutanlarda vergi barışının koşulları nedir?

Yazının devamı...

Hangi şirketler vergi incelemesine tabi olmayacak?

9 Mayıs 2018

Hesaplarında sorun olmasa bile; kayıtlara azami özen gösterilmiş olsa da, geçmiş yıllara ilişkin ne kadar fatura, ne kadar işlem varsa, her biri ayrı ayrı vergisel riskler taşıyor sonuçta...

Şimdi; vergi cezası da dâhil tüm riskler bertaraf ediliyor matrah arttırımı yoluyla. Şirketlere vergi incelemesi yapılmayacağı garantisi veriliyor yeni yasa tasarısıyla.

Meclis’teki tasarıyla; ‘Maliye inceleme hakkından vazgeçiyor, isteyen mükellefler de bunun karşılığı geçmiş yıllar vergi beyanlarını artırıyor’. Aslında bu işleme, bir nevi sigorta poliçesi de denilebilir. Vergi mükellefleri, geçmiş yıl hesaplarının vergi incelemesine tabi olmayacağı garantisini devletten almış oluyor bu sigorta poliçesiyle...

İncelenmeme güvencesine kavuşmak isteyenler gelir vergisi mükellefi de olabilir, kurumlar vergisi mükellefi de. Şahsen vergisini ödeyen kişiler gelir vergisi matrahlarını, şirketlerse kurumlar vergisi matrahlarını arttırabiliyor.

Hali hazırda; mükelleflere geçmiş 5 yıl için vergi incelemesi yapılabiliyor. Zamanaşımı süresi dolmamış yıllar 2013, 2014, 2015, 2016 ve 2017... Ancak tasarıda hem kurumlar vergisi, hem gelir vergisi mükelleflerine son yıl (2017) için matrah artırımı hakkı tanınmıyor. (Meclis’te yasa metninin içine; ‘2017 dönemi için de matrah artırımı yapılabileceğine’ dair ilave yapılması mümkün) Şirketler için matrah arttırımının diğer koşullarına ilişkin merak edilen soruların cevaplarını da şöyle özetleyebiliriz:

Hangi yıl için ne kadar artırım yapılacak? Örneğin; 2016 yılı için vergi incelemesi riskini kaldırmak isteyen anonim ve limited şirketler, daha önce beyan ettikleri Kurumlar Vergisi (KV) matrahını, yüzde 20 oranında arttıracak, bunun da yüzde 15’ni ödeyecekler. (Artırımda bulunulan yıla ait yıllık beyannamelerin; yasal süresinde verilmesinde ve tahakkuk eden vergilerin süresinde ödenmesi konusunda aksama yaşanmışsa vergi oranı olarak yüzde 15 değil, yüzde 20 oranı dikkate alınacak. Her bir dönem için ayrı ayrı 10 TL’yi aşmayan tutardaki eksik ödemeler, 5 puanlık oran avantajından yararlanmayı engellemiyor. )

Ancak her yıl için belirlenmiş asgari matrah tutarları da mevcut. 2016 yılı örneği için; bildirilecek asgari matrah (o yıl için zarar beyan edilmiş olsa dahi) en az 43 bin 260 TL olabilecek. Bu matrah üzerinden de yüzde 15 oranında vergi barışı karşılığı olarak (2016 yılı için) 6.489 lira ödenecek. 

Artırım oranı ve bildirilmesi gereken asgari matrahlar, Tablo-1’de yıllar itibariyle yer almaktadır.

Yazının devamı...

Emeklilerde emlak vergisi avantajı

4 Mayıs 2018

1- Hangi emekliler emlak vergisi ödemeyecek?

Kanunla kurulan Sosyal Güvenlik Kurumlarından (Emekli Sandığı, SSK, Bağ-Kur emeklileri) aldığı aylıktan başka geliri olmayan emekliler, ‘brüt 200 metrekareyi aşmayan tek konutları için’ indirimli bina vergisi (sıfır oranlı) imkânından yararlanabiliyorlar.

2- Emekliyim başka işte de çalışıyorum vergi var mı?

