"Özgür Bolat" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Özgür Bolat" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Özgür Bolat

Gençler neden sigaraya başlar?

Geçen perşembe sigaranın zararları ile ilgili bir yazı yazmış, asıl önemli olan gençlerin sigaraya başlamasını engellemek olduğunu söylemiştim.

18 yaşından sonra sigara içmeye başlayanların sayısı oldukça az. Sigaraya başlayanların çoğu, gençlik döneminde başlıyor.

 

Peki, neden başlıyorlar?

 

İLK DENEYİM

 

Sigara içenler üzerinde yapılan bir araştırmada, tiryakiler ile günde 5 civarında içenler arasında önemli bir fark çıkıyor.

 

Tiryakilerin çoğu, sigaraya başladıkları anı çok iyi hatırlıyor ve genelde duygusal bir an.

O anların, önemli bir anlamı var.

 

Ama tiryaki olmayanlar çok da hatırlamıyor. Demek ki sigara içme anı, duygusal bir ihtiyacı karşılıyor. Bu ne olabilir?

 

İLK DENEYİMİN ANLAMI

 

İlk olarak, kişinin etrafında sigara içenlerin sayısı artıkça, sigara içmek ile popüler olmak ve zevk almak arasında bir bağ olduğu düşünülüyor. Öyle olmasaydı, bu kadar çok kişi içmezdi, diye düşünülüyor.

 

Özellikle kişinin örnek aldığı bir kişi sigara içiyorsa, sigaraya yüklenen anlam daha da artıyor.

 

Daha da önemlisi sigara içmek, grubun bir parçası olmak, o gruba ait olmak anlamına geliyor.

 

Peki, kimlerin daha çok popüler olmaya ve bir gruba ait olmaya ihtiyacı vardır?

 

***

 

Araştırmada çıkan ilginç bir sonuç daha var. Küçük yaşta sigaraya başlayanlar, sigarayı bir isyan ve başkaldırı şekli olarak görüyor.

 

Psikolojide  ‘pasif saldırganlık’diye bir terim var. Bana göre psikoloji bilim dalının bize kazandırdığı en önemli kavramlardan bir tanesi.

 

İsyan ve başkaldırı da bir pasif saldırganlık şekli. Peki, hangi gençler isyan etme ihtiyacı hisseder?

 

***

 

Bu soruların yanıtları, başka bir araştırmada gizli.

 

Genç yaşta sigara içmeye başlayan tiryakilerinin %60’ı aynı zamanda depresyon eğilimi gösteriyor.

 

Yani bu gençlerin çoğu öyle bir ortamda yaşıyor ki, hem popüler olma ve isyan etme ihtiyaçları hem de depresyona girme ihtimalleri var.

 

HANGİ ORTAMLAR BUNLARI TETİKLİYOR?

 

Gencin, kendini ifade edemediği, kendine güvenin gelişmediği, bir birey olarak kabullenilmediği, söz hakkı olmadığı, kendi hayatına yön verme özgürlüğünün elinden alındığı aile ve çevre ortamları.

 

Bundan dolayı ki toplumun alt kesiminde sigara içme oranı çok daha fazla.

 

Lafın kısası, çocuğunuzun kendine güveni az ise ve kendini ifade etme şansı yok ise, sigara içme eğilimi artıyor.

 

Reklamlar ve yasaklar önemli ama sigara ile savaşmak ve gençlerin başlamasını engellemek için asıl bu psikolojik süreçler ile savaşılmalı.

 

 

 

X