Doğum Kontrol Yöntemleri
Güncelleme Tarihi:
Hangi yöntemi seçmeniz gerektiğini bilmiyor musunuz?
Doğum Kontrol Hapı ve Takvim Yöntemi
Doğum Kontrol Hapları: Günlük alınan hormonal düşük dozlu haplardır. Avantajları; gebelikten korunma da çok etkilidirler, yumurtalık ve ilişkinin ağrılı geçmesi durumunda olumlu etkileri görülür. Dezavantajları ise emziren annelerde anne sütünün kalitesini ve miktarını azaltır, nadir olmakla birlikte kan pıhtılaşması gibi ciddi yan etkileri olabilir, her gün alınmaları gerekir ve reçete gereklidir.Doğal Korunma (Takvim yöntemi): Sağlık riski yoktur, ekonomiktir. Düzenli adet görmeyi gerektirir, başarısızlık oranı yüksektir.
Aylık Hormonal İğneler ve Üç Aylık İğneler
Aylık: Doğum kontrol hapları gibi etki gösterirler, her gün alınmaları gerekmez ayda bir enjeksiyon şeklinde uygulama kolaylığı vardır.Üç Aylık: Yüksek oranda etkilidirler, emzirme döneminde kullanılabilirler. Dezavantajları ise tekrarlayan kullanımlarda kanamanın kesilmesine ve bırakıldıktan sonra gebelik ve adetlerin geri dönmesinde gecikmeye neden olurlar, kilo artışına neden olabilirler, 2 yıldan fazla kullanılmamalıdırlar, kemik erimesine geri dönüşlü de olsa neden olabileceğini gösteren çalışmalar vardır ayrıca saç dökülmesine de yol açabilirler.
BAKMADAN GEÇME!
Hormonal Vajinal Halkalar
Doğum kontrol hapları gibi etki gösterirler fakat günlük alım yerine 3 hafta boyunca kalacak şekilde vajina içine yerleştirilir. 1 hafta kanama olması için çıkarılır, günlük haplara oranla daha az hormon içeriğine sahiptirler ve daha az çekilme kanaması yaparlar, uygulama kolaylığı vardır sağlık personeline ihtiyaç duyulmaz. Dezavantajları; vajinada yabancı cisim hissi, vajinal akıntı, cinsel ilişkide hissedilme korkusu, aletin dışarıya atılmasıdır.
Rahim İçi Araçlar
Bakır salgılayan araçlar rahim içinde sperm geçişini bozan etkilere neden olurlar, 10 yıl kullanılabilirler. Hormon içeren rahim içi araçlar, 5 yıl kullanılabilir, adet kanaması fazla olan kadınlarda kanamayı azaltır ve rahim kanserine karşı koruyuculuk sağlar, tüm rahim içi araçlar takılır takılmaz etki gösterirler. Emziren anneler kullanabilir, istenildiği zaman çıkarılabilir ve çıkarılır çıkarılmaz gebelik kabiliyeti geri döner, kilo alımı gözlenmez. Dezavantajları; bakır içeren araçlar enfeksiyon ve kanama miktarında artma ve ağrılı adet görmeye sebep olabilir, az oranda gebelik gelişme riski ve yoğun kanamalı günlerde rahim içinden kayma gözlenmektedir, hormonlu araçların kullanımında adetlerde azalma ve adet olamama görülmektedir.
BAKMADAN GEÇME!
Hormonal İmplant
Etkili ve uzun süreli koruma sağlarlar, emzirme döneminde kullanılabilirler. Dezavantajları; yerleştirilmesi ve çıkartılması küçük cerrahi girişim gerektirir, tüylenme, kilo artışı, ara kanama, adet olamama gibi düzensizliklere neden olabilirler.
Bariyer Metodları
Kadınlar için diaframlar, uygun boyutlarda seçilmelidir, vajen içine yerleştirilip spermin üst üreme yollarına geçişini engellerler, sperm öldürücüler ile kullanılabilirler. Dezavantajları; materyaline karşı alerjik reaksiyon gelişebilir, uygun kullanılmazlarsa gebelik riski taşırlar.
BAKMADAN GEÇME!
Prezervatif
Erkekler için prezervatifler (kondom), cinsel yolla bulaşan hastalıklara karşı koruyan tek kontrol yöntemidir fakat cilt ile temasla bulaşan genital herpes ve genital siğil virüslerine karşı koruyucu değillerdir.
Sperm Öldürücüler
Vajen içinde sperm hücresinde harabiyet yaratan, hareketliliğini azaltan köpük, krem, fitil, jel şeklinde olan maddelerdir. Avantajları; sağlık riski taşımazlar, kayganlaştırıcı olarak etkileri olur ve cinsel ilişkiyi kolaylaştırırlar. Dezavantajları; oldukça yüksek gebelik oranı, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı koruyucu değildirler, 1-2 saat etki gösterirler.
BAKMADAN GEÇME!
Tüplerin Bağlanması
Cerrahi olarak tüplerin bağlanması olarak bilinen yöntem, etkilidir ve uzun sürelidir. Cerrahi işlem ve anestezi gerektirir, geri dönüşümü yoktur, çok az oranda dış gebelik gelişebilir, pişmanlık duymamak için çocuk sayısı, sağlık durumu ve yaş iyi değerlendirilmelidir.