Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Matrahını artıran da vergi incelemesinden kurtulacak

TORBA Yasa ile getirilen avantajlardan biri de 2006-2009 yıllarına ilişkin, vergi incelemesinden kurtulmak isteyenlerle ilgili.

KURUMLAR VERGİSİ

Kurumlar vergisi mükellefi olan anonim ve limited şirketler, örneğin 2009 yılı defter ve belgelerinin incelenmesinden kurtulabilmek için beyan ettikleri matrahı (verginin üzerinden hesaplandığı tutarı), yüzde 15 oranında artıracak, bunun yüzde 20’sini (artırımda bulunmak istedikleri yıla ait yıllık beyannamelerini yasal süresinde vermiş ve tahakkuk eden vergileri de süresinde ödemişlerse yüzde 15’ini) ödeyecekler.

Ancak 2009 yılı için bildirilecek asgari matrah 24 bin 460 TL’den aşağı olamayacak.

Artırım oranı ve bildirilmesi gereken asgari matrah, yıllar itibariyle Tablo-I’de gösterilmiştir.

GELİR VERGİSİ

Gelir vergisi mükellefleri, 2009 yılı için bildirdikleri kazancı yüzde 15 oranında artırıp, yüzde 20 vergisini ödediklerinde vergi incelemesinden kurtulacaklar. Artırım oranı ve bildirilmesi gereken asgari vergi matrahı tabloda gösterilmiştir.

2009 yılı için; işletme hesabı esasına göre defter tutanlar 8 bin 150 TL, bilanço esasına göre ya da serbest meslek kazanç defteri tutanlar asgari 12 bin 230 TL matrah bildirmek zorundalar. Ödenecek verginin oranı yüzde 20 (duruma göre yüzde 15) olacak.

Matrah artırımının ayrıntısı, yıllar itibariyle Tablo-II’de gösterilmiştir.

2009 yılı kira gelirini beyan etmeyen, ister 50, ister 500 bin lira hatta 2 milyon lira kira geliri elde ettiği halde beyan etmemiş olsun 800 TL vergi ödeyip kurtulacaktı. Bu tutar, 489 TL’ye indirildi.

2009’da gayrimenkul satıp, 300-500 bin lira ya da 3-5 milyon lira hatta 20-30 milyon TL kazanç sağlayanlar, bu kazançlarını gizlemişlerse; 1.630 TL ödeyip vergi incelemesinden ve vergi ödemekten kurtulabilecekler.

2008 ve öncesine ait artırım oranları ve asgari vergi matrahı da mükellef grupları itibariyle Tablo-II’de belirtildiği gibi olacak.

DEFTER VE BELGELER SAKLANACAK

Matrah artırımı, defter ve belgelerin zamanaşımı süresi boyunca saklama ve ibraz mecburiyetini ortadan kaldırmıyor.

VERGİ İNCELEMESİ BİR AYDA BİTECEK

Matrah ya da vergi artırımında bulunulması, Torba Yasa’nın yayımlandığı tarihten önce başlanılmış olan vergi incelemesine ve takdir işlemine engel değil.
Ancak, Torba Yasa yayımlandığı tarihte, hakkında vergi incelemesi devam edenler “matrah artırımı” yaptıklarında, vergi incelemesinin Torba Kanun’un yayım tarihini izleyen ayın başından itibaren bir ay içinde bitmesi gerekiyor. Sonuçlanmadığı durumlarda, vergi incelemesinin bırakılması gerekir.

Şirket hissesi satıp kazancını bildirmeyene can simidi geldi

· LİMİTED şirket hissesini satanlar, kaç yıl geçtikten sonra satmış olurlarsa olsun, bundan doğan kazancı “değer artışı kazancı” olarak beyan edip, gelir vergisi ödemek zorundalar (GVK Mük.Md. 80/4).

· Anonim şirket ortakları da hisse senedi ya da ilmühaber bastırılmamışsa, hisselerini kaç yıl sonra satarlarsa satsınlar, limited şirket ortakları gibi kazançlarını bildirip, gelir vergisi ödemek zorundalar. Hisse senedi ya da ilmühaber bastırılmışsa, edinme tarihinden itibaren iki yıl içinde elden çıkartılan hisselerin kazancı vergiye tabi (GVK Mük. 80/1). Borsada elde edilen kazançlarda ise hisse senedi ne zaman satılırsa satılsın, stopaj ve gelir vergisi yok.

· Limited ya da anonim şirket hissesi satan bir kişi, milyonlarca lira kazanmış olsa dahi; matrah artırımı yoluna gidip 2009 yılı için 1.630 TL, 2008 yılı için 1.496, 2007 için 1.376 TL, 2006 için de 1.274 TL ödediklerinde, başka hiçbir vergi ödemeyecekler.

Zararın yarısına indirim yok

GELİR ve Kurumlar Vergisi mükellefleri, matrah artırımında bulundukları yıllara ait zararların yüzde 50’sini, 2010 ve izleyen yıllar kârlarından mahsup edemeyecekler.

DÜZENLİ ÖDEYENE 5 PUAN AVANTAJ

Geçmiş yıllarda, vergilerini düzenli ödeyen mükelleflere “özel bir avantaj” sağlanıyor.
Bunlar, gelir ve kurumlar vergisi matrah artırımının vergisini, yüzde 20 yerine yüzde 15 olarak ödeyecekler.

Tasfiyedeki şirketlere incelemeden kurtuluş yok

TASFİYE halinde bulunan kurumlar, tasfiye dönemlerine ilişkin yıllarda matrah artırımında bulunabilecekler. Bu durum matrah artırımı, tasfiye nedeniyle yapılacak incelemeye engel teşkil etmeyecek. Ancak matrah artırımı sonucu ödenen vergiler, tasfiye kârı üzerinden hesaplanan vergilerden mahsup edilecek.

Taksici-dolmuşçu verginin 1/10’unu ödeyecek

BASİT usule tabi olan mükellefler örneğin taksici ve dolmuşçular, matrah artırımı yaptıklarında, bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükelleflerinin, 1/10’u oranında vergi ödeyecekler.

Zamanında ödeme yapılmasa da matrah artırımı geçerli

MATRAH artırımı yapanlar, taksitlerini zamanında ödemedikleri takdirde, matrah artırımı geçersiz olmayacak. Ancak normal gecikme zammı olan aylık 1.40 oranı, bir kat fazla uygulanacak.
Vergi incelemesinden kurtulabilmek için “matrah artırımı” yoluna gitmek, tüm vergiler için söz konusu değil.
Örneğin Damga Vergisi, ÖTV, Veraset ve İntikal Vergisi, Banka Sigorta Muameleleri Vergisi ve Harçlar ile Gümrük Vergileri için matrah artırımı söz konusu değil.

Yıllara yaygın inşaatta durum

2006-2009 yılları için matrah ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanabilecekler. Ancak 2010 yılında bitmiş veya halen devam eden inşaatlar için matrah ve vergi artırımı hükümlerinden yararlanılamayacak.

KDV ve ücretlere de matrah artırımı var

2006-2009 yılları KDV beyanlarının veya ücret ödeme ile ilgili bildirimlerinin, vergi incelemesine tabi tutulmasını istemeyenler, Tablo-III’deki oranlarda “matrah artırımı” yapabilecekler.

Matrahını artıran da vergi incelemesinden kurtulacak

Matrahını artıran da vergi incelemesinden kurtulacak

Matrahını artıran da vergi incelemesinden kurtulacak

X