10 soruda maymun çiçeği

Güncelleme Tarihi:

10 soruda maymun çiçeği
Oluşturulma Tarihi: Mayıs 24, 2022 07:00

Dünya henüz koronavirüs salgınının etkilerini üzerinden atmamışken 13 ülkede eş zamanlı görülen maymun çiçeği virüsü (monkeypox), yeni bir pandemi endişesine neden oldu. Prof. Dr. İsmail Balık ile Prof. Dr. İftihar Köksal, bu yeni virüsle ilgili en merak edilenleri Hürriyet için yanıtladı...

Haberin Devamı

1) İLK NEREDE GÖRÜLDÜ?

Maymun çiçeği, tarih boyunca iyi bilinen ve çok önemli salgınlar yapmış olan, öldürücülüğü yüksek, çiçek hastalığı yapan virüsün ailesinden. İnsanlarda ilk olarak 1970’lerde Nijerya ve Kongo’da tespit ediliyor. Kongo tipi yüzde 10, Nijerya tipi yüzde 1 ölüme sebebiyet vermiş. Şu anda hastalığın insanlardaki yayılımı nedeniyle yapısal değişikliği araştırılıyor.

2) NASIL BULAŞIYOR?

Virüs taşıyan kişiyle uzun süre yoğun ve yakın temas ile geçiyor. Hasta kişinin ya da hayvanın sıvılarıyla temas, ağız, burun salgıları, cinsel salgılar ve döküntülerdeki sıvı ile temas yoluyla bulaşıyor.

3) KULUÇKA SÜRESİ NE KADAR?

Kuluçka süresi 6-13 gün. Bu sırada bulaşmıyor, ancak hastalık belirtileri başlayınca bulaşıyor. 2-4 hafta içinde de kendiliğinden düzeliyor.

Haberin Devamı

4) PANDEMİYE DÖNÜŞÜR MÜ?

Bu virüs, korona gibi damlacık şeklinde havada asılı kalmadığı için bir pandemiye neden olacağını ve bildiğimiz şekilde bir kapanmaya yol açacağını düşünmüyoruz.

10 soruda maymun çiçeği

5) TEDAVİSİ NE?

Tedavisi için bazı antiviraller var. Sene başında bu antiviraller Avrupa ve Amerika tarafından onaylanmıştı. Üzerinde uğraşılan virüslerden biriydi.

6) AŞISI VAR MI? 80 ÖNCESİ YAPILAN AŞILAR ETKİLİ Mİ?

Maymun çiçeğinde de etkili olduğu belirlenen çiçek aşısı, 1980’den itibaren yapılmıyor. Çünkü dünyada görülmüyordu. Bu dönem öncesinde çiçek aşısı olanlar hastalığa karşı korunuyorlar. Bu saatten sonra yeni jenerasyon çiçek aşıları da gündeme gelebilecek. Tedavi ile ilgili çiçek serumu da var. Yani çiçek hastalığını geçirmiş kişilerden elde edilen serumlar, virüsü almış kişilerde kullanılıyor. Temaslıya ilk 5 gün içinde çiçek aşısı yapılırsa bu da koruyucu oluyor.

7) TÜRKİYE’DE VAKA GÖRÜLDÜ MÜ?

Hastalık henüz Türkiye’de hiç görülmedi.

8) BELİRTİLERİ NELER?

Ateş, baş ağrısı, sırt ağrısı, kas ağrısı, ciltte önce kızarıklık, sonra giderek büyüyen içi nohut kadar büyük sıvı dolu nodüller.

Haberin Devamı

9) NASIL KORUNURUZ?

Korunmak için genel hijyen tedbirlerine dikkat etmemiz yeterli. Yani ellerimizi yıkamak bile bu virüsün bulaşmasını azaltmak açısından faydalı bir yol olacaktır.

Hastalığın en bulaştırıcı dönemi olan 3 hafta, yani 21 güne kadar karantina süresi olabilir.

Maymun çiçeği cinsel salgı yolu ile de bulaşabilir. Bu nedenle kondom kullanımı riski azaltır ama sıfırlamaz. Çünkü yaygın bir bulaş yolu var.

10) ÖLÜMCÜL MÜ?

Şu anda hiç ölüm görülmedi. Çocuklarda daha ağır seyretse de ölüm yok.

MAYMUNLARDAN DEĞİL KEMİRGENDEN BULAŞIYOR

Prof. Dr. İftihar Köksal: “Bu virüsün maymunlarla ilgisi yok. İlk kez 1958’de maymun kolonilerinde salgına neden olduğu için bu ismi aldı. Aslında hastalığa kemirgen hayvanlar neden oluyor. İnsanlarda ilk defa 1970 yılında Afrika’da ortaya çıktı. 2003 yılında ise hastalık ilk kez Gana’dan Teksas’a çayır köpekleri ihracatı sonrasında taşındı. Bu köpekler evlerde beslenebiliyor ancak bir şekilde vahşi kemirgenlerle temasları olduğu için hastalığı Amerika’ya taşıyorlar. Maymun Çiçeği, COVID-19 gibi RNA değil, DNA virüsü. Bu nedenle de çok hızlı değişim geçirmesi beklenmiyor.

Haberin Devamı

BİYOLOJİK SİLAH MI?

Yayılımı ile ilgili çeşitli spekülasyonlar var. İlki, hastalığın daha çok eşcinsel bireylerde görülmesi nedeniyle, bu kişilerin birbirleriyle kapalı ortamlarda uzun süre bulunmalarından yayıldığı görüşü. Diğeri ise hastalığın mutasyona uğramış olabileceği. Çiçek virüsü biyolojik silah olarak kullanılabilir ama biraz zor.”

Avrupa’da yeni vakalar
BELÇİKA’DA ZORUNLU KARANTİNA

BELÇİKA, bir haftada 3 vaka görülmesinin ardından maymun çiçeği tespit edilenlere 21 günlük zorunlu karantina getiren ilk ülke oldu. Avusturya’da da başkent Viyana’da hastaneye kaldırılan 35 yaşındaki kişide maymun çiçeği tespit edildiği bildirildi.

İspanya’da da çoğu başkent Madrid’de olmak üzere 40 kesin, 52 şüpheli vaka tespit edildi. Gözetim ve karantinadaki hastaların sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi. Uzmanlar, vakaların yaz aylarında daha da artacağı uyarısında bulunuyor. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), şimdiye kadar 80 maymun çiçeği vakasını doğrularken, 50 vaka henüz araştırılıyor. Avrupa Birliği’ne bağlı Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nin (ECDC) raporuna göre ise, 15-23 Mayıs tarihleri arasında 8 farklı Avrupa ülkesinde 85 maymun çiçeği vakası tespit edildi.

Haberle ilgili daha fazlası:

BAKMADAN GEÇME!