Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Eski gerilla şimdi başbakan

<B>ADDİS ABABA<br><br>DAĞLARDA</B> tam 17 yıl savaşıyor, <B>bir gerilla </B>olarak. 1974-91 arasındaki sosyalist rejimi deviriyor.

17 yıl dağlarda savaşan gerilla, Meles Zenawi, bugün Etiyopya Başbakanı!

En yakın arkadaşı, dağda birlikte gerilla olarak omuz omuza savaştığı en büyük dostu Eritre Başbakanı. İnsan bu işte!.. Savaşı kazandıktan sonra, iki yakın arkadaş Etiyopya’da iktidar mücadelesine giriyor. Anlaşmazlık, Eritre’nin Etiyopya’dan kopmasına yol açıyor.

Yetmiyor, iki arkadaş bu kez bir sınır köyü yüzünden anlaşmazlığa düşüyor. Anlaşma sağlanamıyor, Etiyopya ile Eritre arasında savaş çıkıyor.

TİGREY CUNTASI

Etiyopya’da dört etnik grup öne çıkıyor. Oysa, seksen etnik grup var.

Bu dört grup içinde en etkin olan, Başbakan Zenawi’nin geldiği Tigrey Grubu. 70 milyonluk Etiyopya’da Tigreyler, sadece 4 milyon kişi. Ama, çoğu asker kökenli, Başbakan gibi. Yöneticilerin çoğunluğu yine bu aşiretten.

O nedenle, iktidarda hep Tigrey Cuntası var.

KAHREDEN PARADOKS

Addis Ababa’ya bakıyorum, yoksulluk buram buram her yerden akıyor.

Buna rağmen düzgün bina adına ne varsa İtalyan mimarisi. İtalya sadece Mussolini zamanında Etiyopya’yı işgal etmiyor. Hollanda, Portekiz, İngiltere, Afrika’ya göz diktiğinde sömürmek üzere İtalya da burayı gözüne kestiriyor.

Etiyopya’nın önemli bir özelliiği var. Dört yıllık (1937-41) İtalyan işgal dönemi hariç, hiçbir zaman sömürge ülkesi olmuyor. 1800’lerde Afrika’da uç veren sömürgecilik, hiçbir zaman Etiyopya’da dikiş tutturamıyor.

İşte o kahreden paradoks:

Hiçbir zaman sömürge olmadığı için, bugün bu kadar yoksul kalıyor! Yoksul ve onurlu!..

Otelde TV’yi açmaya gerek yok. Açık olan kanalda bizim yanık türkülerimize, bozlaklarımıza benzeyen bir müzik. Görüntüler ise sadece yoksul, perişan ve hasta çocuklar.
TV’den yardım için çağrıda bulunuluyor.

İLK KAHVE ÜRETİMİ

Caddeler bomboş. Yarı karanlık bir kent. Oysa, Addis Ababa, Yeni Çiçek anlamına geliyor.

Genellikle tarımsal ürün tüketiliyor, ne kadar bulurlarsa!..

Tuzda pişirilmeye çalışılan çiğ et yiyorlar, bulurlarsa!...

Bir orman yangını tam altı ay sürüyor. İnsanlar, hayvanlar, orman hep birlikte, tam altı ay yanıyor!..

Bir fincan kahve de, öyle uzun sürede pişiyor. Bir kahve seremonisine tanık oluyorum. Önce kazan gibi bir kapta öğütülüyor, sonra çekiliyor, sonra havana benzer bir kapta pişiriliyor.

Dünyada ilk kahve üretimi burada, Kaffa’da. Yemen’e buradan geçiyor.

Etiyopya’nın ekonomik durumunu gözler önüne seren bir, iki rakam, perişanlığın göstergesi.

İhracat 597 milyon dolar. Bütçesi 2,5 milyar dolar. Sanki orta büyüklükte bir özel firma gibi!...

TV’deki yanık hava, sokaklarda çıplak ayakla dolaşan binlerce çocukla bütünleşiyor.

Topless Müslüman kadınlar

ETİYOPYA
’da egemen etnik gruplardan biri de Afarlar.

Aslında vahşi ve ilkel bir yaşam sürüyorlar. Ormanlık bölgede yaşıyorlar. Tamamı Müslüman. İslami kuralları yerine getiriyorlar. Ciddi bir farkla:

Afar kadınları Müslüman ama üstsüz!.. Batı deyimiyle topless!.. Filmlerde gördüğümüz ilkel, zenci kabilelerin kadınları!..

Bizde türban, burada topless!.. Her ikisi de Müslüman!..

Hayır, burada onlar üstsüz diye bir tartışma yok!.. Kaldı ki, insanların birbirinden haberi yok.

Puşkin’in dedesi

OSMANLI
Etiyopya topraklarında bol köle ticareti yapıyor.

Buradan İstanbul’a götürdüğü bir köleyi pazarda bir Fransız’a satıyor. Zenci çocuk Paris’te kısa zamanda yükseliyor, Fransız sarayına kadar giriyor. Bir prensesi hamile bırakınca, Rusya’ya sürülüyor.

Petersburg’da mühendis oluyor. Orada da yükseliyor. Sarayla yakınlaşıyor.

Evleniyor, çocuk sahibi, torun sahibi oluyor. Ünlü Rus şair ve yazar Puşkin’in dedesi oluyor.

Köle ticareti belki Rus ve dünya edebiyatına katkıda bulunuyor, ama Osmanlı yediği bu naneden dolayı pek iyi anılmıyor.

Axun Sütunu

ETİYOPYA
, Yunanca’daki anlamı Yanık İnsanlar Ülkesi.

En çok İtalyanlardan çekiniyor. Krallık döneminden kalma, milattan öncesine dayanan, dünyanın en yüksek sütunu burada. İşgal sırasında İtalyanlar bu sütunu çalıyor ve Roma’ya taşıyor.

Oysa, Axun Sütunu, Etiyopya için onur simgesi. Tam kırk yıl uluslararası mahkemelerde uğraşıyor Etiyopya ve kazanıyor.

Önümüzdeki günlerde o sütunu Roma’dan geri getiriyor, asıl yerine dikmek üzere!...
X