"Ahmet Karabıyık" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ahmet Karabıyık" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ahmet Karabıyık

Ahmet Karabıyık

2018’de alın terinden ve mirastan ne kadar vergi alınacak?

17 Ocak 2018

Alın teri ile olsun, miras yoluyla olsun her iki kazanımın ortak yönü ise ikisinin de vergiye tabi olması...

Yeni yıl için yeni vergi tarifeleri açıklandı... Alın teri ile ücret kazancı elde edenler de, miras yoluyla kazanç elde edenler de vergilerini, 2018 yılında yeni tarifeye göre ödeyecekler.

Önce alın teri- ücret kazançları için geçerli tarifeye göz atalım.

Yıl içinde elde edilen ücret gelirinin (vergi matrahının) büyüklüğüne göre değişen ve artan oranlı vergi hesaplanıyor. Vergi oranları yüzde 15’den başlayıp, yüzde 20, yüzde 27 ve son olarak yüzde 35 oranına kadar çıkıyor. (Gelir Vergisi Genel Tebliği Seri No: 302)

Vergi matrahı 14 bin 800 lirayı bulana kadar, yüzde 15 oranında vergi ödenecek. Yıl içinde ne zaman bu tutarın (14. 800 lira) üzerine çıkılırsa, aşan kısım için yüzde 20 oranında vergi hesaplanacak.  (Ki asgari ücretli bir çalışan için yüzde 20 oranında vergileme eylül ayında başlıyor. Asgari ücretin vergisindeki yıl içi değişimin detayları 3 Ocak 2018 tarihli yazımızda yer almakta.) Daha sonra 34 bin liraya kadar bu oran (yüzde 20) geçerli iken, 34 bin lirayı geçtiği andan itibaren yüzde 27 ve son olarak 120 bin lirayı geçtiği andan itibaren ise yüzde 35 oranında vergi hesaplanacak. (Tablo 1)

Vergi matrahına; brüt ücretten, sigorta primi ve işsizlik sigortası primi çalışan payları düşülerek (ve varsa özel sağlık, hayat sigortası primi gibi indirimler) düşüldükten sonra ulaşılıyor.

VERGİDEN İŞVEREN SORUMLU

Yazının devamı...

Kıvanç Tatlıtuğ’un vergi ihtilafı

10 Ocak 2018

Dileriz en kısa sürede sonuca ulaşılır; mağduriyet giderilir, suç varsa suçlusu cezalandırılır.

Diğer yandan meslek mevzuatı açısından da değerlendirilecektir konu... Anlaşılan; olayda adı geçen muhasebeci, 3568 sayılı yasaya (Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu) göre ruhsat sahibi... Yani, Serbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM).

3568 sayılı yasaya ve bağlı mevzuata göre; parayı alıp vergiyi ödememek bir yana, meslek mensuplarının ‘emanet para’ alması dahi yasak... (TÜRMOB’un, Mecburi Meslek Kararlarına İlişkin 26.1.1996 Tarih ve 22535 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanan Genelgesi)

İlgili düzenlemenin tam metni aşağıda yer almakta. Bu yalnız emanet para alınamayacağını düzenleyen bir mecburi meslek kararı... Diğer yandan alınan paranın dolandırıcılık amacıyla kullanılması veya alınan emanetin amacı dışında kullanılması ise çok daha ağır sonuçlar doğuracaktır. O konuda da meslek mevzuatında düzenlemeler mevcut... Mesleki faaliyetten alıkoyma ve meslekten çıkarmaya varabilecek, Disiplin Yönetmeliği’nin (31.10.2000 Tarih ve 24216 Sayılı Resmi Gazete) ağır yaptırımları devreye girecektir.