Emekli maaşına ilaveten yeni gelir elde etmeye başlayanlar emlak vergisini ödemek zorunda. Ancak faiz ve repo vb gelirler için durum farklı. 2017’de elde edilen mevduat faizi ve repo benzeri geliri (menkul sermaye iradı) 30.000 TL’ye kadarsa bu durum tek konut için tanınan emlak vergisi avantajını ortadan kaldırmıyor, 2018’de emlak vergisi ödenmiyor.

3- Emekliyim, iki ayrı konutta hissem var, vergi var mı?

İki ayrı konut sahipliği olunca her durumda her iki konut için de vergi ödenecek. Toplamları 200 metrekarenin altında da olsa, 200 metrekareyi de geçse fark etmiyor.

4- Kendi emekli maaşım var, eşimden ölüm aylığı da bağlandı. Vergi ödeyecek miyim?

Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan emekli maaşının yanı sıra eşten dolayı da ölüm aylığı alınması durumunda yukarıda belirtilen diğer şartları taşımak kaydıyla indirimli (sıfır oranlı) bina vergisi avantajından yararlanılması mümkün. (İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı 17 Temmuz 2012 tarih ve 686 sayılı özelge.)

Yazının devamı...

Ev hanımına engelliye ve işsize vergi yok

3 Mayıs 2018

1- Konutu olup da emlak vergisi ödemeyecekler kimler?En fazla brüt 200 metrekare ve tek konuta sahip olan; Hiç geliri olmayan ev hanımları ve işsizler, SGK’dan (SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı) aldıkları emekli aylığından başka geliri olmayan emekliler (ve bunların dul ve yetimleri) engelliler, gaziler, şehitlerin dul ve yetimleri, indirimli (sıfır oranlı) bina vergisi uygulamasından yararlanabiliyorlar (EVK Md. 8).

2- Belediyelere nasıl başvuruluyor?Vergi indiriminden faydalanacaklar için düzenlenmiş formlar var. Kendi durumuna uygun olan formun doldurulup ilgili belediyeye başvurulması gerekiyor (İlgili formlar ve taahhüt belgesi, 38 ve 44 Seri No.lu Emlak Vergisi tebliğlerinin ekinde yayımlanmıştır).

“Hiçbir geliri olmadığını belgeleyenlerin tek meskenlerine ait form” ve “hiçbir geliri olmayanların tek meskenlerine ait taahhüt belgesi.”

“Tek meskeni olan (intifa hakkına sahip olanlar dâhil) emeklilere, dul ve yetimlere ait form.”

“Tek meskeni olan engellilere ait indirimli bina vergisi formu” ile “sağlık kurulu raporu.”

”Tek meskeni olan (intifa hakkına sahip olanlar dâhil) şehitlerin dul ve yetimlerine ve gazilere ait formun” ilgili belediyeye verilmesi gerekiyor.

3- Belediyeye bir kez başvurmak yeterli mi? Geçmiş yıllarda belediyelere verilen form ve taahhütlerin, 2018’de tekrar verilmesi gerekmiyor. Sonradan tek konuta ilave yeni bir konut alınmışsa (veya indirim hakkını kaldıran diğer koşullar oluşmuşsa) bu kez her iki konut için de emlak vergisi ödenmesi gerekiyor.

4- Faiz geliri varsa emlak vergisi avantajı kayboluyor mu?

Yazının devamı...

Emlak Vergisini kimler ödemez

2 Mayıs 2018

ÖNCELİKLE yeni barış paketinden bahsetmemiz lazım. Başbakan Binali Yıldırım önceki gün açıkladı. Pakette çok farklı konularda düzenlemeler olacak ancak vergi mükellefleri için en önemli kısmı tabii ki vergi barışı. Kısa sürede Meclis’te görüşülüp yürürlüğe gireceği de anlaşılıyor yeni düzenlemenin. 

