"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Obezitenin çaresi düşük glisemik indeksli beslenme

Kilo fazlalığı veya obezite sorununuzu çözerken ya da şeker hastalığı, kalp damar hastalığı gibi sorunlardan kaçınırken, bir ürünün sadece düşük kalorili olması ile yetinmeyin!

Bir ürünün ‘light’ olmasının yüzde 25 kadar bir kalori tasarrufunu garanti ettiği doğrudur. Ama yeterli değildir. Sadece düşük kalorili besinler tüketerek, sabahtan akşama kadar kalorileri sayarak ne kilo verebilir, ne de verdiğiniz kiloları uzun süre koruyabilirsiniz.

SAĞLIKLI ve dengeli bir beslenme planlamasında tüketeceğiniz besinlerin glisemik indekslerini dikkatle almanızda yarar var. Besin seçimlerinizi yiyeceklerinizin glisemik indekslerine göre yapmanız size pek çok yarar sağlar. Düşük glisemik etkili gıdalar kilo fazlalığı ve obezite sorunu ile mücadelenizi kolaylaştıracak, kalp ve damar sağlığınızı koruyacak, yetişkin tipi diyabet ve hipertansiyonu önlemede size destek olacaktır. Glisemik indeks beslenmenizin en önemli unsuru ve günlük kalori gereksiniminizin neredeyse yarısının kaynağı karbonhidratların kan şekeri seviyenize etkisini gösteren yeni, popüler ve değerli bir kriterdir.

NASIL YÜKSELİYOR

Şeker ve şekerli besinlere düşkünlük kilo yönetimini zorlaştıran faktörlerden biridir. Aşırı ve saldırgan yeme eğiliminin yaygınlaşmasında şekerleme ve paketlenmiş hazır tatlıların pasta, kurabiye, gofret, bisküvi gibi atıştırmaların fazla miktarda tüketilmesi önemli bir etkendir. Karbonhidrat kaynaklarına (tahıllar, baklagiller) uygulanan teknolojik işlemler arttırılıp yapıları şekerli katkılarla zenginleştirildikçe lezzetleri artmakta, ama glisemik indeksleri de yükselmektedir. Bu olumsuz durum sadece beslenme uzmanlarını ve biz doktorları değil, sanayicileri de derin derin düşündürmektedir. Fazla kiloluluk, şişmanlık, diyabet ve hipertansiyonun her şeyden önemlisi Metabolik Sendromu’un hızla yaygınlaşmasında glisemik indeks değerinin önemi sanıldığından fazladır.

Glisemik indeks bir karbonhidratın kan şekeri seviyeniz üzerindeki etkisinin ölçülmesidir. Bir besinin glisemik indeks değeri onun kan şekeri seviyesini nasıl etkilediğini gösterir. Kana hızla karışan ve kan şekerini fazlaca yükselten besinler glisemik indeksi yüksek besinlerdir. Bu ürünler için ‘kalitesiz ve sorunlu besinler’ deyimini kullanırsak onlara pek haksızlık etmiş olmayız.

İNSÜLİN DİRENCİ

Çünkü bu besinler kan şekerini hızla yükseltmekte, pankreastan insülin üretimini çoğaltmakta, kan kolesterol ve trigliserit seviyelerini artırmaktadır. Uzun süreli insülin yüksekliği-hiperinsülinemi-insülin bir süre sonra insülin direncine, insüline karşı yanıtsızlığa ve sonra da İnsülin Direnci Sendromuna neden olabilmektedir.

Sorunun bundan sonraki adı artık Metabolik Sendromdur. Karın çevrenizde yağ birikimi, göbeklenme, kan şekeri yüksekliği, erişkin tipi şeker hastalığı, hipertansiyon, kanda belirgin bir pıhtılaşma eğilimi ile birlikte hızlı seyirli bir damar sertliği-aterosklerozis- yakın bir gelecekte bir bir kapınızı çalarlarsa sakın şaşırmayın. Erkekseniz 102 cm, kadınsanız 88 cm’den daha geniş bir bel çevreniz varsa, siz de bu sendromun varlığından kuşkulanın. Özellikle ailenizde diyabet, hipertansiyon, beyin veya kalp-damar hastalığına bağlı erken ölümler varsa kuşkulanmakla kalmayıp doktorunuzla görüşün.

Akılcı bir çözüm

Bir salgın hastalık hızıyla yayılıp çoğalan obezite, erişkin tip şeker hastalığı, hipertansiyon, kalp ve damar hastalıkları ile Metabolik Sendromunun önlenmesinde sadece yağ tüketiminizi azaltmanızın yetersizliği ortadadır. Çözüm daha düşük glisemik indeksli doğal, temel besinlere yönelmeniz, besin üreticisi gıda sanayinin ürettiği hazır besinlerde bu kavramı daha fazla önemsemesindedir. Kısacası düşük glisemik indeksli beslenme kolay, pratik, ucuz, sonuç alıcı, akılcı ve her şeyden önemlisi SAĞLIKLI BİR ÇÖZÜMDÜR.

Glisemik indeks nedir

Glisemik indeks kavramının günlük yaşamda yaygın olarak kullanılması belli bir zaman alacaktır. Ancak bir besinin glisemik indeks değerinin sadece diyabetliler, kalp ve damar hastaları ve fazla kilolular ya da obezler için önemli olmadığını öğrendikçe konuya olan ilginiz çoğalacaktır. Son 10-15 yılda görülen kilo fazlalığı-obezite ve diyabet patlamasında ve kalp damar hastalıkları ile mücadeledeki başarısızlığımızda farkına varmadan yüksek glisemik indeksli gıdalarla beslenmemizin rolü çok önemlidir.

Nasıl belirleniyor

Bir besinin glisemik indeks değeri belirlenirken referans olarak glikoz alınıyor. Daha sonra laboratuvar koşullarında besinlerin glisemik indeksleri ölçülerek glikoza göre rakamsal olarak değerlendirilmektedir. Glisemik indeks değerleri 40’ın altında olanlar için çok düşük, 40-55 aralığında olanlar için düşük, 56-69 aralığındakiler için orta ve 70’in üstünde glisemik indeks değeri olanlara ise yüksek glisemik indeksli besinler tanımı kullanılmaktadır.
X