İŞLETMECİ-MUHASEBECİ İLİŞKİSİ

Normalde; ticaret yapan işletme sahipleri de, doktor, mimar, sanatçı gibi serbest meslek sahipleri de gelir ve giderlerine ve diğer ticari-finansal işlemlerine ilişkin belgeleri, muhasebeci-mali müşavirlerine dönem aksatmadan periyodik olarak teslim ederler. Mali müşavirler, kendilerine gelen belgelere dayanarak aylık-üç aylık ve yıllık vergi beyannamelerini düzenleyip, Maliye’den tahakkuk fişini edindikten sonra müşterilerine bu fişi iletirler. Ve en son bu tahakkuk fişi ile işletmeler vergi ödemesini bizzat kendileri yaparlar. İster vergi dairesi veznesine, ister anlaşmalı bankaların veznelerine... Tabii ki internet bankacılığı yoluyla da vergi ödenmesi mümkün.   

İşletmeci ile muhasebeci-müşavirin arasında sağlıklı olan ve mevzuatın öngördüğü ilişki biçimi böyle... Diğer durumda; nakten vergi ödeme işlemini muhasebeciden beklemek her açıdan riskler içeriyor. Kaldı ki, günümüzde cep telefonundan dahi vergi ödenmesi kolaylıkla zaten gerçekleştirilebiliyor...

Yazının devamı...

Kapıcıların ve engellilerin ücretleri nasıl hesaplanacak?

4 Ocak 2018

Bugün; ücretinden vergi kesilmeyen ‘kapıcıların’ ücretlerini ve ücretinden daha az vergi hesaplanan engelliler için asgari ücretin detaylarını ele alıyoruz.

Kapıcı ve bahçıvan ücretinden vergi kesilmiyor. 

Konutlarda, sitelerde çalışan kapıcı ve bahçıvanın ücreti üzerinden gelir vergisi hesaplanmıyor. (GVK Md. 23/6). 2018 yılı için kapıcı ücretinin asgari ücret üzerinden hesaplaması Tablo 1’de yer almakta. Kapıcılar için asgari ücret net 1.603 lira yerine,  brütten vergi kesintisi olmadığından net 1.725,08 lira olarak hesaplanmakta.

2018 için; geçen yılki asgari ücretin (net 1.510,88 lira) üzerine yüzde 14,18 oranında ( 214,20 lira) artış gerçekleşmiş oldu.

Konut veya sitelerde çalışan temizlik elemanı, elektrikçi, sıhhi tesisatçı ve güvenlik görevlilerinin ücretleri üzerinden ise Gelir Vergisi hesaplanması gerekiyor. 

Engelli çalışanların vergilendirilmesindeki indirimler nasıl hesaplanır?

Çalışma gücünün asgarî yüzde 80’ini kaybetmiş bulunan çalışan birinci derece engelli, asgarî yüzde 60’ını kaybetmiş bulunan çalışan ikinci derece engelli, asgarî yüzde 40’ını kaybetmiş bulunan çalışan ise üçüncü derece engelli sayılır. Engellilik dereceleri itibariyle belirlenen aylık tutarlar, çalışanın vergi hesabında ücretinden indirilir. Bu indirim çalışanın ücretinden kesilen verginin azalmasını ve net ücretin artmasını sağlar.

2018 için engellilik indirimi tutarları şöyle: Birinci derece engelliler için 1000 lira (2017, 900 lira), ikinci derece engelliler için 530 lira (2017, 470 lira) ve üçüncü derece engelliler için 240 lira. (2017, 210 lira.) (29.12.2017 tarihli, 302 no.lu GV Genel Tebliği)

Yazının devamı...

Asgari ücretliler 1.603 lirayı yıl boyu alabilecek mi?

3 Ocak 2018

2018’de asgari ücret aylık (brüt) 2.029,50 lira olarak uygulanacak. Brüt ücretten yasal kesintiler düşülünce, net ücret 1.450,91 lira oluyor. Üzerine 152,21 lira Asgari Geçim İndirimi (AGİ- Bekâr için) eklenince, asgari ücretli çalışanın net maaşı 1.603,12 lira (Tablo 1) yapıyor...

2018 için; geçen yılki asgari ücretin (1.404 lira) üzerine yüzde 14,18 oranında (199 lira) artış yapılmış oldu.

Evli ve çocuklularda AGİ daha yüksek olduğundan net ele geçen maaş 1.603 liranın da üzerine çıkıyor. Eş ve çocukların AGİ yoluyla net maaşta sağladığı artışlar Tablo 2’de yer almakta.

