Teknoloji Haberleri

    İnsanlık on yıl içinde Mars’a gidebilecek mi?

    Hürriyet Haber
    24.10.2017 - 08:39 | Son Güncelleme:

    Acaba Mars'a 10 yıl içerisinde gidilebilecek mi? SpaceX, 2025 yılında çok ısrarlı ama NASA, 2035 diyor. Ne zaman gidilecek?

    Mars derneği 1998 yılında doktor Robert Zubrın tarafından yazdığı The Case of Mars kitabının ardından aynı isimle düzenlenen konferanslar sonrasında kuruldu geçen ay 20 incisi yapılan bu konferansa Popular Scıence Türkiye adına katıldım. Mars’a seyahat ve orada yaşam ile ilgilenen yüzlerce ilgilinin katıldığı konferansta o kadar farklı konulara değinildi ki Mars’ta bir koloni kurup orada yaşamak için her türlü detayı düşünen insanların varlığı beni gerçekten mutlu etti. Katılımcılar arasında tıp doktorları, mühendisler, bilim insanları, işletmeciler, sanatçılar, politikacılar, yazarlar gibi her alanlardan insanlar vardı ve bir çok kişi kendi uzmanlığı kapsamında Mars için neler yapabilirim diye fikirlerini sundu.

    İnsanlık on yıl içinde Mars’a gidebilecek mi

    Tartışılan konular çok çeşitliydi. Mars’a nasıl gideceğiz, oradaki koloni günlük yaşamını nasıl geçirecek, Mars turizmi nasıl olacak, Mars modası, oradaki tıbbi deneyler, yeni ilaç araştırmaları, madencilik çalışmaları gibi konulara ek olarak daha politik sorular yani Mars’ta bir hükümet kurulacak mı, orada yaşayanlar doğanlar hangi ülkenin Vatandaşı olacak Bir mars pasaportu olacak mı orada yeni bir dil gelişebilir mi gibi sorular ve cevapları konuşuldu. Mars’a ne zaman ve nasıl gitmeliyiz konuları apayrı tartışma konusuydu. NASA, SpaceX, Boeing ve Lockheed Martin’in ilk insanı Mars’a götürme planları geliştirdiği araçları ve aralarındaki henüz sonuçsuz büyük yarış dikkat çekiyor. NASA’nın Mars’a ilk insana ulaştırması için 2035 yılı hedefi var. Bu hedefe ulaşmak şu anki bütçe ve gelişim ile zor olsa da henüz o tarihe kadar daha 18 yıl olduğu için psikolojik olarak olumsuz etkilenmemek için şimdiden tarihi uzatıp yeni bir tarih vermek istenmiyor. Ancak SpaceX, 2025 gibi bir tarihte hala ısrar ediyor. Açıkçası bence özel şirket olduğu için NASA bürokrasisine takılmadan birçok riske girebilir ve istediğini yapabilir ama bu tarih bana çokta olası gelmiyor. Tabii şimdilik her şey Elon Musk’ın bu hayali devam ettirmesinde ve elbette şirketlerini süreç içinde iflas ettirmemesinde bitiyor.

    İnsanlık on yıl içinde Mars’a gidebilecek mi

    Öte yandan Mars’a nasıl gitmemiz gerekiyor sorusu için belli bazı düşünce kampları gördüm ve açıkçası da her birinin de argümanları çok sağlam. Kimisi şu anda Uluslararası uzay istasyonu ve diğer birçok şeyi bırakalım marsa odaklanalım derken kimisi önce Ay’a gidelim orada üs kuralım buradaki deneyimle Mars’a gidelim diyordu. Ayrıca önce Ay ve Mars çevrelerinde dolanan uzay istasyonları kuralım, buralar Dünya’nın ileri karakolu olsun şeklinde farklı bakış açıları vardı. Hatırı sayılır bir grup Uluslararası Uzay İstasyonu’nun bizi Dünya hapishanesine kapattığını ve bugüne kadar 150 milyar $’dan fazla maliyeti olduğundan Mars projelerine yeterince başlayamadığımızdan dert yanıyordu ve Mars için Uluslararası Uzay İstasyonu’nun hızlıca kapatılmasını istiyorlardı. Burada benim görüşümde iki yönlü ne Uluslararası Uzay İstasyonu ile ne Uluslararası Uzay İstasyonu olmadan kararsızım.

    Çünkü Mars’a gidecek teknolojik imkanlar için bütçe ayırabiliriz, binlerce insana istihdam edebiliriz, ancak uzayda bir insan nasıl yaşar, bunu teorilerle öğrenemeyiz, mutlaka bazı insanların uzun süreler boyunca uzayda yaşamaları gerekiyor, böylece orada oluşabilecek bir çok problemin de erkenden önünü alma şansı oluyor. Uzayda hasta olsan ne olur kabinde yangın çıksa nasıl söndürsün, oksijen tankı delinse ne gibi bir yedek mekanizması var, bunun gibi binlerce sorunun cevabı uzun yıllar boyunca ISS de çalışan yüzlerce astronotun emeğiyle cevaplandı ve bu cevaplar Mars yolculuğu için hazırlanıyor. Yani ISS olmasaydı gözü kapalı bir Mars yolculuğu yapıyor olurduk, aynı ilk Ay’a gidilmesi gibi.

    İnsanlık on yıl içinde Mars’a gidebilecek mi

    Ancak Ay’a gitme motivasyonu o sırada milliyetçi amaçlar taşıyordu. Şu anda ise oraya yerleşmek söz konusu!

