Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

‘Faturasız malım var’ diyene hayal edemeyeceği avantajlar

İŞYERİNDE faturasız malı olanlar, “Torba Yasa”dan yararlanıp stok mal beyanında bulunduklarında, hayal bile edemeyecekleri avantajlar sağlayacaklar.

Torba Yasa ile;

İşletmede mevcut olduğu halde, kayıtlarda yer almayan emtiaya (mala), “stok beyanı” avantajı sağlanıyor.

FATURASIZ MAL VE KDV’Sİ


İşletmelerinde faturasız mal bulunduranlar,

1- Yasanın yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar, bağlı oldukları vergi dairelerine bildirimde bulunacaklar.
Bildirimle birlikte o malın cinsi ve rayiç bedelini kapsayan bir envanter listesi verecekler.

2- Beyan edilen mal bedelinin yüzde 10’u oranında KDV ödenecek. Bildirilen malın KDV oranı 18’den düşük ise (örneğin kumaş ve kağıt yüzde 8), yarısı yani yüzde 4’ü oranında, yüzde 1 KDV’ye tabi olan mallarda da yüzde yarım KDV ödenecek.

3- Ödenen KDV, indirim konusu yapılabilecek. Yani vergi dairesine yatırılacak KDV’den düşülebilecek.

4- Bildirilen emtianın değeri kaç TL ise, o kadar para işletmeden vergisiz olarak çekilebilecek.

STOKLARIN MALİYET YAZILMA AVANTAJI


Stok mallar, defterlere kaydedildikten sonra inşaat ya da imalatta kullanıldıklarında inşa veya imal edilen malın maliyetlerine dahil edilerek, kazançtan düşülebilecek.

Ayrıca, bazı stoklar da gider kaydedilecek.

FATURASIZ MAKİNE TEÇHİZAT VE DEMİRBAŞLAR


Torba Yasa ile getirilen kolaylıklardan biri de işletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan; makine, teçhizat ve demirbaşlarla ilgili...

Bu düzenleme, gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerinin tamamını kapsıyor.

Kooperatifler, iktisadi kamu müesseseleri, dernek ve vakıflara ait iktisadi işletmeler ve iş ortaklıkları da kapsama dahil.

BİLDİRİM

İşletmede mevcut olduğu halde kayıtlarda yer almayan makine, teçhizat ve demirbaşların bedeli;
- İşletmenin kendisince veya
- İşletmenin bağlı bulunduğu meslek kuruluşunca
belirlenecek rayiç bedele yani o kıymetin değerleme günü itibariyle normal alım-satım bedeline göre tespit edilecek.

Bildirilen makine, teçhizat ve demirbaşlar için amortisman ayrılması mümkün olmayacak.

MAKİNE, DEMİRBAŞ VE KDV’Sİ

Beyan edilen makine, teçhizat ve demirbaşlar için;
- Yüzde 18 KDV’ye tabi ise yüzde 10,
- Yüzde 8 KDV’ye tabi ise yüzde 4,
- Yüzde 1 KDV’ye tabi ise yüzde 0,5
KDV ödenecek. Bunlar için ödenen KDV’ler indirim konusu yapılamayacak, gider olarak göz önüne alınacak.

Kasadaki paraya ve şirketten alınan borca yüzde 3 öde kurtul

TORBA Yasa ile yapılan düzenlemelerden biri de şirketin kasasında gözüken “nakit para” ve “ortaklarca borç olarak çekilen” para ile ilgili.

Genellikle açıktan yapılan ödemeler ve belgesiz harcamalar, “ortaklardan alacak” ya da kasada “nakit para” olarak gözüküyor. Vergi incelemelerinde de şirketlerin bundan dolayı ciddi şekilde canı yanıyordu. Torba Yasa’da, bu tür sıkıntısı olanlar da unutulmadı.

NAKİT PARA

İşin doğrusu, kasada gözüken 700-800 bin ya da 3-5 milyon lira “nakit para” zaten inandırıcı değildi. Özellikle; güvenlik, paranın bankadaki getirisi ve işletmenin kredi kullandığı durumlarda, bu inandırıcılık hepten kayboluyordu.

Kasasında milyonlarca nakit para bulunduran bir şirkette, yetkili kişinin “Efendim, ben nakit parayı çok severim. Her gün kasayı açar onları seyrederim ve kucaklayıp okşarım” demesi gerekir. İşin doğrusu demesi de önemli değil.

Dese de demese de inceleme elemanları bunu kabul etmiyor, kasada gözüken nakit parayı ortakların çektiği para olarak kabul ediyorlar.

ÇEKİLEN PARA

Kasadaki nakit paranın yanı sıra, limited ve anonim şirketlerin, ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar ile ortaklara borçlu bulunduğu tutarlar arasındaki “net alacak” tutarları da aftan yararlandırıldı.

Buna göre, kurumlar vergisi mükellefleri 31 Aralık 2010 tarihi itibariyle düzenleyecekleri bilançolarında görülmekle birlikte, işletmelerinde bulunmayan kasa mevcutları ile ortaklarından net alacakları tutarını, kanunun yayımlandığı tarihi izleyen üçüncü ayın sonuna kadar, ilgili vergi dairesine beyan etmek suretiyle kayıtlarını düzeltebilecekler.

Kasada mevcut nakit para ve ortaklardan alacak olarak belirtilen toplam tutar üzerinden, yüzde 3 oranında vergi ödenecek. Beyan edilen tutarlar nedeniyle, ilave bir tarhiyat yapılamayacak, yani ayrıca vergi istenemeyecek.

Nakit para ve ortaklardan alacak tutarı üzerinden hesaplanan vergi, bununla ilgili yasanın yayım tarihini izleyen üçüncü ayın sonuna kadar ödenecek. Ödenecek olan vergiler, gelir veya kurumlar vergisinden mahsup edilemeyeceği gibi vergi matrahının tespitinde gider de yazılamayacak.

Yüzde 3 ödeme yapanlara, sadece 2010 değil önceki yıllarla ilgili olarak da (kâr dağıtımı ve vergi kesintisi de dahil olmak üzere) geçmişe yönelik ilave herhangi bir tarhiyat yapılamayacak.

Defterde kayıtlı ancak satılmış mal ne olacak

FATURALI olarak alınan yani deftere girişi olan mal, satılmış ama faturası kesilmemiş olabilir. Bu durumda mal bedeli ve KDV’si de cebe atılmış oluyor. Yani malın girişi var ama satıldığı halde çıkışı defter kayıtlarında gözükmüyor. Bu da işletme sahibini tedirgin ediyor “Maliye’den gelip, malları sayarlarsa ne yaparım” diye kara kara düşünüyorlar. Bazen de bu durum rüyalarına giriyor.

Torba Yasa, buna da çözüm getiriyor. Gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olan işletmeler, kayıtlarında yer aldığı halde işletmelerinde mevcut olmayan yani satılmış olan mallar (emtia) için aynı türden malların gayrisafi kâr oranını da dikkate alarak fatura düzen-leyebilecekler.

Bu faturada, alıcıya ait bilgiler yerine “....çerçevesinde düzenlenmiştir” ibaresi yazılarak tabi olduğu KDV oranı hesaplanacak. Hepsi o kadar.

Ayrıca vergi cezası ve gecikme faizi söz konusu olmayacak.

X