Brütten nete ulaşırken; SGK işçi primi, işsizlik sigortası işçi primi, Gelir Vergisi (GV) ve Damga Vergisi (DV) kesilir. Saydığımız yasal kesintilerden; GV hariç diğerleri için yıl boyu aynı oranda kesinti uygulanır. GV’nin oranı ise yıl içinde (2018 Eylül’de) yüzde 15’den yüzde 20’ye çıkıyor. (Tablo 1) Ücret toplamı yıl içinde belli bir büyüklüğe (Vergi matrahı 14 bin 800 lirayı geçtikten sonra) ulaştıktan sonra ikinci dilimin vergi oranı yüzde 5 artırımlı (yüzde 20) uygulanıyor.

Vergi oranlarındaki bu artış 2018’de ilk olarak eylülde yaşanacak ve vergi ilk sekiz ayda 258,76 lira iken, eylülde 295,05 liraya, ekim ve sonraki aylarda ise 345,02 liraya yükselecek. Dolayısıyla bu vergi artışı; 1.603 liralık asgari ücreti, eylülde net 1.566,84 liraya, yılın son üç ayında ise net 1.516,87 liraya düşürecek.

Benzer durum 2016’nın son üç ayında ve 2017 son dört ayında da yaşanmıştı. Vergideki artışlardan dolayı, asgari ücretlinin net maaşı açıklanan değerlerin altında düşecekken, AGİ’de artış uygulaması yoluyla müdahale edilerek net ücretin yıl boyu aynı kalması sağlanmıştı. (2016’da net 1.300 lira, 2017’de net 1.404 lira asgari ücretin korunması için, GVK Geçici Md. 86 ve Geçici Md.87 ile AGİ artışı yapılmıştı.)

2018’de de net asgari ücretin (1.603 lira)  yıl boyunca aynı kalması için, eylül ve sonraki aylarda vergideki artış kadar, AGİ’nin arttırılacağını da -geçmiş uygulamalardan yola çıkarak- şimdiden söyleyebiliriz. AGİ’deki artış yoluyla, vergideki artış (net maaştaki düşüş) telafi edildiğinde, işverene yansıyan bir maliyet artışı da yaşanmayacaktır.

Yazının devamı...

İkramiye kazanırken vergi yok, harcarken çok

27 Aralık 2017

2010’da 35 milyon lira iken son yedi yılda 26 milyon lira artmış. Milli Piyango büyük ikramiyesi geçen yılda 60 milyon liraydı.

Yılbaşı özel çekilişinin ayrıca; 10 milyon lira, 5 milyon lira, 2 milyon lira ve 1 milyon liralık ikramiyeleri de var. Yeni yıla milyoner olarak girecek talihlilere şimdiden biz de bir müjde verelim... Kazanılan milyonlar için bir kuruş dahi vergi ödenmeyecek. Normalde bedelsiz kazanımlar; çekilişler, hediyeler bağışlar, Veraset ve İntikal Vergisi’ne (VİV) tabi. Babadan oğula dahi olsa; miras yoluyla veya bağış-hediye olarak geçen taşınır, taşınmaz kıymetlerin hemen hepsi için vergi var. Şirketlerin alışveriş karşılığı ve çekiliş sonucu müşterilerine verdiği ikramiyeler de vergiye tabi...

Ama Milli Piyango’dan alınan ikramiyenin tutarı ne kadar olursa olsun; ister 1 milyon, ister 61 milyon, herhangi bir vergi ödenmesi gerekmeyecek... Yani, büyük ikramiyeyi kazanana vergi yok.

Diğer yandan Milli Piyango talihlileri, kazanırken ödemedikleri vergiyi harcarken ödeyecekler. Talihliler kazandıkları milyonlarca lirayla tabi ki birçok lüks harcama da yapacaklardır... Gayrimenkul alındığında; tapu harcı (yüzde 2) ödenecek. (Eğer satıcı, mükellefse KDV’de ödenecek.) Sıfır otomobil alındığında yüklü ÖTV (yüzde 45 ila yüzde 160) ve KDV (yüzde 18) ödenecek... Büyük ikramiye, harcanmadan bankaya yatırılsa da vergi ödenecek... Faiz geliri elde edildiğinde, gelir vergisi stopajı (vadesine bağlı olarak yüzde 10 ila yüzde 18 arasında) ödenecek...