Vergi barışını iki ana başlıkta değerlendirmek lazım. Birisi vergi borçlarında barış; işlemiş gecikme zamlarının silinip, ana parasının (düşük yapılandırma faiz oranı uygulanarak) üç yıla yayılarak ödeme imkânı getirilmesi. İkinci başlıksa matrah arttırımı. Matrah artırımı yoluyla mükellefler geçmiş yıllara yönelik ilave vergi ödemeleri yapacak, Maliye ise ilgili dönemlere ilişkin vergi inceleme hakkından vazgeçecek. Hali hazırda; inceleme ve dava aşamasındaki dosyalar için de uygun koşullarda barış sağlanmasına ve stok ve kasa affına yönelik düzenlemelerin de pakette yer aldığı açıklandı.

Barış paketinde milyonlarca kişiyi ilgilendiren bir başka önemli düzenleme daha var. İmar barışı... İskân sorunu yaşayan milyonlarca mülk sahibi için ‘tapuda görünen taşınmaz, gerçekte var olan taşınmaz’ farklılıklarını gidermeye yönelik bir düzenleme olacağı belirtiliyor.

Gerek vergi barışı, gerek imar barışı için şu çelişkinin altını da çizmeliyiz. Bir yandan devletle milyonlarca vatandaşı arasında süregelen ve çözümlenememiş sorunlar barış yasasıyla çözülüyor, ancak diğer yandan geçmişte vergi ve imar mevzuatına uygun hareket edenler de, haksız rekabete uğratılmış oluyor.

Yeni barış paketinin detaylarını yasalaşmasıyla beraber kapsamlı olarak ele alacağız. Diğer yandan vatandaşların güncel vergi yükümlülükleri de devam ediyor.

Mülk sahipleri, bu ayın sonuna kadar, belediyeye ‘Emlak Vergisi’nin’ ilk taksitini ödemek zorundalar. (Kasım sonuna kadar da ikinci taksit ödenecek)

Tek konutu olan ve geliri olmayan kişiler için tanınmış vergi avantajları da var. Koşulları taşıyanlar emlak vergisi ödemeyecekler. Üç gün boyunca emlak vergisi ve vergi avantajı hakkında merak edilen soruları cevaplayacağız.

Bugün emlak vergisinin; mükelleflerini, ödeme zamanını, oranlarını ve genel olarak kimlerin emlak vergisi avantajından yararlanabileceğini içeren sorularla başlıyoruz.

Yazının devamı...

Hangi işyerleri emlak vergisi ödemeyecek?

25 Nisan 2018

Emlak rayiç değeri üzerinden büyükşehir olan iller için binde 4, diğer illerde binde 2 oranında ilçe belediyelerine ödeme yapılıyor.

Binde 2 veya binde 4 oranlarının uygulandığı Emlak Vergisi rayiç değeri de (matrah) iki kalemin toplamından oluşuyor. Binanın; arsa m2 değeri ve inşaat m2 maliyet değerinin toplamı, Emlak Vergisi matrahını oluşturuyor. 

Hatırlayacaksınız... Geçen yıl; 2018 ve takip eden üç yıl için arsa m2 birim değerleri bir çok ilçede önceki yıla göre yüzde 100, yüzde 200, hatta yüzde 500’lere varan ve aşan oranlarda (takdir komisyonlarınca) açıklanınca önce birçok mükellef dava açmıştı... Tepkiler üzerine; davalar daha sonuçlanmadan da, yasal düzenleme yapılarak, artış en fazla yüzde 50 ile sınırlandırıldı. (5 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan 7061 sayılı Yasa)

Dolayısıyla 2018 için geçerli olacak ve sonrasında 2019, 2020 ve 2021’in ödenecek Emlak Vergisi’ni de etkileyecek arsa-arazi m2 değerleri makul seviyelere çekilmiş oldu. (2018 için belirlenmiş değer sonraki üç yılda yeniden değerleme oranının yarısı kadar her yıl itibariyle artırılacak.) 

Şimdi; 2018 Emlak Vergisi için ödeme dönemi de geldi. Emlak Vergisi’nin ilk taksiti (mart ayından) mayıs sonuna kadar ödenebiliyor. İkinci taksit ise kasım ayı sonunda kadar ödenebiliyor.

