Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Tramvaya binme, elektrik çarpar

1869’de kurulan Dersaadet (yani İstanbul) Tramvay şirketi, 1871 yılında atlı tramvaylarla toplu taşımacılığa başlar.

Bu tarihten 43 yıl sonra, 1914’te elektrikle çalışan tramvaylar hizmete konur. Halk, elektrikli tramvaya binmekte tereddüt geçirir. Çünkü bu tramvaylara binen yolcuları elektrik çarpabilir denmektedir. Birçok kişi de “cereyana çarpılma ihtimali olmayan güzelim atlı tramvaylar dururken, bunun elektriklisine ne gerek vardı?” diye değişime itiraz eder. Gerçekten haklıdırlar. O güne kadar atlı tramvayda yolculuk edenlerden hiç kimseyi elektrik çarpmamıştır.

* * * 

Orta Doğu Teknik Üniversitesi profesörlerinden Nuray Uzunören, “Baraka” dergisinde yayınlanan makalesinde GDO (Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar) konusunda aydınlatıcı bilgiler vermiş. Dr. Uzunören, bitkilerde gen aktarımından amaçlanan belli başlı kazanımları şöyle sıralamaktadır:


Hastalıklara karşı dirençli olma.


Haşerelere karşı korunur hale gelme.


Daha az sulama ile daha çok ürün elde edilmesi.


İklimsel değişikliklere karşı dayanıklılığın artması.


Küf mantarlarına karşı direncin artması.


Besin değerinde artış sağlama.


Aroma, tat ve şekilde değişiklik yaratma.


Raf ömrünü uzatma.


Yine aynı yazısında Dr. Uzunören, GDO’lu tohumlarla yapılan tarımın ve elde edilen ürünlerin çevre ve insan sağlığı açısından muhtemelen ne gibi sakıncaları olabileceğini de bir, bir anlatmaktadır. Yazıdan benim anladığım, akla gelen sakıncaların henüz hiç birinin ortaya çıkmadığıdır. Bunun bir sebebi de ilk uygulamadan bu yana henüz yeterince vakit geçmemiş olmasıdır. Yani uzun vadeli tehlikelerin var veya yok olduğu henüz ispatlanmamıştır. Buna karşılık, yukarıda sayılan faydalarının hepsi gerçekleşmiştir. 2007 yılında Transgenetik (yani GDO) bitkileri üreten ülke sayısı sadece “1” iken, bugün 15’i gelişen, toplam 25 ülkede bunlar yetiştirilmektedir.


* * * 


Thomas Malthus
(17761834) papazlık eğitimi almış bir İngiliz iktisatçısıdır. Malthus, “gıda üretimi 2, 3, 4 şeklinde artarken, insan nüfusu 2, 4, 16 gibi yüksek bir hızla artacak, dolayısıyla artan nüfusa yetecek gıda bulunamayacaktır” öngörüsünde bulunmuştur. Tam tersine, gıda üretimi nüfustan hızlı artmıştır. Malthus, kehanetinde en ciddi yanılan iktisatçı olarak sıkça anılır. Malthus’un hatası, tarımda mekanizasyon, yapay gübre, zirai mücadele ilaçları, tohum ıslâhı gibi teknolojik gelişmeleri hesaba katmamasıdır. Ama “teknoloji, olsa da kullanmam” deneceğini söylememiştir. 


Son Söz: Bilimsel buluşların sakıncaları, bilimle giderilir.

X