Yazının devamı...

Aralıkta otomobil almanın çifte cazibesi

20 Aralık 2017

Satıcılar; yıl kapanmadan hedeflediği satışa ulaşmak, hatta hedeflerini de geçmek ister.

Dolayısıyla yeni yıla devrolacak stok araç miktarını en aza indirmek ister. Artacak ciroyla beraber, ciro primi de kazanılacağından yıl sonunda ekstra kampanyalar düzenlenir...

Her yıl sonunda yaşanan bu ‘olağan hareketliliğe’ ilaveten; son iki yıldır döviz kurunda ve vergideki değişiklikler de sektöre ‘olağanüstü hareketlilik’ getirdi.

Geçen yılın da, bu yılın da, son aylarında hem kur hareketlendi, hem vergi artışları yaşandı...

Yazının devamı...

İşyeri kira gelirinde vergiler ne kadar arttı?

15 Aralık 2017

İŞYERLERİNİ kiraya veren mülk sahipleri, konutunu kiraya verenlere göre daha avantajlı…

Devlete vergi ödemek bir yana, devletten vergi iadesi dahi alabiliyorlar…

Kiracı işletmenin yıl içinde ödediği stopaj vergilerini ödeyeceği vergiden düşebiliyor, eğer hesaplanan vergi yıl içinde stopaj yoluyla ödenen vergiden küçükse iade de alabiliyor.

Konut kiralamalarında ise; yıl içinde stopaj-vergi ödeme durumu söz konusu olmadığından mülk sahiplerinin vergi iadesi alma imkânları da tabii ki olamıyor...

Yazının devamı...

Hangi ‘gerçek giderler’ kira gelirinin vergisini azaltır?

14 Aralık 2017

Evet; götürü gider çok basit, belgeye ihtiyaç duymadan direkt kira gelirinden düşülebiliyor... Ancak oranın yüzde 15’e düşürülmesiyle götürü giderin artık cazibesini kaybedeceği de çok açık. Gerçek giderlerde yüzdesel bir sınır yok. Gerçek gider belgelerinin toplamına bağlı olarak mülk sahipleri vergi hesabında -götürü gider yöntemine göre- daha az vergi de ödeyebilir. Hatta kira geliri kadar gerçek gideri olan mükellefler için vergi ödemesi de çıkmayacaktır...

Bu durumda; ‘gerçek gider yönteminin püf noktaları ve yasal kriterleri’ merak edilecektir. Madde madde bugün açıklıyoruz...

Gerçek gider yöntemi kimler için avantajlı?

Yüzde 15 götürü gidere göre, daha fazla indirilebilir gerçek gideri olan mülk sahipleri gerçek gider yöntemini seçip daha az vergi ödeyebilirler. Gerçek gider de; söz konusu belgelerin, beş yıl saklanarak olası incelemede de ibraz edilmesi gerekiyor. (2017 kira gelirleri için; 2022’nin sonuna kadar belgelerin saklanması gerekiyor.)

Gerçek gider kabul edilen harcamalar neler?

Son beş yılda konut alanlar, konut edinim bedelinin yüzde 5’ni gelirinden düşebiliyor (GVK Md. 74/4). İşyeri kira gelirinin vergi hesabında, yüzde 5 giderden faydalanılamıyor.

Kiraya verilen gayrimenkul için borçlanılan kredinin faizleri gelirden düşülebilir. (GVK Md. 74/4).

Konut kira geliri elde ederken, diğer taraftan kendisi de kira da oturanların ödedikleri kira bedelleri de (lojmanlar kiraları dâhil) hesaplamada gider (-) olarak dikkate alınabiliyor. (GVK Md. 74/10).

Yazının devamı...