Yine geçen yıl yapılan düzenlemeyle; organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler, endüstri bölgeleri, teknoloji geliştirme bölgeleri ve sanayi sitelerinde yer alan binalara daimi bina vergisi muafiyeti getirildi. Sayılan işyerleri artık Emlak Vergisi ödemeyecek. Ayrıca geçen yıl Emlak Vergisi’nin ikinci taksitini ödemişlerse bunu iade de alabilecekler.  Muafiyeti dikkate almadan 2017’nin her iki taksitini de ödeyen işyerleri ikinci taksiti iade alabiliyorlar. (7033 sayılı Sanayinin Geliştirilmesi ve Üretimin Desteklenmesi Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 1319 sayılı Kanunun daimi muaflıkları düzenleyen 4 üncü maddesine getirilen düzenlemenin yürürlük tarihi 1 Temmuz 2017 olduğundan...) 

Aynı konuda tereddüt yaşayan bir mükellef sorusunu Maliye’ye yöneltmiş ve cevaben kendisine “ödediği ikinci taksiti iade alabileceği’ belirtilmiş. (Gaziantep Vergi Dairesi Başkanlığı, 17 Kasım 2017 tarih ve 56251 sayılı özelge)

Yazının devamı...

Fenomenler vergiyi cezasız da ödeyebilir

18 Nisan 2018

Şirketler; satışını yaptıkları ürünlerini tanıtmak amacıyla Facebook, Instagram, Twitter, Youtube gibi ortamlarda da potansiyel müşterilerine görünmek istiyorlar. Şirketler; markaları adına açılmış sosyal medya hesaplarında tanıtım yaptıkları gibi, hedefledikleri kitleye hızlı ve kolay ulaşmak için ünlülerle ve sanatçılarla da anlaşılıyorlar... 

Ürün tanıtımı, reklam yapmaları karşılığı olarak ünlüler de, ek kazanç elde ediyorlar tabiatıyla. 

Kritik soru şu: Reklam geliri elde eden ünlüler, fenomenler ve sanatçılar elde ettikleri gelirleri için vergi veriyorlar mı? Pek tabi kazancının vergisini verenler vardır ancak hiç vergi vermeyenler, hatta hiç vergi kaydı açtırmamış olanlar da var anlaşılan... 

Maliye Bakanı Naci Ağbal, geçen haftaki açıklamalarıyla takipte olduklarını söyledi: “İster sosyal medya ortamında ister internet ortamında, isterse kişinin kendi oluşturduğu bir internet sitesi üzerinden kişi, devamlılık arz edecek şekilde bir faaliyet yürütüyorsa, gelir, kazanç elde ediyorsa kişinin bu faaliyete başlamadan önce en yakın vergi dairesine gitmesi, orada kendisine bir vergi mükellefiyeti açtırması lazım. Ve yaptığı satışlar, sunduğu hizmetler nedeniyle de fatura düzenlemesi gerekir” dedi.  Bakan Ağbal, geçmişe yönelik ‘vergi incelemesi’ yapılabileceğine de dikkat çekti...  “Vergi süresinde beyan edilmese bile geriye dönük yapılan denetimlerle 5 yıllık süreç içerisinde her zaman talep edilebilir. Dolayısıyla benim bu uyarımdan sonra vergi mükellefi olması gerektiği halde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenler varsa tabii ki, Vergi Denetim Kurulu bu kişilerle ilgili gerekli araştırmaları, incelemeleri yapar”
dedi.  

ELEKTRONİK İŞYERİ YAZMIYOR

Ticari kazanç elde eden ve vergi ödemesi gereken işletmelerin, vergi dairesine bildirilmiş (kayda girmiş) bir işyerlerinin de olması gerekiyor. Ancak bir işyeri açmaksızın, diğer bir deyişle dükkân açmaya gerek duymaksızın reklam geliri elde eden fenomenler de var belli ki...

Vergi Usul Kanunu’nda (VUK) halen işyeri “...ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan yer”  şeklinde fiziki ortam olarak tarif ediliyor. ‘Mağaza, yazıhane, imalathane, şube, depo, ...’ gibi örnekler de veriliyor. (VUK Md. 156)

Yazının devamı...