Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Akvaryumda denizatı ya da köpekbalığı beslemek ister misiniz?

İçindeki rengarenk balıklarla dinlendirici ve sakinleştirici etkisi bilinen tatlı su akvaryumları, deniz akvaryumuna dönüşünce bambaşka bir hal alıyor.

Özellikle son birkaç yıldır meraklıları artan deniz akvaryumları, tropikal balıkları, denizatları ve mercanları ile giderek daha çok meraklı topluyor. Deniz Şişman’ın deniz akvaryumu ilgisi 20 yıl önceye

dayanıyor. 90’lı yıllarda ilgisini tropikal türlere yönelten Şişman’ın bu aralar favorisi, içinde omurgasız canlıların bulunduğu reef (mercan kayalığı) akvaryumlar. Şişman, meraklıların artık üretime dahi geçtiklerini anlatıyor. Ona göre başarılı bir deniz akvaryumu kurmanın sırrı, sabır ve araştırma gücünde yatıyor.

UCUZU TERCİH ETMEYİN

Yapmanız gereken ilk şey, istediğiniz balık ve diğer deniz canlıları ile ilgili bilgi toplamak olmalı. Tuzlu suda yaşayan canlıların birbirleri ile olan uyumuna, akvaryumun özelliklerine ve hangi türün nasıl bir bakıma ihtiyacı olduğuna dikkat ederek seçim yapmalısınız. Sadece güzellik ve renk uyumu düşünülerek yapılan bilinçsiz seçimler hızlı bir şekilde kayba yol açabiliyor. Akvaryumda yaşayacak canlıları ucuz oldukları için yeni ithal edilenler arasından değil, suni yem ve kapalı sisteme alışık olanlar arasından seçmeye özen gösterin. Tropikal balıklar için su sıcaklığı 24-26 derece arasında tutulmalı.

KAYALAR FİLTRE GÖREVİ GÖÜYOR

Deniz akvaryumu içinde hayatı sağlamak için birçok faklı malzeme kullanılıyor. Bu malzemeler içinde en önemlisi şüphesiz ki tuz. Akvaryum için satılan özel tuzları tatlı su ile karıştırarak kullanmalısınız. Mekanik, kimyasal ve biyolojik filtreler, hava pompaları, bio baller (jkdjsladj), aydınlatma ve ısıtıcı gibi malzemeler dışında akvaryum için en önemli olan ‘protein skimmer’. Protein skimmer sudaki proteinleri toplayarak suyun bozulmasını engelliyor. İhtiyacınız olan bir diğer ürün ise canlı kayalar. Denizden toplanan ve akvaryumda kullanmaya uygun hale gelene kadar çeşitli işlemlerden geçen bu dekor kayalarının en önemli özelliği, biyolojik filtre görevi görmeleri.

TEMİZLİK ÇOK ÖNEMLİ

Deniz akvaryumunda yaşayan hayvanlar özenli bakıma ihtiyaç duyarlar. Sağlıklı bir deniz akvaryumunda bakımın ilk adımını materyal seçimi oluşturuyor. Akvaryumun, maddi olanaklar ölçüsünde mümkün olduğunca büyük olanı seçilmeli. Ölü yosun ve canlıların mümkün olduğunca çabuk tespit edilip akvaryumdan çıkartılması çok önemli. Protein toplayıcının toplama kabının üç günde bir boşaltılması, filtre süngerlerinin değiştirilmesi, haftada bir de yüzde 10 miktarında su değişimi yapılması rutin bakım için yeterli. Doğru aydınlatma, aşırı yemlemeden kaçınma ve düzenli dip temizliği ile sağlıklı bir deniz akvaryumu oluşturmak çok da zor değil.

BİRLİKTE YAŞAYABİLECEKLER Mİ?

Canlıları seçerken birbirleri ile uyumları göz önüne alınmalı. Her balık türü bütün balık ve omurgasızlarla bir arada olamayacağı için seçimlerde türlerin özelliklerini bilmek gerekli. Bazı türler doğada sürü halinde yaşarken, akvaryumda sürü oluşturamayıp kendi türleri ile de geçinemiyor. Kelebek, melek ve tetik balıklarının omurgasızlar ile uyumu mümkün değil. Müren, aslan, tetik, orfoz gibi saldırgan türler diğerleri için tehlike oluşturur ve mutlaka ayrı beslenmeli. Mercan, polip, mantar gibi omurgasızları, üreyerek yayıldıkları için birbirleri ile mesafeli yerleştirilmelisiniz. Anemon gibi hareketli türleri omurgasız akvaryumlara koymayın.

EN POPÜLER NEMO

7 Deniz akvaryumları fiyatları, canlı yelpazesi ve akvaryumun büyüklüğüne göre değişiyor. Ev tipi 300 litrelik bir deniz akvaryumunun aylık bakımı genelde 50 YTL’nin altında. Bu fiyat canlı yelpazesinin geniş tutulmadığı akvaryumlarda daha aşağıya da inebiliyor. Canlı fiyatları ise 15 ile 100 $ arasında.

7 Deniz akvaryumuna merak saranların ilk tercihi ülkemizde ‘Kayıp Balık Nemo’ filmi ile popüler olan soytarı balığı. Meraklıları soytarı balığı ile birlikte anemon ve denizatı beslemeyi tercih ediyor. Ancak özellikle yeni başlayanların bu üç canlıyı tercih etmemesinde fayda var.

7 Denizatları da yeni başlayanlara önerilmiyor. Çünkü bunlar canlı yemle besleniyor ve canlı yem temini zor. Damsel türü balıklar, goby ve wrasse türleri deneyimsizler için ideal.

MERCAN BAKIMI KOLAY DEĞİL

Deniz akvaryumlarının üç ayrı türü var.

7 Balıkların beslendiği marin akvaryumlar: Zahmetsiz ve ekonomik. Balıklarda zaman zaman görülebilecek hastalıklara ilaçla müdahale mümkün olduğu için yeni başlayanlara öneriliyor.

7 Mercan gibi omurgasız deniz canlılarının beslendiği reef akvaryumlar: Omurgasızlara ilaçla müdahale edilemiyor. Tatile çıktığınızda balıklar bir ay boyunca bir mekanizma ile siz olmadan da beslenebilirken, omurgasızların bir ay içinde problemler yaşaması olası.

7 Hem balık hem de mercan gibi omurgasızların beslendiği resifler.Sırma GÜLBAHAR

Köpekler de prostat olur

Prostat büyümesi yaşlı erkek köpeklerde sık rastlanan hastalıklardan biri. Özellikle kısırlaştırılmamış köpeklerde daha çok rastlanıyor. İstatistiklere göre, bir yaşından önce kısırlaştırılmış erkek köpeklerin yüzde 90’ı prostat hastalıklarından korunuyor.

Prostat bezinin büyüyerek idrar yolları üzerine baskı yapması, insanda olduğu kadar olmasa da köpeklerde de zor ve ağrılı idrar yapmaya neden olur. Bu belirtiye zaman zaman idrar damlatma da eşlik eder. Diğer önemli bir belirti de köpeğin sancılı dışkı yapması. Kabızlığa da yol açabilir. Prostatın büyümesine bağlı olarak ağrı çeken köpek genellikle normal yürüyemez. Hareket ettiği sırada hissettiği acı yüzünden belli olur, arka ayaklarını da garip bir şekilde küçük adımlarla hareket ettirir. Belirtiler arasında idrarda kan ve iltihap, peritonit gibi rahatsızlıklar da sayılabilir.

Köpeklerdeki prostat büyümeleri iyi huylu (bening), bakteri enfeksiyonları ve kötü huylu (malign) olarak ayrılır. İyi huylu büyümeler çoğunlukla yaşlanmanın doğal prosesi olarak kabul edilir. Dört-beş yaşından itibaren olan kısmi büyümeler doğal kabul edilir. Ancak bazen işin içine kistik yapıların da girmesi ile sorun oluşturabilir. Bakteri enfeksiyonları antibiyotik ve ilaç tedavisi ile kolayca iyileşirler. Hastalık akut olarak gözlendiğinde, şiddetli sancı görülür. Akut haldeyken tedavi edilmeyen köpeklerde hastalık kronikleşir ve yıllarca devam edebilir. Kronik formdaki hastalıkta ağrı nispeten daha azdır. Prostat kanseri ise insandan farklı olarak köpeklerde çok nadir olarak görülür. Kanser, genellikle kötü huylu ve hayati tehlike arz eden bir yapıda seyreder. Diğer doku ve organlara da yayılabilir. Veteriner hekiminiz prostat hastalıklarını fiziksel ve rektal muayene, idrar tahlili, röntgen, ultrason ve gerekli görüldüğünde biyopsi ile kolaylıkla teşhis edebilir.
X