    Obama, 11 Ekim 2016’da CNN yorum sayfası için kaleme aldığı yazısında 2030’lu yıllarda ABD’nin Mars’a gitmesi ve güvenli bir şekilde geri dönmesi ve nihai hedef olarak da bir gün orada insanoğlunun uzun süre yaşamasını anlatmıştı. Tartışmalardan biri de bu konuşmanın hiçbir anlam ifade etmediği yönündeydi. Çünkü sadece birkaç ay sonra yani Ocak 2017’de koltuğu devredecek olan bir başkanın bu söylediği uzun vadeli hedefi yapmasına bir imkan yoktu, bu aynı ben söyleyeyim başkaları yapsın demekten farklı olmuyor yorumu yapıldı. Bir başkan, başkan olduktan sonra böyle uzun vadeli ve yüksek bütçeli bir programı listesine alırsa gerçekleşme şansı daha yüksek oluyor. Örneğin, John F. Kennedy, göreve geldikten bir yıl sonra 12 Eylül 1962’de Houston’da Rice Stadyumu’nda ABD’nin on yıl bitmeden Ay’a insan göndereceğini hedeflemişti. Bu konuşma ile Sovyetler’le olan uzay yarışını kaybettiğini düşünen Amerikan halkına da büyük bir güven vermişti. O sıralarda yaşanan soğuk savaşın etkisiyle, bu uzay yarışının ana hedefi Ay’a uzun süreli yerleşme yerine, Ay’a gidip oradan bir selfie çekmek ve kapitalizmin komünizmden daha iyi olduğunu Sovyetler’e ve Dünya’ya kanıtlama amacı taşıyordu.

    İnsanlık on yıl içinde Mars’a gidebilecek mi

    Özellikle ABD’nin Ay’a varışının ardından Sovyetlerin pes etmesiyle de Ay yarışı tamamlanmış oldu. Tabi bu pes etme anında olmamıştı. Özellikle Apollo 13 misyonunun Neil Armstrong ve takımını Ay’a indirmesinin hemen ardından uzay yarışının devam edeceğini düşünen NASA, o sırada Mars’a ilk insan göndermenin planlarına başlamıştı, ve hatta 1980’lerde bunun gerçekleşeceğini belirten basın bültenleri yayınlamıştı. 60’ların sonu 70’lerin başında Ay yarışı nihai hedefine ulaştığından devam edemedi. Ondan sonra NASA ve uzay programında iki büyük kalem bütçeyi büyük oranda emdi. Bunlardan birisi Shuttle( Uzay Mekiği) programı ve diğeri de daha önce bahsettiğim Uluslararası Uzay İstasyonu programıydı.

    Mars’a yola çıktı diyelim, ilk etapta Mars’a gidecek her türlü yaşamsal malzemelerin de Dünya’dan götürülmesi gerekiyor. Ancak özellikle içme suyu ve yiyecek, işlenmiş metal, geri dönüşler için yakıt ve oradaki insanların hayatlarını kendi kendilerine idame edecekleri ve yerleşim bölgelerini genişletebilecekleri inşaat yapabilecekleri materyallerin hızlıca bulunup, Mars’tan karşılanabilir hale gelmesi gerekiyor; yoksa zaten Dünya’dan uzaya yük taşımanın halen bu kadar pahalı olduğu bir zamanda, Mars projeleri kısa sürede tehlikeye girebilir. Onun için Ay’a gidelim diyenlerin  argümanı da Dünya’da bulduğumuz birçok şey Ay’da da var, o nedenle Ay’ı önce kolonize edersek ve orayı bir ürettim üssü haline getirebilirsek, sonrasında Ay’dan uzaya çıkmak Dünya’ya nazaran çok daha kolay ve ucuz olacağından dolayı Mars’a olan maliyeti düşürecektir deniyor. Uzay araçları Dünya’da üretildiği gibi Ay’da da üretilebilir ancak Mars’ta üretmek şimdilik hiç olası gelmiyor.

    Öte yandan Mars’tan ilk dönenler, oradan Dünya’da değerli olabilecek bazı şeyler getirebilir ve bununla belli bir gelir elde edilebilir. İlk etapta Mars’tan gelen her şey çok değerli olacaktır, yani oradan gelecek basit bir kaya parçası bile” Mars kayası” adıyla Dünya’da yüksek meblağlarla satışa sunulacaktır ancak bu durum elbette çok uzun sürmeyecektir.

    İnsanlık on yıl içinde Mars’a gidebilecek mi

    Mars’a ilk yerleşimcilerin kimler olabileceği üzerine düşünen bir konuşmada, oraya gidecek teknik personel haricinde, bilet alarak gidecek ilk yerleşimcilerin Dünya’da belli bir seviyede maddi imkana kavuşmuş, Dünya turunu tamamlamış yaşlı ve zengin insanlar için bir emeklilik mekanı ya da huzur evi/ gezegeni olacağını düşünüyor. Malum ilk bilet ücretleri çok da ucuz olmayacak ve onu karşılayabilecek insanlar mutlaka zengin insanlar olacak. Tabii orada tartışılan mevzulardan biri de Dünya-Mars arası seyahati nasıl yapacakları ve orada bakıma ihtiyaç duyacakları gibi konulardı.

    İnsanoğlunun her ne kadar sosyal olarak gelişmesi tamamlanmamış olsa da yani bir taraftan açlık, diğer taraftan savaşlar devam ederken uzay ne işe yarar diyenler elbette olacaktır. Ama insanoğlu Mars’a gitmeye hazır ve kim bilir belki bu yolculuk bizi, ülkeleri, insanları, ırkları birleştirecek, belki de Mars için yapılan yiyecek, tohum icat etme çalışmaları açlığı bitirecek. Herkesin beklentisi gibi şimdiki yaşam dönemimiz içinde insanlığın Mars’a gitmesini görmek ne güzel olurdu değil mi?

    Etiketler: Göç
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı