GeriHalil KAYA Bir zamanlar 'dünyanın merkezi' kabul edilen yerdeyim!
MENÜ
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
    0
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Bir zamanlar 'dünyanın merkezi' kabul edilen yerdeyim!

Bir zamanlar 'dünyanın merkezi' kabul edilen yerdeyim!

Pek çoğumuz bazen gitmek, yollara düşmek isteriz. İşte bu yüzden yolunuz Yunanistan’a düşerse Delfi Tapınağı’na bir zahmet uğrayın. Hem görüntüsü hem de hikâyesi oldukça ilginç… İşte detaylar…

Annemin “Sizin gittiğiniz yol yol değil” sözüne inat yollardayız. Delfi Yunanistan’ın kuzeyinde 2 bin 450 metre yüksekliğindeki Parnasos Dağı’nın yamacında bulunan bir merkez. Parna Hititler’de ev mekân anlamına geliyor. Delfi, Apollon Tapınağı ile ünlü bir merkez. Merkez diyorum çünkü burası o dönemde dünyanın merkezi (Omfalos Taşı) olarak kabul ediliyordu. Motosikletlerimizle otoyoldan ayrılıp yavaş yavaş yukarıya doğru tırmanmaya başlıyoruz. Burada küçük bir market bulup bir şeyler alıyoruz, yaşam sanki durmuş gibi. Parnasos o dönemlerde tanrıların mekânıymış. Zeus ve Gaia otururlarmış.

Bir zamanlar dünyanın merkezi kabul edilen yerdeyim


Delfi Tapınağı zaten Apollon’dan önce Gaia’ya adanmış bir tapınak olduğu biliniyor. Delfi ‘yunus’ sözcüğünden geliyor.  Delfi MÖ 800 yılında kurulduğu tahmin ediliyor.  MÖ VIII ve VII. yüzyılın ortalarında Apollon’un ünü sayesinde tapınağın önemi artmış. Delfi Tapınağın yıkılışı MÖ 373 yılında büyük bir depreme bağlanıyor fakat bazı kaynaklar toprak kaymasının neden olduğu yazmakta. Benim gördüğüm manzaraya göre de toprak kayması daha muhtemel bir seçenek. MÖ IV sonrasında siyaset nedeniyle Delfi önemini yitirmiş Roma’nın Yunanistan’ı fethetmesiyle buraya bir stadyum inşa etmişler. 392 yılında Pagan, çok tanrılı, puta tapan kültlerin Roma tarafından yasaklanması Apollon kültü resmi olarak sona ermiş. Temiz havası ve manzarası ve geçmişten gelen kutsallığı nedeniyle Delfi’ye Hıristiyanlar yerleşmiş, kiliseler ve lüks villalar yapılmış.

Bir zamanlar dünyanın merkezi kabul edilen yerdeyim


Sabah Delfi’ye geldik,  güneş yeni doğuyor hava o kadar güzel ki, oksijenle dolduruyorum ciğerlerimi…  Kimseler yok ortada… Apollon, Gaia ve Zeus burada stadyumda top oynadığını hayal ediyor hayaller kuruyorum. Tarihi solumak paha biçilmez bir duygu. Antik kentlerde fotoğraf çekmek en güzelidir. Bunu ayrı severim, silik adımları izlersin. Dokununca yorgun yapıların hayat hikâyelerini dinlersin. Oralarda esen rüzgâr bile ayrı bir eser, serin serin… Sanki yüzyıllar öncesinden esiyormuş gibi… Ayrı bir tat vardır ağzınızda ve ayrı bir huzur. Büyülenip kalırsın bir tapınağa adım attığınızda… O devasa yıkık tiyatrosuna oturduğunuz vakit, eğer seviyorsan antik kentlerde zaman geçirmeyi... Yüzyıllar öncesinde söylenmiş o şarkıları, o coşkuyu belki duyabilirsin. Velhasıl güzeldir antik kentlerde gezmek.

Bize söylenen yoldan, yamacı döne dolana tırmanarak Delfi’yi gezmeye başlıyoruz. Gişeden hemen sonra sur içine dalıyor ve antik dönemdeki kutsal yoldan içeriye giriyoruz. Sağlı sollu Atinalıların, Spartalıların adak anıtlarının konulduğu heykel temelleri, tekli ya da ikili sütunlar yer alıyor. İlk virajdan sonra hemen karşımıza çıkan, Delfi’deki 20’ye yakın, dönemin çeşitli kentlerinin tapınağa sunak olarak sunduğu değerli eşyaların yer aldığı hazine odaları ya da yapılarından biri olan ve kusursuz bir şekilde restore edilmiş, Kocaman Apollon Tapınağı’nın önündeki kavşakta, Sultanahmet’teki yılanlı sütunun aynısının röprodüksiyonu bronzdan bir sütun var. Meğerse İstanbul’da At Meydanı’ndaki birbirine sarılmış üç piton yılanını tasvir eden Yılanlı Sütun (Burmalı Sütun), 324 yılında İmparator Konstantin tarafından Delfi’den alınarak İstanbul’a getirilmiş.

Bir zamanlar dünyanın merkezi kabul edilen yerdeyim


Sadece beş metrelik bölümünün günümüze ulaşan bronz sütun MÖ 479 yılında Persler karşısında birleşen Yunan şehirlerinin kazandığı zafer anısına yaptırılmış. Halkın inanışına göre bu birbirine sokulan yılanların kenti böceklerden ve yılanlardan koruduğuna inanıyormuş. Zaten heykel İstanbul’a geldiğinden beri şehirde yılanların ve böceklerin yok olduğu söyleniyor. Ta ki Osmanlılar gelene kadar. Bunlardan birisiyle ilgili Evliya Çelebi, ünlü seyahatnamesinde şunları yazar: "Başının bir tanesini kendini bilmez, yiğitlik taslayan biri kılıçla vurarak kırmıştı.” Osmanlıların kırdığı (Birini Fatih kargısıyla, diğerini ise kafayı bulan bir Yeniçeri kılıcıyla) yılanların başlarından sadece biri bugün İstanbul Arkeoloji müzesindeymiş, diğerleri kayıpmış. Başlangıçta sütunun üstüne yerleştirildiği düşünülen altın kazan MÖ 357-346 yılları arasında savaş giderlerini karşılamak için zamanında eritilmiş. Bugün her yanımızı saran yılanların bu heykelin zarar görmesinden kaynaklandığı rivayet ediliyor. Yamaçtaki tribünleriyle oldukça heybetli ve iyi durumda olan büyük stadyuma da sadece dışarıdan bakmakla yetiniyoruz. İçine girip toprağa basmak yasak. Buralarda belirli bir dinsel takvime göre jimnastik, güreş ya da şarkı yarışmaları yapılırmış.

Yorumları Göster
Yorumları Gizle